Yargıtay 15. Ceza Dairesi E.2014/22521 K.2015/32644

"Nitelikli dolandırıcılık" suçundan sanıklar Esen, Adile, Mete, Süha, Şükrü, Seçil haklarında verilen "mahkumiyet" hükümleri (TCK'nın 158/1-e-son, 168/2, 62, 52, 53. maddeleri uyarınca) ve aynı suçtan sanıklar Mustafa ve Fatma hakkında verilen "beraat" hükümlerine yönelen katılan Türkiye İş Kurumu vekilinin temyiz istemleri doğrultusunda dosya incelenerek gereği düşünüldü:

I-Katılan Türkiye İş Kurumu vekilinin yüzüne karşı tefhim olunan 27.12.2012 tarihli mahkumiyet ve beraat hükümlerine yönelik, yasal süresi geçtikten sonra yaptığı, 19.04.2013 havale tarihli dilekçesi ile vaki temyiz talebinin, 5320 sayılı kanunun 8/1. maddesi gereğince uygulanması gereken 1412 sayılı CMUK'un 317. maddesi uyarınca "süreden" REDDİNE,

II-"Nitelikli dolandırıcılık" suçundan haklarında "mahkumiyet" hükümleri kurulan sanıklar Esen, Adile, Mete, Süha, Şükrü ve Seçil müdafiilerinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince:

1-Gerçeğin kuşkuya yer bırakmayacak biçimde belirlenebilmesi amacına yönelik olarak; öncelikle Dış Ticaret Vergi Dairesi mükellefi olan Tekboy Tekstil ve Boyama Sanayi Ticaret A.Ş.

Ticari ünvanlı şirketin 17.06.2009 ile 15.11.2009 tarihleri arasında temsil ve ilzama yetkilerinin kim veya kimler olduğunun ilgili Ticaret Sicili Memurluğu ve Vergi Dairesinden sorulup öğrenilmesi, aynı tarihler arasında Yönetim Kurulu'nun ve sanıklar Süha, Şükrü, Seçil'in sıfat, yetki, görev ve sorumluluk dağılımlarının, şirkete bağlı hangi işyerlerinde çalıştıklarının ilgili şirketten net bir şekilde öğrenilmesi,

26.06.2009 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilen Bakırköy 33. Noterliğinden 18.06.2009 tarih ve 31676 sayı ile onaylı Yönetim Kurulu kararının ve dayanak 10.06.2009 tarihi itibariyle tescil ve ilan edilen Genel Kurul kararının getirtilip incelenmesi, yönetim kurulu başkanı - sanık (baba) Esen ile yönetim kurulu üyeleri sanıklar Adile (anne), Mete (oğul)'nin sorumluluklarının tartışılması, diğer sanıklara verilmiş vekaletnameler olup olmadığının araştırılması, 3 no.lu ara kararında mahkemece oluşturulması sanıklar Esen, Adile, Mete müdafii Av.İsmail'in 02.01.2013 havale tarihli temyiz dilekçesi ekinde sunduğu.

Lüleburgaz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2013/443 E. sayılı dava dosyasının ve bilirkişi raporunun getirtilip incelenmesi, "işyerinin (Lüleburgaz fabrika) ayrı bir enerji üretim sistemi" olup olmadığının öğrenilerek; işçi sayısı, üretimi, elektirik - doğalgaz üretim - tüketimi arasındaki ilişkileri ortaya koyan teknik - bilimsel raporun (01.07.2009 - 15.11.2009 tarihleri ile önceki/sonraki tarihleri karşılaştıran) uzman bilirkişiden alınması, "Kısa Çalışma Talep Formu (17.06.2009 tarihli E..

P.. imzalı)" ile 19.08.2009 tarih ve H.Ö.54 sayılı inceleme raporu eki "listeler" nazara alınarak Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim 2009 dönemlerinde "Kısa Çalışma Programı" dahilinde "fiilen çalışmadıkları" savunulan işçilerden bir kısmının iddia ve savunmalar doğrultusunda usülünce tanık olarak dinlenmeleri, şikayetçi - işçilerle şirket arasında görülmekte olan İş Davalarına ait dosyaların incelenmesi, bu davayı ilgilendiren bilgi - belgelerin onaylı örneklerinin alınması,

nihayetinde Ticaret - İş/Ceza Hukuku alanlarında uzmanlaşmış hukukçu bilirkişisinin de yer alacağı Kurula dosyanın tevdii olunarak iddia ve savunmaları karşılayacak tarzda ayrıntılı bilirkişi raporunun yeniden alınması, sanıklar (ve beraat eden sanıklar Mustafa ve Fatma) Süha, Şükrü ve Seçil aralarındaki görev tanımları ve altlık - üstlük ilişkilerinin ortaya konulması, ticari ünvanı belli şirkete bağlı merkez - şube işyerleri ayırımına dikkat edilmesi toplanan deliller birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayini gerekirken eksik soruşturmayla yazılı şekilde hükümler kurulması,

Kabullere göre de;

a-Sanıklar hakkındaki hükümlerin gerekçe kısmında "... hürriyet bağlayıcı ceza asgari hadden bir miktar uzaklaşmak suretiyle teşdiden tayin edilmiş..." şeklinde gerekçe oluşturulmasına rağmen, hükmün esasını oluşturan hüküm fıkralarında ise "... alt sınırdan uzaklaşılacak herhangi bir neden görülmediğinden..." denilerek, sanıklar hakkında alt sınırdan uzaklaşılıp hapis cezaları verilmek suretiyle hükümlerde karışıklığa yol açılması,

b-Suçtan elde edildiği iddia olunan haksız menfaat miktarı belli olmakla; takdir olunacak temel gün birim sayısının, suçtan elde edilen haksız menfaatin iki katından az olmayacak şekilde asgari bu miktarı yükseltilerek belirlenecek temel gün sayısı üzerinden arttırma ve eksiltmeler yapıldıktan sonra ortaya çıkacak sonuç gün birimi ile bir gün karşılığı TCK'nın 52. maddesi uyarınca 20-100 TL arasında takdir olunacak miktarın çarpılması neticesinde sonuç adli para cezalarının belirlenmesi gerektiğinin nazara alınmaması,

c-Suç tarihi itibariyle 65 yaşından büyük olan sanık Esen hakkında 51/1. madde hükmünün uygulanıp uygulanmayacağının tartışılmaması,