Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2005/8196 K.2006/1698

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalı-k.davacı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalı vekili avukat Saide ... ile davalı-k.davacı vekili avukat Orkun ... geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edildikten sonra gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR

Davacı yüklenici 11.07.2002 tarihinde açmış olduğu asıl davada 22.03.1996 tarihli sözleşme ile üstlendiği iş nedeniyle 1-13 nolu onaylanmış ve faturaya bağlanmış hakedişlerden toplam alacağı 631.124.339.266 TL. iken kendisine 536.500.000.000 TL. ödeme yapıldığını ileri sürerek eksik ödenen 94.624.339.266 TL.nın hakediş tarihlerinden itibaren işleyecek aylık %6 gecikme faizi ile birlikte tahsilini istemiş, 18.11.2002 tarihinde açtığı birleştirilen davasında ise işin kesin hesabı sonucu alacaklı olduğu miktarın 283.447.278.748 TL. olduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000.000.000 TL.nın 03.03.2002 tarihinden itibaren aylık %6 akdi gecikme faizi ile tahsilini talep etmiştir.

İş sahibi kooperatif tarafından Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2003/165 Esas numarasına kayıtlı olarak açılan davada ise mahallinde yaptırılan tesbit sonucu düzenlenen rapora göre işte saptanan eksik ve kusurlu işler bedeli 112.665.025.000 TL. ile elektrik ve su bedeli olarak 15.000.000.000 TL. olmak üzere toplam 127.665.025.000 TL.nın 09.11.2001 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsili talep edilmiştir.

Yerel mahkemece tayin olunan bilirkişi kurulundan alınan 09.04.2004 günlü asıl ve 10.09.2004 tarihli ek rapor doğrultusunda yüklenici tarafından açılan asıl davanın aynen kabulü ile 94.624.339.266 TL.nın temerrüt tarihi olan 06.07.2002 tarihinden itibaren aylık %6 akdi faizi ile birlikte davalı kooperatiften tahsiline, yüklenicinin ve kooperatifin açmış olduğu birleştirilen davaların ise reddine karar verilmiş, karar taraflarca temyiz olunmuştur.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacı ve karşı davalı yüklenici 22.03.1996 tarihli sözleşme ile kooperatife ait Balıkesir İli Ayvalık İlçesi Altınova Bucağında bulunan ve 55 bloktan oluşan 110 dairenin 3 bloğunun kaba işleri ile tümünün ... işleri ve ... düzenlemesini ve altyapı imalâtlarının yapımını 1995 yılı Bayındırlık ve İskân Bakanlığı birim fiyatları üzerinden 70.000.000.000 TL. keşif bedeli ile birim fiyat cetvellerinde yazılı fiyatlara %35 artırım uygulanmak ... ile üstlenmiş sözleşmenin 20/f maddesinde Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin sözleşmenin eki olduğu belirtilmiştir.

İşin devamı sırasında 13 adet hakediş düzenlenerek davacıya ödeme yapılmış taraflar arasında 13 nolu hakedişin 15.08.2001 tarihinde düzenlenmesinden sonra tanzim edilen ve “verilen hakedişlerin ödemeler icmali” başlığını taşıyan belge ile 13 adet hakediş kapsamında yapılan işler tutarının malzeme fiyat farkları ile birlikte 631.119.343.876 TL. olduğu 6 ve 10 nolu hakedişlerde yapılan fazla kesintiler toplamının ise 6.205.305.000 TL. olduğu belirtilmiş ve bu hesap mutabakatı taraflarca itirazsız imzalanmıştır.

Dosyaya celbedilen 13 adet ara hakediş raporuna yüklenicinin Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi 39. maddesine uygun şekilde itiraz etmediği ve tüm hakediş raporlarını itirazsız olarak imzaladığı anlaşılmaktadır.

Sözü edilen madde uyarınca müteahhidin geçici hakedişlere itirazı olduğu takdirde karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri idareye vereceği ve bir örneğini de hakediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunu “idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazi kayıtla” cümlesini yazarak imzalaması gereklidir. Müteahhit itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır.

Taraflar daha sonra bir araya gelip 22.04.2002 tarihinde işin kesin hesabının çıkarılması için bir protokol düzenlemişler ve bu protokolde kesin hesabın çıkarılması ile inşaat mühendisi ... ...’ü görevlendirmişlerdir. Protokole göre yüklenicinin geçici kabulü kadar yapmış olduğu imalâtların daha önce yapılan 13 adet ara hakedişler de göz önünde bulundurularak yapılan tüm iş saptanmak suretiyle işin kesin hesabı çıkarılacaktır.

Çıkan hesaplarda tarafların itiraz ettiği imalât ve değerlendirmeler olursa iki taraf karşılıklı olarak bir araya gelmek suretiyle uyuşmazlığı çözmeye çalışacaklardır. ... ... tarafından çıkarılan kesin hesap üzerinde taraflar mutabakat sağlayamadıklarından protokolde açıkça müteahhit firmanın

geçici kabule kadar yaptığı imalâtların değerlendirileceğinden sözedildiğinden geçici kabulün 01.07.2001 tarihinde yapıldığı gözetilerek ve yüklenicinin birleştirilen davada kesin hesap bakiyesi alacağını talep ettiği de nazara alınarak asıl ve birleştirilen tüm davaların çözümü yönünden işin kesin hesabının mahkemece tayin olunacak uzman bilirkişi kurulu aracılığı ile çıkartılması zorunludur.

Kesin hesap çıkarılırken işin devamı sırasında düzenlenen hakedişler kapsamında kalan iş bedelleri ve uygulama yönünden yüklenicinin hakedişlere itiraz etmemesi nedeniyle hakedişlerin kesinleşmiş olduğu kabul edilmeli, kesin hesapta taraflar arasındaki sözleşmenin eki olan ... idari şartnamenin 14/9 maddesi ile 28. maddesinde öngörülen kurallar gözden uzak tutulmamalıdır.

Bu cümleden olarak mahkemenin hükme dayanak aldığı bilirkişi raporunda işin devamı sırasında düzenlenen ara hakedişlerdeki imalât pozlarının yanlış ve rastgele yazıldığı, ara hakedişlerde (A) kat sayısı 1 olarak alınmış ise de sözleşme gereği 2 olması gerektiği, malzeme fiyat farklarına da ayrıca ihale artırımının uygulanması gerekeceği vs. hususların kabulü doğru görülmemiştir.

Tüm bu yönler nazara alınmayarak taraflar arasında düzenlenen hakedişlerin ödemeler icmali başlıklı belgede 13 adet hakedişte fazla kesinti toplamı olarak saptanan 6.205.305.000 TL. ile iş sahibi kooperatifin rapora itirazları da gözetilerek kesin hesap konusunda uzman bir bilirkişi kurulu oluşturulmak suretiyle işin kesin hesabının çıkarılması, yükleniciye yapılan ödemeler yönünden de ödeme tutarı taraflar arasında ihtilâflı olduğundan, ayrıca bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle miktarının kesin olarak saptanması,

iş sahibi kooperatifin birleştirilen davasına konu edilen eksik ve kusurlu işler bedeli ile elektrik ve su borcundan yüklenici alacağı saptandıktan sonra mahsup edilecek kısım ve %5 stopaj kesintisi ile geçici kabul tutanağında belirtilen SSK primleri için ayrılan rakam ile kapı doğramaları nedeniyle taşerona kooperatif tarafından yapılacağı ancak kesin hesapta müteahhitten kesileceği belirtilen miktar da nazara alınmak suretiyle asıl ve birleştirilen davaların sonuçlandırılması gerekirken tüm bu yönler gözetilmeyerek ve itiraza uğrayan bilirkişi raporu ile de çelişir şekilde açılan davaların sonuçlandırılması doğru olmamış,

kararın bozulması gerekmiştir.