Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2005/8216 K.2006/1094

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava Borçlar Yasasının 355 ve devamı maddelerinde tanımlanan eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tesbit, senet iptali istemine ilişkindir.

Yerel mahkemede görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda dört adet toplam 3.300.000.000 TL değerindeki senetlerden dolayı davacının davalıya borcunun olmadığının tesbitine, fazladan tahsil edilen 773.886.057 TL.nin 19.4.2005 tarihinden 1.250.000.000 TL.nin 25.5.2005 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş hüküm davalı tarafça temyiz olunmuştur.

Eser sözleşmeleri taraflara karşılıklı haklar ve borçlar yükleyen bir iş görme akdidir. Yüklenici eseri fen ve sanat kurallarına ve amaca uygun olarak imâl edip iş sahibine teslim etmekle iş sahibi de teslim aldığı eserin bedelini ödemekle mükelleftirler.

Dava konusu somut olayda davacıya ait dükkanın çatısının yapım işini davalı yüklenici üstlenmiş, yanlar arasında 15.7.1994 tarihli sözleşme düzenlenmiş, iş bedeli götürü olarak 6.500.000.000 TL. olarak belirlenmiş, bu miktarın 3.200.000.000 TL.si mobilya vermek suretiyle ödenmiş, geri kalan 3.300.000.000 TL. için 30.7.2004 vade tarihli 825.000.000 TL. bedelli, 30.8.2004 vade tarihli 825.000.000 TL bedelli, 30.9.2004 vade tarihli 825.000.000 TL bedelli, 30.10.2004 vade tarihli 825.000.000 TL bedelli 4 adet kambiyo senedi bono verilmiştir.

Davalı yüklenici işin yapımına başlamış ancak edimini tam olarak ifa etmeden yarıda bırakmıştır. Yerinde yapılan tatbiki keşifte gerekli inceleme ve araştırma yapılmış imalâtın fiziki gerçekleşme oranına göre 2.081.154.984 TL tutarında eksik işin bulunduğu saptanmıştır. Bu durumda 6.500.000.000 TL götürü bedele göre yüklenicinin yaptığı imalâtın parasal miktarı 4.418.845.016 TL. olmaktadır.

Davacı iş sahibi yükleniciye mobilya vermek suretiyle 3.200.000.000 TL. icra takibine konu edilen 30.8.2004, 30.9.2004, 30.10.2004 vade tarihli her biri 825.000.000 TL değerinde olan senetlerden dolayı ferileri ile birlikte 3.750.000.000 TL olmak üzere toplam 6.950.000.000 TL ödemede bulunmuştur.

Somut olaydaki temel uyuşmazlık yüklenicinin yaptığı imalâta göre bedele hak kazandığı miktar mahsup edildiğinde ne kadar senet miktarı bedelsiz kalmıştır, ne kadar fazla ödeme yapılmıştır, istirdadı gereken tutar nedir sorun bu noktalarda toplanmaktadır.

Yüklenicinin yaptığı imalât bedeli 4.418.845.016 TL.nin 3.200.000.000 TL.si mobilya vermek suretiyle peşin ödenmiş olup bu kalemden 1.218.845.016 TL daha alacağı kalmaktadır. Verilen senetler de vadesinde ödenmemiş takibe konu edilmiştir.

Bu durumda takip sonucu 1.218.845.016 TL.nin ödeme tarihine kadarki ferileri bilirkişiye hesaplattırılıp ortaya çıkacak miktar 4.418.845.016 TL.ye ilave edilmeli, yüklenicinin toplam alacağı bulunmalı, belirlenecek bu miktar 6.950.000.000 TL ödeme miktarından çıkarılıp fazla ödeme tutarı saptanmalı, ödeme tarihi de gözetilerek istirdata karar verilmelidir.

Diğer yandan 30.7.2004 vade tarihli 825.000.000 TL bedelli senet hiç takibe konulmadığından yapılan hesaplamaya göre bedelsiz kaldığından bu senet açısından da borcun bulunmadığının tesbitine sadece taraflar yönünden bağlayıcı olmak üzere senedin iptaline dair hüküm kurulmalıdır.

Açıklanan olgular gözden uzak tutularak eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli olmamış kararın bozulması uygun bulunmuştur.