Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2006/1078 K.2006/3150

Vek.Av. ...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı şirket temsilcisi ... ile davalı vekili avukat ... .... Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı temsilcisi ile davalı avukatı dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edildikten sonra gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR

Davacı şirket ile davalı ... Köy İşleri Bakanlığı’na izafeten Edirne İl Müdürlüğü arasında imzalanan 06.11.2000 ve 12.01.2001 tarihli sözleşmeler ile mera, yayla vs. alanların tespit, tahdit ve tahsis çalışmalarını yapma işi davacıya verilmiştir.

Davacı, Bakanlar Kurulunca çıkartılan 2001/2862 sayılı kararname uyarınca yaptığı işlerden doğan alacaklarına fiyat farkı verilmesi gerektiğini ileri sürerek ve fazlaya ilişkin haklarını da saklı tutarak 1.000.000.000 TL.nın tahsilini talep ve dava etmiş, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Her iki sözleşmede işin süresi yer teslim tarihinden itibaren 6 ay olup Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi ile 88/13181 sayılı kararname sözleşme eki değildir. Sözleşmeler birim fiyat üzerinden yapılmış, 17. maddesi ile ihale şartnamesinin 9. maddesinde yüklenicinin süre uzatımı verilmesi durumunda yeni takvim yılı birim fiyatlarından

...

./..

s.2

15.H.D. 2006/1078 2006/3150

yararlanamayacağı ve fiyat farkı ödenmeyeceği kararlaştırılmıştır. 88/13181 sayılı fiyat farkı kararnamesi sözleşme eki olmadığından bu kararnamenin devamı niteliğinde çıkartılan 2001/2862 sayılı kararnamenin yanlar arasındaki ihtilafa mutlak olarak uygulanması mümkün değildir. Türk hukuk sisteminde sözleşme hürriyeti (akit serbestisi) asıldır. Anayasanın 13 ve 48nci maddelerinde dayanağını bulan bu kural gereğince akdin taraflarının sözleşme hükümlerine riayet etmeleri esastır. Yüklenici üstlendiği işi sözleşme hükümlerine uygun olarak ve sözleşme fiyatlarıyla yapmak zorundadır.

Ne var ki, 2001/2862 sayılı kararnamede, sözleşmesinde aksine hüküm bulunsa bile, bu kararnamenin yüklenicilere uygulanacağı açıklanmış ve böylece sözleşmede dayanağı olmadığı halde sözleşmelere müdahale edilmiştir.

Kural sözleşmenin uygulanması olmakla beraber, daha önceki hükümetlerce çıkartılan benzer kararnameler nedeniyle Yargıtay’ca verilen kararların çelişki yaratması üzerine konu Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu’na intikal etmiş ve Kurulca alınan 24.11.1986 gün 1986/2-2 sayılı birleştirme kararında; kararnamelerin genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri ve mahalli idareler açısından bağlayıcı olduğu belirtilerek, uygulama koşullarının bulunup bulunmadığı her olayın özelliği dikkate alınarak hakim tarafından saptanacağı benimsenmiştir.

Kısaca bu İçtihadı Birleştirme Kararında, uygulama yapılıp yapılmayacağı hakimin takdirine bırakılmıştır.

Bu nedenle kararnamenin sözleşmeye konu her olayda mutlaka uygulanacağına dair görüşte ve mahkeme kararında isabet bulunmamaktadır.

Kararnamenin amacı mağdur olan yüklenicilere fiyat farkı verilmesidir. İşin yarım kalmaması sıhhatli bir eserin meydana getirilmesi ve işin sürüncemede bırakılmaması hedeflenmiştir.

Dava konusu olayda sözleşmeler sabit birim fiyatlarla imzalanmıştır. Bunun dışında yüklenicinin yeni yıl birim fiyatlarından yararlanamayacağı ve fiyat farkı ödenmeyeceği kabul edildiğine göre davacının kararnameden istifade edebilmesi için yapılan işlerde fazlasıyla mağdur olduğunun belirlenmesi ve bu hususun hakim tarafından takdir olunması gerekir. Olayda hakimin takdir hakkını kullanabilmesine yeterli derecede inceleme yapılmamıştır. Alınan bilirkişi raporunda sadece kararnameye göre fiyat farkı hesabı yapılmıştır. Oysa işin nev’i, zorluk derecesi, maliyetini etkileyecek unsurlar, fiyat farkı verilmemesi halinde eserin baliğ olacağı miktar, kısaca hakkaniyetin takdirine yeterli diğer bulgular bilirkişilere açıklattırılıp davacının yaptığı işler nedeniyle aldığı bedel ile kararname

...

./..

s.3

15.H.D. 2006/1078 2006/3150

uygulamasıyla alınacak bedelin karşılaştırması yapılmalı ve davacının fiyat farkına hak kazanıp kazanmayacağı MK.nun 2. maddesi de gözetilip dava sonuçlandırılmalıdır. Buna göre mahkemece gerektiğinde talimat yoluyla oluşturulacak yeni bir heyetten yukarıda belirtilen ilkeler doğrultusunda bilirkişi raporu alınarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın kabulü doğru olmamış, hükmün bozulması uygun bulunmuştur.

...