Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2006/2402 K.2006/4722

Davacı-k.davalı ... İnş.Tic.A.Ş. ile davalı-k.davacı ... Sanayi Bölgesi arasında çıkan anlaşmazlığın çözülmesi için seçilen ...’den oluşan Hakem kurulu tarafından verilen 22.04.2004 tarihli kararın duruşmalı olarak temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve dosya İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesince 18.02.2005 tarih ve 2004/519 D.iş sayılı yazı ile gönderilmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili avukat... ile davalı vekili avukat .... Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edildikten sonra gelmekle dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARA R-

Yanlar arasında imzalanan 18.09.1997 tarihli sözleşmenin 32.maddesinde, bu sözleşmeden kaynaklanacak ihtilâfların hakemlerce çözümleneceği kabul edilerek sözleşme hükümlerine atıf yapılmış, daha sonra taraflar arasında imzalanan 07.12.2001 tarihli tahkim sözleşmesinde de; tarafların sözleşme temelinde aralarında mevcut bulunan ihtilâfın İ.T.O Tahkim Kurumu aracılığıyla çözümlenmesi hususunda mutabakata vardıkları belirtilmiştir.

Hakemlerce inceleme sözleşme hükümleri ve maddi hukuk kuralları esas alınarak yapılmış ve dava bu yolla sonuçlandırılmış olup, hakemlerin uyuşmazlığı maddi hukuk kurallarına göre çözümlemelerinde herhangi bir isabetsizlik görülmemiş, tarafların temyiz taleplerinin yasa ve sözleşme hükümlerine uygun bulunup bulunmadığının 28.01.1994 gün ve 4/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca incelenmesi gerekmiştir.

Davacı yüklenici şirket tarafından açılan davada 18.09.1997 tarihli sözleşme ile yapımı yüklenilen çarşı kompleksi inşaatının 66.000 m²’lik kısmının yaptırılmayarak davalı tarafından sözleşmenin feshedilmesi nedeniyle uğranılan kâr kaybına ilişkin zarar ile davalı tarafından nakte çevrilen teminat mektuplarının tazmini; davalı iş sahibi tarafından açılan ve bu dava ile birleştirilen davada ise; davacı yüklenicinin sözleşme uyarınca yapımını üstlendiği çarşı kompleksi inşaatının yapımının tamamlanmaması nedeniyle sözleşmenin feshi sonucu uğranılan zararın tazmini, eksik işler bedeli vs. istenilmiş, Hakem Kurulunca yüklenici tarafından açılan davanın kısmen kabulüne, iş sahibi tararından açılan davanın reddine karar verilmiş, kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle davacı yüklenici şirketçe 21.03.2001 tarihli tasfiye dilekçesinin verildiği tarihte, davalı iş sahibi tarafından sözleşmenin feshi konusunda karar alınmış olmasına, davacı yüklenici şirketin duyulan güvene uygun hareket etmeyerek edimini sözleşme koşullarına uygun olarak yerine getirmemesi,

davalı iş sahibinin de bu durumunu bildiği halde iş süresinin dolmasından sonra davacıya 4 kez süre uzatımı vermesi ve daha sonra da sözleşmeyi feshetmesine göre, fesihte tarafların ortak kusurlu bulunmalarına, fesihte kusuru bulunan iş sahibinin müsbet zararı kapsamında bulunan kâr kaybı ve eksik ve ayıplı işler bedelini isteme hakkının bulunmamasına,

davacı yüklenici tarafından açılan dava nedeniyle hakemlerce kısmen kabul kararı verilip yüklenici istemlerinin kabul edilen bölümleri açıklandığına göre, bunun dışında kalan ve fesihte kusuru olması nedeniyle yüklenicinin isteyemeyeceği kâr kaybına ilişkin talep yönünden davanın reddedilmiş sayılmasının gerekmesine göre, davacı yüklenici şirketin tüm, davalı iş sahibinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı yüklenici şirket tarafından açılan davada “nakte çevrilen teminat mektuplarının faiz komisyon ve bütün giderleri ile birlikte tazmini” istenmiş, istenilen miktar yönünden faiz başlangıç tarihi gösterilmemiştir. Bu durumda faizin dava tarihinden başlatılması gerekir. Hakemlerce 54.483.000.000 TL teminat mektubunun nakte çevrildiği 20.06.2001 tarihinin faiz başlangıcı kabul edilmesi doğru olmamıştır.

Öte yandan, davacı yüklenicinin, davalı iş sahibinden istihkak alacağı yönünden herhangi bir talebi bulunmadığı halde, 27.02.2004 tarihli bilirkişi raporundaki yüklenici şirketin davalıdan dava tarihine kadar düzenlenmiş faturalar nedeniyle 4.244.906.198 TL bakiye alacağı olduğu yönündeki belirleme esas alınarak, bu miktar alacağın davalıdan tahsiline hükmolunması da, HUMK.nun 74.maddesinde yer alan ve Hakemler yönünden de bağlayıcı olan “hakimin doğrudan (re’sen) gözönüne alınacak istisnalar dışında iddia ve savunma ile bağlı olup ondan fazlasına veya başka bir şeye hükmedemeyeceği” kuralına aykırı olmuştur.

Kararın açıklanan bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.

3-Davalı ve birleştirilen davanın davacısı iş sahibi tarafından menfi zarar kapsamında bedelleri talep edilen ve yükleniciden alacaklı 3.kişi tarafından 26.08.2001 tarihinde üzerinde haciz işlemi uygulanan seramikler ile sözleşme eki idari şartnamenin 13.maddesi gereğince, yüklenici tarafından iş sahibine tahsis edilmesi ve iş bitiminde iş sahibine devri öngörülen araç ile ilgili hakem kararında yeterli açıklama ve gerekçe bulunmamaktadır.

Haczedilen seramikler ile aracın bedellerinin yüklenicinin alacağından düşülüp düşülmediği, davadaki talebin mükerrer olup olmadığı hususları araştırılarak, bu konularda açıklayıcı Yargıtay denetimine elverişli bir karar verilmesi gerekir. Belirtilen yönlerden eksik araştırma ve inceleme ile talebin reddedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenlerle de bozulması gerekmiştir.