Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2006/6012 K.2007/7920

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı-k.davalı ... Genel Müdürlüğü ve davalı-k.davacı ... İnş.Tic.Ltd.Şti. vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR

İş sahibi idarece açılan davada, sözleşmede öngörülen cezai şartın ve fazla yapılan ödemelerin tahsili, yüklenici şirket tarafından ikame olunan karşı davada ise ödenmeyen imalât bedelinin tahsili istenmiş, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen karar davacı ... karşı davalı idare ile davalı ... karşı davacı şirket vekillerince temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Hükme esas alınan 10.02.2006 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda ilave işler nedeniyle yükleniciye yapılan fazla ödeme tutarı 1.676 kg.x4.712.000 TL/kg.=7.897.312.000 TL olarak saptanmış ve mahkemece asıl davada bu miktara hükmedilmiştir. Hükme esas raporda, birim fiyatın nasıl tespit olunduğu bilirkişilerce açıklanmamış ve dayanakları da gösterilmemiştir.

Dava konusu imalâtlarla ilgili olarak düzenlenen 8 ve 9 nolu hakedişlerde yükleniciye ödemelerin 6.373.437 TL/kg. birim fiyattan yapıldığı hakediş ve eklerinden anlaşılmaktadır. Ödemeler hangi birim fiyattan yapılmışsa iadenin de en az o birim fiyattan yapılması gerekir.

O halde mahkemece dava konusu imalâtın yer aldığı 8 ve 9 nolu hakedişlerde 1.676 kg. karşılığı olarak yükleniciye ne miktar fazla ödeme yapıldığı bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla saptanmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir. Yetersiz rapora dayanarak ödenenden daha aza hükmedilmesi doğru olmamıştır.

3-Mahkemece, 8 nolu hakedişin tanzim edildiği 18.09.2003 tarihi faize başlangıç yapılmıştır. BK’nın 101/I.maddesi uyarınca bir alacağa temerrüt faizi yürütülebilmesi için öncelikle o alacağın muaccel olması ve alacak muaccel olduktan sonra borçlunun yöntemine uygun ihtarla temerrüde düşürülmesi gerekir.

İade borcu fazla ödemenin yapıldığı tarihte doğacağından hak edişin tanzim edildiği tarih itibariyle borcun muaccel hale geldiğinden ve borçlunun temerrüde düştüğünden sözedilemez. Bu nedenle hakediş tanzim tarihinin faize başlangıç alınması doğru olmamıştır. Mahkemece yapılacak işlem.

8 ve 9 nolu hakediş bedellerinin yükleniciye hangi tarihte ödendiğini, ihtar veya yazı ile fazla ödenen miktarın iade edilmesinin yükleniciden talep edilip edilmediğini, edilmişse bu belgelerin tebliğ tarihini davacı ... karşı davalı idareden sormak ve bu yöndeki delillerini ibraz etmesini istemek, toplanan delillere göre dava tarihinden önce temerrüt gerçekleşmiş ise temerrüt tarihinden itibaren, aksi halde dava tarihinden itibaren faize hükmetmekten ibarettir.

Açıklanan nedenlerle kararın bozulması uygun bulunmuştur.