Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2006/6712 K.2007/7015

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

KARAR

Dava, tapu iptâli ve tescil istemiyle açılmış, mahkemece mahkeme veznesine yatırıldığı bildirilen eksik iş bedelinin arsa sahibi mirasçılarına ödenmesine, dava konusu bağımsız bölümün yüklenici adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiş, karar davalı arsa sahibi mirasçıları tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu, davacı yüklenici tarafından tescili istenilen (3) numaralı bağımsız bölümün yükleniciye ait son bağımsız bölüm olduğu anlaşılmaktadır. Yüklenicinin son bağımsız bölümün adına tescilini isteyebilmesi için edimini tam olarak yerine getirmiş olması gerekir. Ancak eksik işlerin bulunması ve bunların işin tamamına göre oranının çok düşük olması durumunda eksik iş bedellerinin arsa sahibine ödenmesi kaydıyla son bağımsız bölümün yüklenici adına tesciline karar verilmesi mümkündür. Mahkemece bu kuraldan hareket edilerek davacı yüklenicinin tescil istemi kabul edilmiştir.

Taraflar arasındaki 07.05.1993 tarihli arsa karşılığı satış vaadi ve inşaat sözleşmesinin 3.sayfasında iskân ruhsatının alınması yüklenicinin edimleri arasında sayılmış, 4.sayfasında her türlü sigorta primleri, stopaj ve vergilerin yüklenici tarafından ödeneceği belirtilmiş, 5.sayfasında ise yüklenicinin SSK Bölge Çalışma Müdürlüğü'ne ve ilgili vergi dairesine işyeri ve vergi kayıtlarının yaptırılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Davacı yüklenici tarafından yapılan binanın iskân ruhsatının alınmadığı anlaşılmaktadır. Davacı yüklenici bunun nedenini vekâletten azledilmesi olarak göstermiştir. Davacı yüklenici tarafından arsa sahibine gönderilen 16.12.1997 tarihli ihtarnamede bunu doğrulamaktadır. Davacı yüklenicinin ihtarına rağmen kendisine iskân ruhsatının alınması için vekâletname verilmemiştir.

Davacı yüklenicinin iskân ruhsatını alamama nedeni bu olsa dahi, bu durum davacı yükleniciyi iskân ruhsatının alınması için gerekli giderleri ödemekten kurtarmaz. Dolayısıyla iskân ruhsatının alınması için gerekli giderler de eksik iş kapsamında değerlendirilmelidir. Mahkemece iskân ruhsatının alınması için gerekli giderler konusunda araştırma yapılıp bilirkişilerden rapor alınmaması doğru olmamıştır.

Davalı arsa sahipleri temyiz dilekçelerinde inşaat nedeni ile yüklenicinin SSK ve vergi dairesine başvuruda bulunmadığını, kaydının olmadığını bildirmişlerdir. İnşaat nedeniyle SSK ve vergi dairesine yapılacak prim ve vergi ödemelerinin sorumlusu yüklenicidir. İskân ruhsatının alınabilmesi için bu ödemelerin tam olarak yapılması zorunludur. Dolayısıyla mahkemece SSK’dan ve ilgili vergi dairesinden dava konusu inşaat nedeniyle davacı yüklenicinin ödenmemiş prim borcu, vergi borcu ve bunların işlemiş faiz ve cezaları olup olmadığı araştırılmadan ve bu bedeller de eksik iş kapsamında değerlendirilmeden tescil kararı verilmesi de hatalı olmuştur.

Birlikte ifa kuralına göre son bağımsız bölümün yüklenici adına tesciline karar verilebilmesi için, eksik iş bedellerinin karara en yakın tarih itibariyle hesaplattırılması ve bulunacak bu bedelin arsa sahiplerine ödenmesi kaydıyla tescil kararının verilmesi gerekir. Mahkemece bilirkişi raporunda belirtilen eksik işlerin dava tarihi itibariyle belirlenen bedellerinin arsa sahiplerine ödenmesi karşılığı tescil kararı verilmesi de yanlış olmuştur.

Yapılacak iş, yüklenicinin bu iş nedeniyle SSK ve vergi dairesine ödemediği prim ve vergi borcu bulunup bulunmadığının araştırılmasından, ödenmemiş prim borcu ve vergi borcu varsa bunların her türlü gecikme faizi ve cezaları ile birlikte miktarlarının belirlenmesinden, iskân ruhsatının alınması için gereken tüm giderlerin ilgili belediyeden araştırılmasından, daha sonra bilirkişilerden raporlarında bildirdikleri eksik işlerin hazırlayacakları rapor tarihi itibariyle giderilme bedeli konusunda ek rapor alınmasından ve bulunacak bu miktarların toplamı yükleniciye depo ettirilerek, davacı yüklenicinin tescil isteminin kabul edilmesinden ibarettir.

Mahkemece eksik araştırma, yanlış değerlendirme ile davanın yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.