Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2006/672 K.2006/5211

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava Borçlar Yasası’nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan maddi giderim istemine ilişkindir. Yerel mahkemede görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı tarafça temyiz olunmuştur.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Eser sözleşmeleri taraflara karşılıklı haklar ve borçlar yükleyen bir iş görme akdidir. Yüklenici yapımını üstlendiği işi fen ve sanat kurallarına ve amaca uygun olarak imal edip iş sahibine teslim etmekle iş sahibi de teslim aldığı eserin bedelini ödemekle mükelleftirler.

Dava konusu somut olayda taraflar arasında 17.04.2000 tarihli sözleşme yapılmış bu sözleşme uyarınca davalı yüklenici şirket davacı iş sahibine ait un fabrikasının malzemeleri kendisine ait olmak üzere montajı işini üstlenmiştir. Sözleşmede makine teslim tarihi 20.07.2000 montaj bitirme süresi 20 gün iş bedeli 46.000.000.000 TL. olarak kararlaştırılmıştır. Davalı işe başlamış edimini önemli oranda ifa etmiştir. Sözleşme gereği işin teslim tarihi 10.08.2000 olmaktadır.

Ancak 91 iş günü 77 fiili çalışma günü gecikme olmuştur. Bu davada gecikilen bu süre için tazminat istenmiş, mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonunda buğdayın 180.000 TL. fiyatı itibariyle fabrikanın 77 iş gününe ait kazanç kaybı 31.320.055.650 TL. olarak hesaplanmış, mahkemece de, bu rapor hükme esas alınarak sonuca gidilmiştir. Oysa rapor hüküm kurmaya ve Yargıtay denetimine elverişli değildir.

Borçlar Yasası’nın 98. maddesi uyarınca kural olarak, borçlu umumiyet itibariyle her kusurundan mesuldür. Bu mesuliyetin vüs’ati işin hususi mahiyetine göre çok veya az olabilir. Hususiyle iş borçlu için bir faideyi mucip olmadığı surette mesuliyet daha az şiddetle takdir olunur.

Yukarıdan beri yapılan açıklamalar çerçevesinde konu ele alınıp değerlendirildiğinde davacı iş sahibinin teslimden sonra makul bir süre bekleyip eksik olan makine parçasını temin ederek değirmeni çalıştırıp zararın artmasına mani olması gerekirdi. Bu süre belirlenmediği gibi buğday fiyatı da yerel Ticaret Odasından sorularak tesbit edilmemiştir.

O halde mahkemece yapılması gereken iş, bilirkişiden az yukarıda açıklanan olgular kapsamında ek rapor alınıp Borçlar Yasası’nın 44-98 maddeleri de gözetilerek gecikilen makul süre hesaplanmalı, buğdayın mahalli ticaret odası fiyatları dikkate alınarak zarar miktarı hesaplanmalıdır. Açıklanan olgular gözden uzak tutularak eksik araştırma ve inceleme sonucu davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olmamış, kararın temyiz eden davalı yararına bozulması uygun bulunmuştur.