Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2007/3044 K.2008/2657

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı-k.davalı ... ile davalı-k.davacı ... vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Davada; eksik ve hatalı imalâtın düzeltilmesi için yapılan giderlerin tahsili istemiyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamı, cevapla açılan karşı davada ise; kalan iş bedelinin tahsili istenmiş, mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen karar davacı ve karşı davalı ... ile davalı ve karşı davacı ... vekilleri tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bendlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2- Davacı iş sahibi dava dilekçesinde, davalı ...’ün de sözleşmede taraf olduğunu ileri sürerek bu davalı bakımından da itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini istemiştir. Davalı ... davaya cevabında akdi ilişkiyi inkâr etmiştir. Mahkemece akdi ilişkinin kanıtlanamadığından bahisle bu davalı hakkındaki dava husumetten reddedilmiştir. Mahkemece de kabul edildiği gibi akdi ilişkinin varlığını ıspat yükü davacı iş sahibindedir.

Davacı iş sahibi akdi ilişkinin varlığını yazılı delillerle kanıtlayamamıştır. Bu durumda mahkemece yapılacak işlem; delil listesinde açıkça yemin deliline dayanılmış olduğundan davacıya yemin teklif hakkını hatırlatmak ve sonucuna göre akdi ilişkinin bulunup bulunmadığını takdir etmekten ibarettir. Davacıya yemin teklif hakkı hatırlatılmadan yazılı şekilde davanın reddi doğru olmamıştır.

3- İcra takibinden önce yaptırılan 2003/101 D.İş sayılı delil tespit raporunda; davalı yüklenici tarafından yapımı gerçekleştirilen elektrik tesisat işlerinin tasdikli projesine, fen ve sanat kurallarına ve yönetmeliğe uygun olmadığı, bu nedenle ayıplı imalatın tamamen sökülüp yeniden yapılması gerektiği belirtilmiş, davacının uğradığı zarar da ayıplı imalatın 2003 yılı birim fiyatlarıyla sökülüp yeniden yapılma bedeli olan 12.834,52 YTL’den demonte malzemenin hurda değeri olan 834,52 YTL’nin düşülmesi ile 12.000,00 YTL olarak saptanmıştır.

İcra takibinde asıl alacak olarak bu miktarın tahsili istenmiştir. Yargılama aşamasında dosya üzerinden alınan bilirkişi kurulu raporunda imalatın niteliği ve zarar miktarı konusunda tespit raporundaki görüşler aynen benimsenmiş, eksik ve ayıpların giderilme bedeli demonte malzemenin hurda değeri de düşülmek suretiyle 12.000,00 YTL olarak hesaplanmıştır.

Davalı yüklenici vekili; bilirkişi kurulunda yer alan üç adet teknik elemandan yalnızca birisinin işin uzmanı (elektrik mühendisi) olduğunu, tespit raporu bu bilirkişi tarafından düzenlenmiş olduğundan kurulda yer alamayacağını, bilirkişi kurulunun hatalı oluşturulduğunu, tesisatın komple sökülüp yeniden yapıldığına dair iddianın doğru olmadığını, hali hazırda davalı tarafça yapılan tesisatın kullanıldığını ileri sürerek rapora itiraz etmiş ve mahallinde keşif yapılarak yeniden oluşturulacak heyetten rapor alınmasını istemiştir.

Davalı vekili de rapora karşı beyanlarında; ayıplı tesisatın baştan başa yenilendiğini, ekli 4 adet fatura ile 11.597,77 YTL masraf yapıldığını, demonte malzemelerin binanın bodrum katında atıl vaziyette bekletildiğini, hurda değeri ödendiğinde iadeye hazır olduklarını bildirmiştir.

Mahkemece keşif talebi reddedilerek aynı kuruldan ek rapor alınmış, alınan ek raporda davacı iş sahibince ibraz edilen faturalardaki malzeme miktarları ile projedeki malzeme miktarları mukayese edilerek faturadaki miktarların projedeki miktarların ancak yarısı kadar olduğu, bu durumun da imalatın tamamının yenilenmediğini gösterdiği belirtilmiş, ancak bu kabule rağmen önceki rapordaki zarar miktarı değiştirilmemiştir.

Bilirkişi kurulunun hatalı teşekkül ettirilmesi, imalatın kısmen yenilendiği kabul edilmesine rağmen tamamı yenilenmiş gibi zarar hesabı yapılması, davacı iş sahibince ibraz edilen faturalardaki harcama tutarlarının aşılması vs. nedenlerle alınan rapor hüküm tesisi için yeterli değildir.

Öyleyse mahkemece; iki adet elektrik mühendisi ile yorumda yardımcı olmak üzere bir adet hukukçudan oluşturulacak yeni bilirkişi kurulu ile mahallinde keşif yapılarak imalatlar ve demonte malzemeler incelenmeli, davalı tarafça ne miktar iş yapıldığı, yapılan işin ne kadarının ayıplı olması nedeniyle sökülerek yeniden yaptırıldığı, ne kadarının kabul edilerek fiilen kullanıldığı, imalattaki eksik ve ayıpların giderilmesi için gerekli masraf miktarının tespitin yapıldığı 2003 yılı ağustos ayındaki mahalli rayiçlere göre ne olduğu,

davacı iş sahibince ibraz edilen faturalardaki miktarların sözü edilen tarihteki piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı belirlenmeli, demonte malzemelerin yükleniciye iade edilmemesi halinde hurda değeri de alacaktan düşülerek varılan sonuç çerçevesinde dava sonuçlandırılmalıdır.

Diğer yandan icra takibinde 2.521,00 YTL işlemiş faiz talep edilmiş, mahkemece istem kısmen kabul edilerek 544,00 YTL birikmiş faiz alacağı yönünden de itirazın iptaline karar verilmiştir. Mahkemece davacı alacaklı tarafından keşide edilen 30.7.2003 tarihli ihtar temerrüde esas alınarak faiz alacağı hesaplanmıştır. Oysa bu ihtarda yalnızca eksik işlerin tamamlanması ve hatalı imalatın düzeltilmesi istenmiş, alacak miktarı gösterilmek suretiyle ödeme talebinde bulunulmamıştır. Bu ihtar para alacağı yönünden temerrüt oluşturmayacağından takip öncesine ait faiz alacağı bakımından itirazın iptali isteminin tamamen reddi gerekirken kısmen kabulü de doğru olmamıştır.

4- Karşı davada kalan iş bedelinin tahsili istenmiş, mahkemece istem reddedilmiştir. İş sahibi tarafından açılan davada eksik ve ayıplı imalatın bedeline hüküm verilmekle ifa tamamlanmış olacağından davalı ve karşı davacı yüklenici kalan iş bedelini talep etmekte haklıdır.

Davalı ve karşı davacı yüklenici sözleşmede kararlaştırılan iş bedelinin 13.500, 00 YTL, ödemelerin de 6.200,00 YTL olduğunu iddia ederken (18.12.2003 tarihli tespite itiraz dilekçesi, karşı dava dilekçesi vs.), davacı ve karşı davalı iş sahibi de sözleşmede kararlaştırılan iş bedelinin 9.000,00 YTL, ödemelerin 6.200,00 YTL olduğunu savunmaktadır (1.3.2004 tarihli cevaba cevap ve 29.4.2004 tarihli beyan dilekçeleri vs.).

Ödeme miktarında ihtilaf bulunmamasına rağmen iş bedeli taraflar arasında çekişmelidir. Taraflar arasında yazılı olarak yapılmış bir sözleşme bulunmadığından iş bedelinin Borçlar Kanununun 366. maddesi hükmünce yapıldığı tarihteki piyasa rayicine göre saptanması gerekir.

O halde mahkemece yapılacak iş; bilirkişi kurulundan alınacak raporla sözleşme kapsamında yapılması gereken elektrik tesisat işlerinin tamamının bedelini işin yapıldığı tarihlerdeki (sözleşmenin ifa süresindeki) mahalli rayiçlerle hesaplatmak, kanıtlanan ödemeleri düşerek kalan bedele hükmetmekten ibarettir. Değinilen şekilde bir hesaplama yapılmadan hukuki dayanağı bulunmadığından bahisle karşı davanın reddi doğru olmamıştır.