Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2007/3224 K.2008/2770

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, taraflar arasında yapılan “protokoldür” başlıklı sözleşmeye dayalı olarak açılmış olup maddi ve manevi tazminatın tahsili istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve 9.000,00 YTL maddi tazminatın davalıdan tahsiline; fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş ve verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Yanlar arasında yapıldığı ve kapsamının doğruluğu taraflarca kabul edilen ”protokoldür” başlıklı sözleşme, Borçlar Kanununun 355. maddesinde tanımlandığı üzere; bir eser sözleşmesidir. Davacı ..., iş-eser sahibi; davalı ... ise yüklenici sıfatlarıyla sözedilen adî yazılı sözleşmeyi imzalamışlardır. Yanlar arasındaki sözleşme kapsamıyla, tarafların yazılı bildirimleri birlikte değerlendirildiğinde; yüklenici davalı davacı tarafından ikinci elden satın alınan sütlük, soğutma dolabı ile zeytin teşhir tezgâhının montajını ve malzemelerinin davacı tarafından karşılanması ile buzhane dolabının imalat ve yerine montajının davalı tarafından yüklenildiği ve toplam iş bedelinin ise 9.000,00 YTL olduğu sonucuna varılmaktadır.

Davacı, ... 28.Noterliği aracılığıyla davalıya gönderdiği 15.07.2003 tarih ve 9273 Yevmiye numaralı ihtarname ile sütlük soğutma dolabının ilk motorunun gerektiği gibi çalışmaması sebebiyle aralarında yapılan yazılı sözleşme uyarınca kendisine aldırılan ikinci motor ve aksamlarının montajının yapılmış olmasına karşın yine gerekli soğutmayı yapmadığını ve içindeki ürünlerin bozulduğunu; zeytin teşhir tezgahının her gözünün su akıttığını ve tezgahın lambiri kaplı dış yüzeyinin çürümesine sebep olduğunu; buzhanenin kullanılan malzemelerin yetersiz olması nedeniyle yeterli soğutma yapmadığını bildirerek ayıp ihbarında bulunmuştur.

Yanlar arasındaki “protokoldür” başlıklı sözleşmede ise, sütlük soğutma dolabı, zeytin teşhir tezgâhı ve buzhanenin gerekli randımanı sağlamaması ve bu nedenle iş sahibinin soğutma sistemlerinden tümüyle ve gerektiği gibi yararlanmasının mümkün olmadığını; sütlük soğutma dolabının gerekli soğutma seviyesine gelmesi ve randıman vermesi için gerekli teknik bakım ve onarımlarının yapılmasını, buzhane motorunun kendisi tarafından değiştirilip montajının yapılacağını yüklenici; kendisine davacı tarafından yapılan ayıp ihbarından sonra kabul etmiş ve anılan sözleşmede yapılan iş ve malzemeler için bir yıllık garanti süresi tanınmıştır. Dava da kararlaştırılan garanti süresi içinde açılmıştır.

...

3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2003/223 D.İş sayılı delil tespiti dosyası kapsamına sunulan 28.10.2003 tarihli bilirkişi raporunda: Buzhanenin yeterli soğutmayı sağlamaması sebebiyle motorunun değiştirilmesinin gerektiği, buzhane kapısının tam olarak kapanmaması sonucu dışarıya soğuk hava kaçırdığı ve bu sebeple kapının tamir edilmesi gerektiği; süt ürünlerinin konduğu dolabın motorunun yetersiz olması sebebiyle tamir edilmesi gerektiği, şarküteri dolabının tamir edilmesi gerektiği açıklanmıştır.

Mahkemece yargılama aşamasında yapılan keşif ve yaptırılan bilirkişi kurulu incelemesi sonucu verilen 10.10.2005 tarihli bilirkişi kurulu raporu ile bu rapora ek raporda ise, az yukarıda kapsamı özetlenen 28.10.2003 günlü sözleşmeye gönderme yapılarak, o raporda yapılan açıklamalara değinilmiş, teknik olarak yapılanlarda kusur yani ayıp bulunup bulunmadığı açıklanmadan iş yerinin davacı tarafından dava dışı üçüncü kişiye devrinin yapıldığı ve tüm dolapların ve buzhanenin kullanılır vaziyette olduğu ileri sürülen arızaların dolapların ikinci el olması sebebiyle zamanla meydana gelmesinin uygun olduğu bildirilmiştir.

Yukarıda da açıklandığı üzere; buzhanenin malzemesiz imalatı ve yerine montajı ile diğer dolapların sadece montajı davalı yüklenici tarafından yapılmıştır. Yanlar arasındaki sözleşme ile taraflar karşılıklı olarak yüklendikleri edimlerini ifa etmişlerdir. Eser sözleşmesinin yüklenilen edimlerin ifasıyla sonuçlanmasından sonra, Borçlar Kanununun 106.maddesi hükmü gereğince yanlarca sözleşmenin feshi istenemez.

HUMK’nın 75. ve 76. maddesi ve 04.06.1958 gün ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihattı Birleştirme Kararı gereğince; maddi olayı açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme ise hakime ait bir görevdir. Nitekim dava dilekçesinde de soğutma sistemlerinin bakım ve onarımı için daha fazla masraf gerektiği ileri sürülerek, 9.000,00 YTL’nin tahsili istenmiştir. Varlığı saptanan soğutma sistemindeki ayıpların davalı yükleniciye garanti süresi içinde bildirildiği sabittir.

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu sunulan bilirkişi kurulu raporunda; soğutma sisteminin çalışır vaziyette olduğu ve dolayısıyla sistemdeki ayıpların sonradan davacı tarafça giderildiği bildirilmiştir. O halde Borçlar Kanununun 360. maddesi hükmü gereğince; davacı ayıp kabul edilemeyecek derecede olmadığında ayıp sebebiyle eseri reddedemez ve bu sebeple sözleşmeyi feshedemez.

Anılan yasa hükmü uyarınca büyük harcamaları gerektirmiyorsa soğutma sisteminin onarım bedellerini davalıdan isteyebilir. Mahkemece, bu yönde araştırma ve inceleme yapılmamıştır. Alınan bilirkişi kurulu raporu da hüküm vermeye elverişli değildir.

Mahkemece yapılacak iş; gerekirse yerinde keşif yapılmak ve uzman bilirkişi kuruluna inceleme yaptırılmak veya rapor alınan bilirkişi kurulundan ek rapor alınmak suretiyle; delil tespiti raporu ve yanlar arasındaki sözleşme koşulları da değerlendirilerek soğutma sistemindeki ayıpların giderilmesi masraflarının dava tarihindeki rayiçlere göre belirlenmesi ve varılacak sonuca göre uygun görülecek onarım giderlerine hükmetmekten ibaret olmalıdır. Açıklanan sebeplerle karar bozulmalıdır.