Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2007/3960 K.2008/4241

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacılar ve davalı ... vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, itirazın iptali, ipoteğin paraya çevrilmesi, birleşen davalar alacak ve ipoteğin kaldırılması istemleri ile açılmış, mahkemece verilen karar davacı arsa sahibi ... satın alan diğer davacı hakiki şahıslar ve davalı yüklenici Hayrettin Toprak tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, tarafların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş reddi gerekmiştir.

2-Davacı arsa sahibi ....ile davalı yüklenici ... arasındaki 25.01.1996 tarihli Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinde, inşaat süresi 34 ay olarak kararlaştırılmıştır. İskan ruhsatını alma yükümlülüğü davalı yüklenici Hayrettin Toprak’a aittir.

Sözleşme gereği binanın imar durumuna ve projesine uygun yapılması gerekir. Yapılan bina imar durumuna ve projesine uygun değilse ve uygun hale getirilemiyorsa kaçak sayılır. Bu nitelikteki yapının ekonomik değeri olmadığından yıkımı gerekir. Böyle bir bina nedeniyle ayıplı ve eksik işlerin giderilme bedellerinin tahsiline karar verilemez.

Dava konusu binanın iskan ruhsatı alınmadığına göre, durumun ilgili belediyeden araştırılması, uzman bilirkişilerden rapor alınması, imar durumuna ve projesine aykırı olup olmadığının belirlenmesi, aykırılık varsa yasal hale getirilip getirilmeyeceğinin araştırılması, yasal hale getirilmesinin sağlanması, ayıp ve eksiklerin giderilme bedelleri ile ilgili davaların bunun sonucuna göre değerlendirilmesi gerekir.

Kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce resen araştırılması gereken konular araştırılmadan, bina yasal kabul edilerek tahsil kararı verilmesi doğru olmamıştır.

3-Kat karşılığı inşaat sözleşmesi .... ile ... arasındadır. Dosyadaki 25.01.1996 tarihli akit tablosundan arsa sahibi ...’in kat karşılığı inşaat sözleşmesi nedeniyle ve bedel almaksızın ...ile birlikte ...'na da tapuda pay devri yaptığı anlaşılmaktadır. Bu şekilde davalı ... da sözleşmenin yüklenici olarak tarafı konumuna geldiğinden, birleştirilen Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2002/436 Esas sayılı dosyasında dava konusu yapılan eksik ve ayıplı işlerin giderilme bedelleri ile gecikme tazminatından sorumludur. Bu durum gözden kaçırılarak davalı .... yönünden, birleştirilen dava içinde pasif husumet yokluğundan red kararı verilmesi hatalı olmuştur.

4-Sözleşmede 34 ay inşaat süresi kabul edilmiştir. Bu sürenin sözleşme tarihiden itibaren başlaması kabul edildiğinden, teslim tarihi 25.11.1998 olarak hesaplanmaktadır. Yükleniciler iskan ruhsatı almamışlardır. Ancak davacı tarafça bağımsız bölümlerin 09.02.2000 tarihinde teslim alındığı kabul edildiğine göre, 25.11.1998-09.02.2000 tarihleri arasındaki dönem için gecikme tazminatının karar altına alınması gerekirken, bu istemin tamamen reddi yanlış olmuştur.

5-Asıl dava ile birleşen Küçükçekmece Asliye 3. Hukuk Mahkemesinin 2002/436 Esas sayılı dosyasının ... dışında kalan davacıları arsa sahibi ...’den bağımsız bölüm satın alan kişilerdir. Bu davaları arsa sahibinin halefi olarak açmışlardır. Bu davacılarla birlikte dava dilekçelerini imzalayan ...’de diğer davacıların davalarına rıza göstermiştir. Bu durumda bu davacıların istemleri hakkında da değerlendirme yapılıp esas hakkında karar verilmesi gerekirken, aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle red kararı verilmesi doğru olmamıştır.

6-Küçükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün 2002/325 sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip dosyasında ... İnş. ve Taah. Tic. A.Ş.de borçlu olarak gösterilmiştir. Tapu kayıtlarının incelenmesi sonucunda adı geçen şirketin 20922 parseldeki 2,5,6,9,10,13,14 20923 parseldeki 1,5,6,9,10,13,14 bağımsız bölümleri 30.000.000.000 TL (30.000,00 YTL) ipotekle yükümlü olarak satın aldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda söz konusu icra dosyası nedeniyle açılan itirazın iptali davasında şirkete husumet yöneltilmesi haklıdır. Bu dava yönünden davalı ... A.Ş. hakkında pasif husumet yokluğu nedeniyle red kararı verilmesi de hatalı olmuştur.

7-Dosyadaki 25.01.1996 tarihli akit tablosuna göre davalı ... 30.000,00 YTL’lik ipoteğin borçlusudur. İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinin başlatıldığı 04.02.2002 tarihinde Hayrettin Toprak’ın ipotek tesis edilen 20922 ve 20923 parsellerde payının kalmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda Küçükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün 2002/325 sayılı takip dosyasıyla yapılan icra takibinin niteliği de dikkate alınarak, icra takibinde ve itirazın iptali davasında davalı ...’a husumet yöneltilmesinin mümkün olmaması nedeniyle hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerekirken, itirazın iptaline karar verilmesi de yanlış olmuştur.

8-Birleştirilen Küçükçekmece Asliye 3. Hukuk Mahkemesinin 2002/436 Esas sayılı dosyasında davacılar eksik ve ayıplı işlerin giderilme bedelleri yönünden reeskont faiz isteminde bulunulmuşladır. Taraflar arasındaki ilişki dikkate alındığında bu istek yerindedir. Mahkemece reeskont faizi yerine yasal faiz uygulanarak tahsil kararı verilmesi de doğru olmamıştır.

9-Bu dosya ile birleştirilmesine karar verilen Küçükçekmece Asliye 3. Hukuk Mahkemesinin 2004/895 Esas sayılı dosyasında ... A.Ş. ve Ofluoğlu A.Ş. 25.01.1996 tarihli 20922 ve 20923 parsellere konulan ipoteğin kaldırılması isteminde bulunmuşlar, mahkemece her iki parseldeki binanın tamamlandığı gerekçesiyle ipoteklerin kaldırılmasına karar verilmiştir. Binada eksiklikler ve ayıplı imalat olduğu mahkemece kabul edilmiştir. İpotek bunların teminatıdır. ... A.Ş.

Küçükçekmece 3. İcra Müdürlüğünün 2002/325 sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip dosyasında borçlu olarak gösterilmiştir. Bu şirket yukarıda belirtilen ve adına kayıtlı olan bağımsız bölümleri ipotekle yükümlü olarak satın aldığına göre, ipotek miktarı kadar eksik ve ayıplı işlerin giderilme bedellerinden sorumludur. Bu durum gözden kaçırılarak ... A.Ş. yönünden ipoteğin kaldırılmasına karar verilmesi de hatalı olmuştur.

Yapılacak iş, binanın imar durumu ve projesine uygun olup olmadığının belirlenmesinden, uygun değilse yasal hale getirilmesi için süre tanınmasından, eksik ve ayıplı işlerin giderilme bedellerine ilişkin davaların ve ipoteğin kaldırılmasına ilişkin davaların bunun sonucuna ve yukarıda belirtilen bozma nedenlerine göre değerlendirilmesinden, sonucuna göre karar oluşturulmasından ibarettir. Kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.