Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2007/5132 K.2008/2650

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı şirket yetkilisi ... ile davalı vekili avukat ... .... Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı temsilcisi ve davalı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Uyuşmazlık 2 adet pres cihazı ve müştemilatının temini, montajı ve işletmeye alınmasına ilişkin 14.02.2002 tarihli sözleşmeden kaynaklanmaktadır. Davada; avans mahsubundan kaynaklanan kur farkı, nefaset kesintisi, fazladan yapılan testlerin ve ar-ge çalışmalarının masrafları, mahrum kalınan kâr ve gecikme faizinin tahsili istenmiş, mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle davacı yüklenici 12.12.2003 tarihli ibraname ile avans mahsubundan kaynaklanan kur farkı alacağı hariç diğer alacaklardan dolayı davalı iş sahibini ibra etmiş olduğundan kur farkı dışındaki alacakların reddedilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2- Davacının avans mahsubundan kaynaklanan kur farkı alacağına gelince. Yanlar arasındaki sözleşmenin 8. maddesinde kalan iş bedelinin işin sözleşme ve teknik şartnameye uygun olarak tamamlanıp kesin kabulü yapıldıktan sonra 1 ay içinde fatura karşılığı ödeneceği, ödemenin kesin kabul tarihindeki T.C.M.B. döviz satış kuru üzerinden TL olarak yapılacağı kararlaştırılmıştır. İşin kesin kabulü 17.11.2003 tarihinde yapılmıştır.

Davacı yüklenici işin kesin kabulünün yapılmasını beklemeden sözleşmede kararlaştırılan 717.500 Euro + KDV’lik iş bedeline karşılık 31.12.2002 günlü ve 1.378.379,21 YTL (KDV dahil) bedelli faturayı düzenlemiştir. Fatura, sözleşmeye göre işin bitirilmesi gereken 24.10.2002 tarihindeki T.C.M.B. döviz satış kuru (1.628039 YTL/Euro) esas alınarak düzenlenmiştir.

Davacı yüklenici davada 21.06.2002 tarihinde ödenen 358.750 Euro avansın 24.10.2002 tarihindeki kura göre hesaplanan YTL karşılığının fatura bedelinden mahsup edilmesi gerekirken, kalan iş bedelinin ödendiği 12.12.2003 tarihindeki kura göre hesaplanan YTL karşılığının mahsup edildiğini ileri sürerek aradaki farkın tahsilini istemiştir.

Davalı ise cevabında; davacının süre uzatım talebi üzerine TMO Yönetim Kurulunun 7.11.2002 tarih ve 29/229-4 sayılı kararıyla, sözleşmede kararlaştırılan bitiş tarihinden sonra döviz kurlarında Ofis lehine oluşacak değişikliklerin dikkate alınarak ödeme yapılmasının kararlaştırıldığını ve kararın 08.11.2002 tarihli faks mesajı ile davacıya bildirildiğini, davacının bu kararı kabul ederek işe devam etmesi nedeniyle avans mahsubunda 12.12.2003 tarihindeki kurun esas alınmasının sözleşmeye aykırı olmadığını savunmuştur.

Sözleşmede ödenen avansın, kalan iş bedelinin ödeneceği tarihteki döviz kuruna göre YTL’ye çevrilerek fatura bedelinden mahsup edileceğine dair bir hükme yer verilmemiştir. Avans mahsubunun bu şekilde yapılacağına dair davacının yazılı kabul ve taahhüdü de bulunmamaktadır. Sözleşmedeki düzenlemeye göre ödenen avansın yabancı para cinsinden, eş deyişiyle fatura tanzimine esas alınan kura göre hesaplanacak YTL karşılığının mahsubu gerekmektedir.

Davalı TMO Yönetim Kurulunca tek taraflı olarak alınan karar ile sözleşmedeki düzenleme değiştirilemez. Bu nedenle davacı avans mahsubunda hatalı kur uygulanması suretiyle yapılan fazla kesintiyi talep etmekte haklıdır. Yukarıdaki açıklamalara göre 31.12.2002 günlü ve 1.378.379,21 YTL (KDV dahil) bedelli faturadan yapılması gereken avans kesintisi miktarı 358.750 Euro x 1.628039 YTL/Euro = 584.058,99 YTL’dir.

Davalı tarafından fiilen yapılan kesinti miktarı ise 358.750 Euro x 1.755562 YTL/Euro = 629.807,86 YTL’dir. Bu durumda 629.807,86 – 584.058,99 = 45.748,87 YTL fazla avans kesintisi yapılmıştır. Mahkemece taleple bağlı kalınarak 12.000,00 YTL alacağın tahsiline karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile istemin reddi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.