Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2007/5411 K.2007/7361

Davacı ... San. ve Tic.A.Ş. ile davalı ... San.A.Ş. arasındaki davadan dolayı İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 05.10.2004 gün ve 2002/778-2004/855 sayılı hükmü onayan Dairemizin 08.11.2006 gün ve 2005/5242-2006/6295 sayılı ilamı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibinin itiraz üzerine durması nedeniyle İİK’nın 67. maddesi uyarınca açılmış, itirazın iptâli istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karar davacının temyizi üzerine Dairemizce onanmış, davacı vekilince onama ilâmına karşı karar düzeltme yoluna başvurulmuştur.

Taraflar arasında 22.12.2000 tarihinde imzalanan “Fason Üretim Sözleşmesi” uyarınca davacı yüklenici “A 280 ve A 150 kodlu jeneratör kontrol ünitesi fason ürünlerinin iş sahibinin bildireceği şartnameler doğrultusunda üretimi” işini üstlenmiştir. Yanlar arasındaki bu sözleşme davalı iş sahibi tarafından feshedilmiş değildir.

Davalı iş sahibi tarafından davacı yükleniciye gönderilen 13.03.2001 tarihli faks mesajında “Son zamanlarda değişen Türkiye şartlarından dolayı satışlarımızda büyük miktarda düşüş kaydedilmiştir. Şirket yönetiminden gelen tebliğler doğrultusunda piyasadaki birçok siparişimizin terminlerini ötelemek ya da iptâl yoluna gitmek zorunda kaldık. Sizdeki siparişlerimizi de bu karar doğrultusunda iptâl etmekten ziyade ötelemek yolunu tercih ediyoruz.

Siparişlerimizi bugünkü şartlar devam ettiği takdirde aylık 50 adet olarak teslim alabileceğiz” ifadelerine yer verilmiştir.

Görüldüğü gibi davalı iş sahibi, yükleniciden alan siparişlerini iptâl etmediklerini, ötelediklerini ve aylık 50 adede düşürdüklerini davacıya bildirmiştir. Davalı cevap dilekçesinde, sözleşme gereğince üretilecek mallar için verilmiş bulunan siparişlerin, malların zamanında teslim edilmemesi nedeniyle iptâl edildiğini savunmuşsa da, sipariş konusu malların tesliminde gecikme olduğu davalı tarafça ispatlanamamış, bu hususla ilgili dosyaya herhangi bir delil ibraz edilmemiştir.

O halde davalı tarafından, gerek sözleşmenin feshedilmemiş olması ve gerekse sipariş konusu malların zamanında teslim edilmediğinin ispatlanamaması karşısında, mahkemenin “iş sahibi davalı tarafından, malların zamanında teslim edilmemesi nedeniyle sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğine ve bu nedenle davacının herhangi bir alacak talep hakkı olmadığına” ilişkin gerekçesinde isabet bulunmamaktadır.

Yanlar arasındaki sözleşmenin 7. maddesinde sözleşmenin tarafların herhangi bir işlem yapmasına gerek olmaksızın 31.12.2001 tarihinde sona ereceği belirtilmiş ve ayrıca “..., herhangi bir bildirim ve süre şartına bağlı olmaksızın dilediği zaman tek taraflı olarak sözleşmeye sor verebilir. Bu durumda ... (yüklenici şirket), ... (iş sahibi şirket) tarafından kendisine verilmiş tüm malzeme ve dökümanları derhal ...’ya iade eder. Fason üretim sözleşmesi sona erdiğinde ... deposunda bulunan montajlanmış ve montajlanmamış malzemeleri ve geri dönülemeyecek malzeme siparişlerini ...’ya fatura ederek teslim eder” ifadelerine yer verilmiştir.

Davacı yüklenici 25.12.2001 günlü faturaya istinaden İstanbul 5. İcra Müdürlüğü’nün 2002/8140 sayılı dosyası ile icra takibi yapmış, davalı iş sahibinin itirazı üzerine eldeki itirazın iptâli davasını açmıştır. Davacı tarafından düzenlenip davalıya gönderilen ve icra takibi ile bedeli iş sahibinden talep edilen 25.12.2001 tarihli faturanın, sözleşmenin içeriği az yukarıda yazılan 7. maddesi dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekir.

O halde, icra takibinde bedeli istenen mallar davacı yüklenicinin elinde mevcut ise, üzerinde konusunda uzman bilirkişiler aracılığıyla inceleme yaptırılıp sözleşme hükümleri ve özellikle sözleşmenin 7. maddesi dikkate alınmak suretiyle davacının istemekte haklı olduğu miktar varsa, bu miktar belirlenmeli, yapılacak inceleme sonucunda davacının davası kabul edilecek olursa davalının daha önceki teslim ve ödemeleri nedeniyle 8.369.010.275 TL. düşülerek davacının alacak miktarı hesaplanmalı ve itirazın iptâli davası buna göre sonuçlandırılmalı,

şayet bedeli dava konusu yapılan mallar davacı tarafından elden çıkarılmışsa davanın şimdiki gibi reddine karar verilmelidir.

Açıklanan hususlar üzerinde durulmadan mahkemece davanın reddedilmesi ve Dairemizce de kararın onanması karar düzeltme istemi üzerine yapılan incelemede doğru bulunmadığından, onama kararının kaldırılarak mahkeme kararının bozulması uygun görülmüştür.