Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2007/6322 K.2008/787

Davacı ... İnş.Malz.Tic.A.Ş ile davalı ...Ş arasındaki davadan dolayı Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemecince verilen 08.12.2005 gün ve 2004/451-2005/585 sayılı hükmü onayan Dairemizin 29.06.2007 gün ve 2006/1193-2007/4466 sayılı ilamı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, gecikme cezası nedeniyle borçlu olmadıklarının tespiti istemiyle açılmış, mahkemenin davanın kabulüne dair kararı davalı temyizi nedeniyle Dairemizce onanmış, bu defa karar düzeltmesi istemi üzerine dosya yeniden incelenmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 04.01.2002 tarihli sözleşmenin 9.1.maddesinde, taahhüt konusu işlerin kararlaştırılan tarihlerde bitirilemediği takdirde gecikme cezası uygulanacağı kabul edilmiştir. Yine tarafların imzaladığı 07.11.2003 tarihli protokolde, geçici kabulün 31.12.2003 tarihine kadar yapılamaması durumunda gecikme cezalarının uygulanacağı belirtilmiştir.

Davalı idarece oluşturulan komisyon tarafından 04.03.2004 tarihi itibar edilmek üzere 21.04.2004 tarihinde, eksiklerin 21.08.2004 tarihine kadar tamamlanması kaydıyla tesisin geçici kabulü yapılmıştır. Bu geçici kabul tutanağı, yetkili makamın imzasıyla 18.10.2004 tarihinde onaylanmıştır.

Davalının 29.06.2004 tarihindeki talebi üzerine 490.000 ABD doları gecikme cezasının 374.311 USD tutarı idare nezdindeki hakediş alacağından kesilmiş, kalan 115.689 USD ise 26.08.2004 tarihinde davalıya ödenmiştir.

Mahkemece, davalının BK.158/II. Maddesince gecikmiş edayı kabul ederken cezai şart haklarını saklı tutmadığından teminat mektubundan kesilen gecikme cezasının davacıya iadesi gerektiğine karar verilmiştir. Gerçekten anılan madde hükmünce ifanın kabulü sırasında hakkın saklı tutulmamış olması durumunda alacaklı bu hakkını kaybeder. Ancak teslimin geçerliliği taraflarca özel bir koşula bağlanmışsa gerçek anlamda teslimin varlığından sözedilebilmesi için kararlaştırılan şekil koşuluna uygun teslim yapılmış olmalıdır. Aksi halde teslimin gerçekleştiğinden sözedilemez.

Somut olayda sözleşmenin ekleri arasında sayılan Özel Şartnamenin 23.7.1. maddesinde, “… yüklenici, geçici kabul için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı nezdinde gerekli olan (örneğin-eğer gerekiyorsa-Geçici Kabul Protokolünün Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na onaylattırılması) tüm işlemleri yerine getirecektir.” hükmüne yer verilmiştir.

Geçici kabul tutanağında da sözü edilen Elektrik Tesisleri Kabul Yönetmeliğinin 10. maddesinde, kabul tutanaklarının Bakanlığın veya yetkili Kuruluşun onayı ile kesinlik ve geçerlilik kazanacağı belirtildiğinden geçici kabulün yetkili makamca onayının yapıldığı 18.10.2004 tarihinde gerçekleştiği kabul edilmelidir. O halde onay tarihinden önce cezai şart tahsil edildiğinden artık ihtirazi kayıt ileri sürülmeden eserin teslim alındığı söylenemez.

Tüm bu nedenlerle uyuşmazlığın esası incelenerek gecikmede yüklenicinin haklı olup olmadığı ve kesilmesi gereken ceza tutarı saptanarak sonucuna uygun hüküm kurulmalıdır. Kararın açıklanan biçimde bozulması yerine yanlışlıkla onandığı yapılan incelemede anlaşılmakla davalının karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiştir.