Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2008/4464 K.2009/464

Yukarıda tarih ve numarası yazılı bozmaya uyularak verilen hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, dava dilekçesinde, anahtar teslimi 4.772.880.000.000 TL götürü bedelle, 20.06.2000 tarihli sözleşmeyle üstlendiği 504 adet deprem konutu inşası işinde, davalı tarafından ihale evrakı ekinde verilen avan projeler ile uygulama projeleri arasında inşaat alanında meydana gelen büyük miktar artışları, ihale evrakı ekindeki jeolojik-jeoteknik etüd raporunda zeminde ayrışmış kireç taşı gözükmesine rağmen temel kazılarında zeminin %80’inde sert kayaya rastlanması nedeniyle, kaya hafriyatı yapılması zorunda kalınması nedeniyle oluşan ilave maliyet artışı,

taraflar arasında imzalanan sözleşmede yer almamasına rağmen davacı tarafından konutlara su ve elektrik sayacı takmak zorunda kaldığından doğan zarar ve davalıdan kaynaklanan nedenlerle, altı kez verilen süre uzatımı sonucu işin 2001 yılına sarkmasıyla, 2001 yılına aktarılan işlerin 2001 yılı fiyatlarıyla ödenmesi ve bu hakedişlere tekabül eden fiyat farklarının ödenmesi gerektiğinden bahisle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 50.000.000.000 TL’nin tahsilini talep etmiş, 19.01.2004 tarihli dilekçe ile zeminden kaya çıkması ile ilgili 500.000.000 TL’lik talebini atiye terk etmiştir.

Mahkemece 27.01.2004 tarihli ilk kararında atiye terk edilen kısım için karar verilmesine yer olmadığına, diğer talep kalemleri yönünden ise davanın kabulüyle 49.500.000.000 TL’nin tahsiline karar verilmiş, davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizin 07.02.2005 gün 2004/2788 E. 2005/548 K. sayılı ilâmıyla karar bozulmuştur.

Davacı vekilince bozma sonrası yapılan yargılamada, 22.06.2006 harç tarihli ıslah dilekçesiyle 2001 yılı fiyat farkından doğan alacak 1.452.730.406.000 TL’ye, su ve elektrik sayaç bedelinden doğan alacak ise 50.702.677.000 TL’ye çıkarılarak toplam talep 1.503.433.083.000 TL olarak ıslah edilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamada 2 kez bilirkişi incelemesi yaptırılmış, 08.05.2007 tarihli rapor ve 31.10.2007 tarihli ek rapor doğrultusunda, davacının 2000-2001 eskalasyon fiyat farkı ve 2862 sayılı kararname fiyat farkı kapsamında KDV dahil 1.002.212.057.360 TL ile yine KDV dahil 9.253.912.225 TL su sayaç bedeli talep edebileceği kanaatine vararak bu miktarlar üzerinden davanın kabulüne, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş, karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma ilâmı gereğince inceleme yapılıp hüküm verilmiş olmasına delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davalı iş sahibi vekilinin temyiz itirazlarına gelince; Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılamada alınan her iki bilirkişi heyeti raporunda da, avam projelerle, uygulama projeleri arasında maliyeti arttırıcı önemli farklar olmadığı, bu nedenle davacının bu nam altında, davalı idareden talepte bulunamayacağı belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki 20.06.2000 tarihli sözleşme anahtar teslimi 4.772.880.000.000 TL götürü bedel üzerinden imzalanmıştır. Sözleşmede işin süresi yer tesliminden itibaren 150 takvim günü olarak kabul edilmiş, buna göre işin bitirilmesi gereken tarih 25.11.2000 olarak belirlenmiş olmakla beraber davalı idare tarafından verilen süre uzatımlarıyla iş 31.07.2001 tarihinde tamamlanmış, 17.10.2001 tarihinde yapılan geçici kabul, idarece 28.11.2001 tarihinde onaylanmıştır.

Dava konusu işe ilişkin olarak düzenlenen hakedişlerle, davacıya sözleşme kapsamında hakediş bedelleri ve 2001/2862 sayılı kararnameye dayalı fiyat farkının ödendiği ihtilâfsızdır. Mahkemece hükme bağlanan bedel, 2001 yılı eskalasyon fiyat farkı ve bulunan bu miktara göre hesaplanan 2862 sayılı kararnameye dayalı fiyat farkı alacağıdır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin “Vergi ve Fiyatların Değişmesi” başlıklı 13. maddesinin son paragrafında “Hiçbir şekilde herhangi bir nam altında, işin ertesi yıla sirayeti halinde dahi fiyat farkı verilmeyecektir.” hükmü düzenlenmiştir.

Sözleşmedeki bu düzenleme ile, davacı yüklenicinin herhangi bir sorumluluğu olmasa dahi işin 2001 yılına sarkması halinde fiyat farkı talep edemeyeceği kabul edilmiş olmakla, 2000-2001 eskalasyon fiyat farkı ve buna dayalı hesaplanan 2862 sayılı kararname fiyat farkı taleplerinin reddi yerine kabulü hatalı olmuştur.

Ayrıca, mahkemece hüküm altına alınan su sayacı bedeline ilişkin, davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde, davaya konu sözleşme anahtar teslimi götürü bedel üzerinden imzalanmıştır. Sözleşmenin Hakedişler başlıklı 9/d bendinde su sayacı montajı, sözleşme kapsamındaki iş olarak belirtilmiştir. Sözleşmedeki açık bu düzenleme karşısında su sayaçlarına ilişkin talebin de reddi gerekirken kabulü hatalıdır. Yukarıda belirtilen tüm açıklamalar ışığında mahkemece davanın tümden reddi yerine kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından, kararın bozulması uygun bulunmuştur.