Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2008/476 K.2008/7265

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalı-k.davacılar ... ve ... vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalı vekili gelmedi. Davalı-k.davacılar vekili avukat ... .... Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davalı-k.davacılar avukatı dinlendikten ve eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi nedeniyle imalât bedeli ve davalı ...’in haksız icra takibi nedeniyle tahsil ettiği paranın iadesi, karşı dava sözleşmenin feshi sonucu uğranılan müsbet ve menfi zararların tazmini, birleşen dava ise karşı davada saklı tutulan fazlaya ilişkin haklar sebebiyle güçlendirme masrafları, gecikme tazminatı ve menfi zararların tahsili istemlerine ilişkindir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda asıl, karşı ve birleşen davanın reddine dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Yanlar arasında Yalova .... Noterliği’nde düzenlenen 14.08.1995 gün 12150 yevmiye nolu düzenleme şeklinde kat karşılığı ve satış vaadli inşaat sözleşmesinin 16. maddesinde yüklenicinin, yazılı şartlara uymaması ve sözleşmenin arsa sahibince feshi halinde o güne kadar yapmış olduğu masrafları isteyemeyeceği, harcanan malzemelerin arsa sahibinin noksan yapılan işlerinin şartı cezası sayılacağı kararlaştırılmış ise de;

fesih halinde yapılan imalâtların iş sahiplerine kalacağına dair sözleşmenin bu hükmü borçlunun (yüklenicinin) ekonomik yönden mahvına neden olacak nitelikte ve ahlak ve adaba aykırı olduğundan Hukuk Genel Kurulu’nun 20.03.1974 gün 1053-222 sayılı kararı ile Dairemizin yerleşik uygulamalarında da belirtildiği gibi BK’nın 20. maddesi uyarınca batıldır.

Arsa payı karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri, tapuda pay devrini de içerdiğinden tek taraflı irade beyanı ile feshi olanaksız olduğu ve fesih konusunda iradeler de birleşmediğinden Dairemizin yerleşmiş içtihatları gereğince feshin kesinleştiği tarih itibariyle iş sahibinin yararlanabileceği imalâtların bedeli sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre istenebilir.

Bu durumda bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla, davacı yüklenicinin yaptığı ve arsa sahiplerinin yararlanabileceği imalâtların bedelinin, akdin feshi kararının kesinleştiği 07.07.2003 tarihi itibariyle mahalli piyasa rayiçlerine göre belirlenerek, yapılacak güçlendirme masrafları ile hatalı imalât bedellerinin de o tarihteki değerlerle tesbit ettirilip imalât bedelinden düşülmek suretiyle asıl davanın sonuçlandırılması gerekirken, mahkemece yanlış değerlendirme ve eksik inceleme ile asıl davanın reddi doğru olmamıştır.

3-Arsa sahiplerince açılan karşı ve birleşen davada menfi zararlar da talep edilmiştir. BK’nın 108/II. maddesindeki “Bundan başka borçlu kendisine hiçbir kusurun isnat edilemeyeceğini ispat edemezse alacaklı akdin hükümsüzlüğünden mütevellit zararın tazminini de talep edebilir.” şeklindeki hüküm uyarınca ve sözleşme yüklenici kooperatifin kusuruyla feshedildiğinden arsa sahipleri yükleniciden menfi (olumsuz) zararlarının tazminini de isteyebilirler. Menfi zarar, sözleşmenin kurulması ve işin görülmesi için yapılan giderler ile yoksun kalınan kazançlar, diğer bir ifadeyle feshedilen sözleşmeye göre edimin yerine getirileceği düşüncesiyle daha elverişli koşullarla sözleşme yapma olanağından yoksun kalındığı için –kaçırılmış fırsat nedeniyle- doğan zararlardan ibarettir.

Hal böyle olunca sözleşmenin feshi halinde arsa sahipleri menfi zararlarını isteyebileceklerinden, bu zararlarının bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla az yukarıda açıklanan kaçırılan fırsat ilkesi uyarınca hesaplattırılarak, karşı ve birleşen davadaki menfi zarar taleplerinin hüküm altına alınması gerekirken arsa sahiplerinin bu taleplerinin reddi de isabetsiz olmuştur.

Sözleşmenin 8. sayfasında, teslim süresi aşıldığında her ay daire başına 250 DM kira ödeneceği, bu halin 6 ayı geçemeyeceği, gecikmenin 6 ayı aşması halinde arsa sahiplerinin sözleşmeyi feshedebilecekleri kararlaştırılmıştır. Gecikme tazminatı müspet zarar kapsamında olduğundan sözleşmenin feshi halinde talep edilemez ise de; somut olayda 6 aylık cezalı süre sözleşmeye eklenmiş olmakla fesih istenemeyen bu süreyle sınırlı olarak gecikme tazminatı istenebilir. Arsa sahiplerinden ... birleşen davasında kira alacağı isteminde de bulunmuştur. Ancak adı geçenin Yalova Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1999/1510 Esas sayılı dosyasında aynı konuda dava açtığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece arsa sahibi ...’ın Yalova Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1999/1510 Esas sayılı dosyası getirtilip incelenerek, sözleşmenin feshedilemeyeceği 6 aylık süreyi aşmayacak biçimde birleşen davadaki gecikme tazminatı isteminin değerlendirilmesi yerine eksik inceleme sebebiyle bu istemin de yazılı gerekçeyle reddi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Belirtilen sebeplerle kararın taraflar yararına bozulması gerekmiştir.