Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2008/5119 K.2009/5276

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Taraflar arasındaki uyuşmazlık ... DDY Üst Geçit Köprüsü Bağlantı Dolgusu ve Menfez İnşaatına ilişkin 03.12.2002 tarihli eser sözleşmesinden kaynaklanmıştır. Davada, dolgu imalâtı bedelinin hatalı pozdan eksik ödendiği, akaryakıt fiyat farkının ise hiç ödenmediği ileri sürülerek alacağın ödenmeyen kısmının tahsili istenmiş, mahkemece ıslah da dikkate alınarak davanın kabulüne dair verilen karar davalı idare vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı yüklenici, 1. keşif özetinde kazı ve dolgu imalâtı için öngörülen 14.101 nolu pozun müstakil köprü inşaatlarındaki tahkimat dolgusu ile ilgili olduğunu, fiilen yapımı gerçekleştirilen dolgunun ise yol dolgusu niteliğinde olup keşif özetindeki 14.101 poz nolu imalâta uygun düşmediğini, bu nedenle sözleşmenin 19. ve sözleşme eki Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi’nin (BİGŞ) 20. maddesi hükümlerine göre yeni birim fiyat tespiti yapılarak ödemelerin yeni fiyattan yapılmasını ve akaryakıt fiyat farklarının da ödenmesini istemektedir.

Davalı iş sahibi idare ise, yapılacak işin cins, miktar ve birim fiyatlarının keşif özetinde yer aldığını, keşif özetinde yer alan poz ve birim fiyatlardan ödeme yapılmasında ve sözleşmenin 11.2.2.(4).II. maddesi uyarınca akaryakıt fiyat farkı ödenmemesinde bir usulsüzlük bulunmadığını, idarece yapılan uygulamanın doğru ve yerinde olduğunu savunmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yapımı gerçekleştirilen kazı ve dolgu imalâtına uygulanacak poz ve birim fiyatlar ile akaryakıt fiyat farkına ilişkindir.

Yapılacak iş keşif özetinde “...DDY Üst Geçit Köprüsü Bağlantı Dolgusu ve Menfez İnşaatı İşi” olarak tanımlanmış, makine ile köprü civarında kazı yapılması, 14.101 poz nosu ile, 6 km mesafeden kazı nakli de 2023 poz nosu ile keşifte yer almıştır. Davacı yüklenici şirket, Emanet İhale Komisyonu Başkanlığı’na verdiği 27.09.2002 tarihli teklif mektubunda “248.284,93 TL keşif bedelli ... DDY Üst Geçit Köprüsü Bağlantı Dolgusu ve Menfez İnşaatı işine ait anlaşma tasarısını, ekli projeleri, şartnameleri, emanet taşeron birim fiyat cetvelini, keşif özeti cetvelini, birim fiyat tariflerini ve sair bütün evrakı okuyup incelediğini ve içindekileri aynen kabul ettiğini, işin yapılacağı yerleri ve özelliklerini de inceleyip kabul ettiğini” bildirmiştir.

İhale ve sözleşme kapsamında hangi işlerin yapılacağı ve bu işlere hangi poz ve birim fiyatlardan ödeme yapılacağı keşif özeti ve diğer ihale evrakı ile önceden belirlenmiştir. Davacı yüklenici teklifini, yapılacak kazı ve dolgu imalâtının mahiyeti ile uygulanacak poz ve birim fiyatları bilerek ve kabul ederek vermiştir. İhale ve sözleşme tarihlerinden sonra uyuşmazlık konusu kazı ve dolgu imalâtında herhangi bir proje veya imalât değişikliği de yapılmamıştır.

Sözleşmenin 3.A.a. maddesi uyarınca keşif özeti sözleşme eki olduğundan keşif özetinde yer alan birim fiyatlar sözleşme fiyatı haline gelmiş olup, davacı yüklenici işi sözleşmede kararlaştırılan birim fiyatlarla yapmak zorundadır.

Kaldı ki ikinci bilirkişi kurulundan alınan 10.10.2006 tarihli raporda; köprü civarında kayadan başka her cins ve klastaki zeminin kazılması ve kullanılması imalâtının makine ile yapılması halinde 14.101 pozunun uygulanacağı, yapılan bağlantı dolgusunun köprü ikmâl inşaatı kapsamında kalıp yol dolgusu olarak nitelendirilemeyeceği, yeni birim fiyat belirleme koşullarının oluşmadığı, sözleşmenin 11.2.2.(4).II. maddesi uyarınca akaryakıt fiyat farkı ödenmesinin de mümkün olmadığı, düzenlenen hakedişlerde idarece yapılan uygulamanın sözleşme ve eklerine uygun olup eksik ödeme bulunmadığı açıklanmıştır.

Rapor, sözleşme ve ekleri dikkate alınarak düzenlendiğinden muhtevasındaki teknik ve hukuki açıklamalar somut olaya da uygun düşmektedir.

Davalı idarece, uyuşmazlık konusu kazı ve dolgu imalâtı ile nakliye bedelinin keşif özetinde yer alan 14.101 ve 2023 poz nolu birim fiyatlardan ödenmiş olmasında ve akaryakıt fiyat farkı ödenmemesinde sözleşme ve eklerine aykırılık bulunmadığından mahkemece 10.10.2006 tarihli bilirkişi kurulu raporu doğrultusunda davanın reddine karar verilmesi gerekirken, sözleşme ve ekleri dikkate alınmadan düzenlenen ve somut olaya uygun düşmeyen birinci ve üçüncü bilirkişi kurulu raporları esas alınarak davanın kabulü doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

Kabule göre de; davalı idare davadan önce yöntemine uygun keşide edilmiş bir ihtarla temerrüde düşürülmediğinden ve dava açılması saklı tutulan fazla haklar bakımından temerrüt oluşturmayacağından faizin dava dilekçesi ile talep edilen miktar bakımından dava tarihinden, ıslahla artırılan miktar bakımından ise ıslah tarihinden itibaren başlatılması gerekirken, temerrüt oluşturmayan geçici kabul başvuru tarihinin faize başlangıç alınarak bu tarihten itibaren alacağa faiz yürütülmesi doğru bulunmamaktadır (BK.m.101/I).