Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2008/5372 K.2009/826

Davacı ... Gıda Mak.Turz.Müh.San.Tic.Ltd.Şti. ile davalı ... arasındaki davadan dolayı Karaman 1. Asliye Hukuk Hakimliğince verilen 03.10.2006 gün ve 2005/411-2006/336 sayılı hükmü bozan Dairemizin 02.05.2008 gün ve 2007/1145-2008/2934 sayılı ilamı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Davacı taşeron, davalının müteahhitliğini yaptığı üç ayrı inşaatın kalorifer tesisatlarının yapımını sözlü anlaşma ile üstlendiğini, yapılacak işlere karşılık davalının .... Caddesinde bulunan ...

İş Merkezindeki bir büronun tapusunu devretmeyi taahhüt ettiğini (65.000 DM değerinde) iş bitiminde hesap yapılıp büroya karşılık yapılan işler dışında davalı tarafa 10.750.000.000 TL ödemede bulunduğunu, davalının üç ayrı inşaatında kalorifer tesisatları yapılmış olup iş bitiminde tapuyu devretmeye yanaşmayan davalının aldığı 10.750.000.000 TL’yi iade ettiğini, ayrıca 9.250.000.000 TL iş bedeline karşılık ödemede bulunduğunu,

tesbite göre yapılan iş bedeli KDV dahil 36.686.200.000 TL olup ödenen 9.250.000.000 TL’nin mahsubu ile bakiye 27.436.200.000 TL alacağı kaldığını ileri sürerek vade farkı ve tesbit giderleri ile birlikte toplam 38.786.000.000 TL’nin dava tarihinden itibaren reeskont faizi ile tahsilini istemiştir.

Davalı cevabında; dava dilekçesinde ileri sürülen hususlar tamamen gerçek dışı olup tesbit raporuna itiraz edildiğini, davacıya yaptığını iddia ettiği işler nedeniyle hiçbir borcu bulunmadığını, davacının yaptığı herhangi bir iş bulunmayıp iş yapacağı vaadiyle aldığı 20 milyar TL’yi iade etmemek için hilafı hakikat beyanda bulunduğunu, yapıldığı iddia olunan üç işten sadece Kirişci Mahallesindeki ... İş Merkezinin kat karşılığı kendisi tarafından yapıldığını, kalorifer tesisatını da kendisinin yaptığını, davacıya ödenen 20 milyar TL’nin 10.750.000.000 TL’sinin büro için ödenen avansın iadesi olduğu beyan edilmiş ise de avans ödemesinin kesinlikle sözkonusu olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davacı akdî ilişkinin varlığını yazılı delille kanıtlayamamış olup bu hususta yemin teklifinde de bulunmadığından davanın reddine karar verilmiş, davacı temyizi üzerine karar Dairemizin 02.05.2008 gün, 2007/1145 E., 2008/2934 K. sayılı ilâmı ile bozulmuştur.

Bozma ilâmına karşı davalı tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuş olmakla yeniden yapılan inceleme sonucu; dava konusu imalâtların yapılması hususunda taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamaktadır. Davalı yan akdî ilişkinin varlığını inkâr etmiştir.

Davacı dava tarihinden önce davalıya keşide ettiği 05.11.2004 tarihli ihtarında üç ayrı inşaatta yapılan kalorifer tesisat işlerinin bedeli 43.000.000.000 TL olup iş bedeline karşılık 9.250.000.000 TL ödendiğinden mahsubu ile kalan 33.750.000.000 TL’nin 7 gün içinde ödenmesini istemiş, davalı 25.11.2004 tarihli cevabi ihtarında yaptıracağı işlere avans olmak üzere Hanifi Sarı kanalıyla davacıya 15.08.2004 tarihinde 10.000.000.000 TL,15.10.2004 tarihinde 10.000.000.000 TL olmak üzere toplam 20.000.000.000 TL ödemede bulunulduğunu, davacının da bu parayı aldığını kabul ettiğini ileri sürmüş,

davalının cevabî ihtarında adı geçen Hanifi Sarı ile davacı tarafından gösterilen Mehmet Karadut tanık olarak dinlenmiştir. Dinlenen tanıklar davalı taahhüdündeki inşaatların kalorifer tesisatlarının davacı tarafından yapıldığını, iş bitiminde tarafların iş bedeli olarak 45 milyar TL üzerinde anlaştıklarını, davalının iş bedeline mahsuben 20 milyar TL ödemede bulunduğunu beyan etmişlerdir.

Esasen 20 milyar TL ödeme yapıldığı davacının da kabulünde olup dosyadaki tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde akdî ilişkinin varlığı sabittir. Davalı sözkonusu işleri başkalarına yaptırdığına dair bir delil de ibraz edemediğinden imalâtların davacı tarafından yapıldığı kabul edilmelidir.

Davacı, davadan önce mahkemeye müracaatla tesbit yaptırmış, Karaman Asliye 2. Hukuk Mahkemesi’nin 2004/191 D.iş dosyası ile yapılan tesbit sonucu düzenlenen rapor davalıya tebliğ edilmiş, davalı 17.01.2004 tarihli dilekçe ile tesbit raporuna itiraz etmiştir. Davalının rapora itirazları da gözetilerek mahallinde keşif yapılmak suretiyle imalâtların gerçekleştirildiği tarihler itibariyle BK’nın 366. maddesi doğrultusunda mahalli piyasa rayiçlerinden iş bedeli belirlenmelidir.

Davacı, davalı tarafından 20 milyar TL ödeme yapıldığını kabul etmiş ancak bu ödemenin 10.750.000.000 TL’sinin büroya karşılık yapılacak işler dışında davalı tarafa yaptığı ödeme olduğunu ileri sürmüştür.

Davacı 10.750.000.000 TL ödeme ile ilgili olarak yazılı bir belge ibraz edemediğinden davalıya böyle bir ödemesi olup olmadığı yönünden yemin teklifine hakkı olduğu davacıya hatırlatılarak sonucuna göre belirlenecek ödeme tutarı saptanacak iş bedelinden mahsup edilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenlerle bozulması gerekirken zuhulen değişik gerekçe ile bozulduğu anlaşılmakla Dairemizin 02.05.2008 günlü bozma kararı kaldırılarak mahkeme kararının açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.

Kabul şekline göre dava husumet nedeniyle reddedildiği halde davalı yararına maktu yerine nisbî vekâlet ücreti takdir edilmiş olması da bozma nedeni sayılmıştır.