Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2008/6287 K.2009/6360

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava; depremde hasar gören binanın onarım ve güçlendirilmesi için yapılan giderlerin eser sözleşmesi hükümlerine dayanılarak davalı yükleniciden tahsili istemine ilişkindir.

Davalı yüklenici cevabında; binanın sözleşme ve yapım tarihlerinde yürürlükte bulunan 1975 yılı Deprem Yönetmeliği esaslarına göre projelendirildiğini ve o tarihte yürürlükte bulunan yönetmeliklere ve teknik şartlara uygun olarak inşa edildiğini, yapıda herhangi bir imalât hatası ya da gizli ayıbın bulunmadığını, mevcut hasarın depremin doğal sonucu olup yüklenici kusurundan kaynaklanmadığını, sözleşme tarihinden sonra yürürlüğe giren 1998 yılı Deprem Yönetmeliği esaslarına göre yapılan onarım ve güçlendirme bedelinden sorumlu tutulamayacaklarını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi kurulu raporu ve ek raporu doğrultusunda davalı yüklenicinin sözleşme tarihinden sonra yürürlüğe giren 1998 Deprem Yönetmeliği esaslarına göre yapılan onarım ve güçlendirmeden sorumlu tutulamayacağı kabul edilerek dava reddedilmiş, verilen karar davacı Bakanlık vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosya kapsamından 13.09.1996 tarihli eser sözleşmesi uyarınca inşa olunan binanın geçici kabulünün 09.07.1999 tarihinde, kesin kabulünün de 11.06.2001 tarihinde yapıldığı, kesin kabulden 2 yıl sonra 01.05.2003 tarihinde vuku bulan depremde binanın hasarlandığı, hasar tespiti ve bir kısım teknik çalışmaların ardından davacı idare tarafından davalı yükleniciye 27.12.2004 tarihli yazı gönderilerek Bakanlıkça hazırlanan projelere göre binanın onarım ve güçlendirilmesinin istendiği, davalı yüklenicin 10.05.2005 tarihli cevabi yazı ile karşı çıkması üzerine gerekli onarım ve güçlendirmenin davacı idare tarafından yaptırıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece de kabul edildiği gibi yüklenicinin eser sözleşmesinden kaynaklanan sorumluluğu sözleşme konusu binayı o tarihte yürürlükte bulunan 1975 yılı Deprem Yönetmeliği esaslarına göre inşa etmekle sınırlıdır. Kural olarak davalı yüklenici sözleşme

tarihinden sonra yürürlüğe giren 1998 yılı Deprem Yönetmeliği esaslarına göre yapılan onarım ve güçlendirmeden sorumlu tutulamaz. Ancak 1975 Yönetmeliği esaslarına göre inşa olunan binada bir kısım eksik ve kusurlar varsa, bu eksik ve kusurlar nedeniyle hasar miktarında veya 1998 Yönetmeliği esaslarına göre yapılan onarım ve güçlendirmenin maliyetinde bir artış söz konusu olmuşsa yüklenici bu artıştan ve artan maliyet bedelinden sorumludur.

Hükme esas alınan 18.09.2006 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; projesine göre beton sınıfının BS 14-BS 18 olması gerektiği halde beton test çekici ile yapılan deney sonuçlarına göre beton sınıfının BS 12 olduğu, proje değerlerine göre beton basınç mukavemetinin düşük ve yetersiz olduğu, etriye sıklaştırmasının da projesine uygun olmadığı belirtilmiştir.

Raporda belirtilen bu ayıpların teslim sırasında basit muayene ile anlaşılması mümkün olmadığından gizli ayıp niteliğinde bulunduğu kuşkusuzdur. Bilirkişi kurulunca binanın gizli ayıplı inşa edildiği saptandığı halde gizli ayıpların deprem sonucu oluşan hasarın miktarında veya sonradan yürürlüğe giren 1998 yılı Yönetmeliği esaslarına göre yapılan onarım ve güçlendirmenin maliyetinde artışa sebebiyet verip vermediği yeterince incelenmemiştir.

O halde mahkemece yapılacak iş, bilirkişi kurulundan alınacak ek raporla yapıdaki ayıpların 1998 Yönetmeliği esaslarına göre yapılan onarım ve güçlendirmenin maliyetinde artışa sebebiyet verip vermediğini açıklığa kavuşturmak, ayıplar nedeniyle onarım ve güçlendirme maliyetinde bir artış söz konusu ise, artan maliyet bedelini, yani ayıpsız inşa halinde sarfı gereken onarım ve güçlendirme bedeli ile ayıplı inşa nedeniyle sarfedilen onarım ve güçlendirme bedeli arasındaki farkı;

gizli ayıbın ortaya çıktığı 01.05.2003 tarihine onarım ve güçlendirme işine başlanabilmesi için gerekli makul sürenin eklenmesiyle bulunacak tarihteki serbest piyasa rayiçleriyle hesaplatmak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir. Mahkemece değinilen hususlar üzerinde durulmadan, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.