Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2009/1997 K.2009/3937

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı-k.davacı .... Mühendislik İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti. vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalı vekili avukat .... Davalı-k.davacı vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı-k.davalı avukatı dinlendikten sonra eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Davacı-karşı davalı ...-İmar İnş.San. ve Tic.Ltd.Şti., yanlar arasında yapıldığı bildirilen 28.05.2001 tarihli sözleşmeyi dayanak alarak davasında; davalıya fazla ödenen 62.937.774.800 TL (62.937,77 TL) alacağın istirdadını ve 75.502.882.000 TL (75.502,88 TL) tutarında davalıya borçlu olmadığının tesbitine karar verilmesini, davalı-karşı davacı .... Mühendislik İnş.San.ve Tic.Ltd.Şti. ise, karşı davasında anılan sözleşmeye dayanarak yaptığını iddia ettiği işin ödenmeyen bedeli olarak 89.730 Doların karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece, davacı-karşı davalının davasının kısmen kabulüyle 54.025,60 TL tutarındaki alacağın davalı-karşı davacıdan tahsiline ve 12.575,15 TL tutarında davalı-karşı davacıya borçlu olmadığının tesbitine, karşı davanın ise reddine karar verilmiş ve verilen karar davalı-karşı davacı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı-karşı davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Yanlar arasında 28.05.2001 tarihli ve “Kalorifer ve Sıhhi Tesisat Yapımı Taşeron Sözleşmesi” başlıklı adi yazılı sözleşme yapılmıştır. Davacı-karşı davalı şirket yüklenici; karşı davacı-davalı şirket ise alt yüklenici sıfatlarıyla sözleşmeyi imzalamışlardır. Yanlar arasındaki sözleşme, BK'nın 355. maddesinde tanımlandığı üzere; niteliğince bir eser sözleşmesidir.

İş yeri ve işin konusu sözleşmenin 1 ve 2. maddelerinde tanımlanmıştır. Alt yüklenici şirket, yüklenici şirketin imal ettiği 15 adet bloktan ibaret inşaatın daire içi kalorifer, daire içi temiz su, daire içi doğalgaz ve doğalgaz ana kolon tesisatları ile blok içi temiz su ve ana kolon tesisatının hidrafora kadar olmak üzere yapımını yüklenmiştir. İşin bedeli ve ödeme şekli ise, sözleşmenin 11 ve 12. maddelerinde gösterilmiştir.

İşin toplam bedeli de (1 USD=1.110.000 TL) sabit kur karşılığı gösterilmek suretiyle (525.990 USD=578.100.000.000)-(578.100,00 TL) tutarında kararlaştırılmış; ancak, alt yükleniciye verildiği bildirilen (N) Blok 2. kattaki 11 nolu, 3. kattaki 15 nolu ve 5. kattaki 23 nolu dairelerin her birinin değeri 75.000 USD olmak üzere, alt yükleniciye temlik olunacağı ve geriye kalan iş bedelinin de hakedişlerle ödeneceği taraflarca kabul edilmiştir.

Görüldüğü üzere; iş bedeli yanlarca “götürü” olarak kararlaştırılmıştır.

Borçlar Kanunu’nun 365. maddesi hükmü gereğince; iş bedeli, götürü olarak kararlaştırılmışsa, yüklenici, eseri kararlaştırılan fiyatla yapmak zorundadır; iş ya da eser, önceden kestirilenden daha çok çalışmayı ve gideri gerektirmiş olsa bile, yüklenici, bedelin artırılmasını isteyemez. ....

Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2003/831 Değişik iş sayılı dosyası üzerinden yüklenici şirket tarafından yaptırılan delil tesbiti sonucu bilirkişi tarafından sunulan 29.05.2003 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; alt yüklenici tarafından yapılan işin bedelinin uygulama tarihi de gösterilmeden Bayındırlık birim fiyatlarına göre hesaplanmış olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece, inceleme yaptırılan bilirkişi kurulunun da sözü edilen delil tesbiti raporunu esas alarak raporlarını düzenledikleri görülmektedir. Oysa alt yüklenici davalı-karşı davacı şirket, yüklendiği işi terketmiş ve yanlar arasındaki sözleşme de eylemli olarak tarafların iradelerinin birleşimi sonucu, geriye etkili sonuç doğurur şekilde fesih olunmuştur.

O halde, alt yüklenicinin yaptığı iş sebebiyle hakettiği iş bedelinin sözleşmede kararlaştırılan götürü bedele göre belirlenmesi gerekmektedir. Buna göre de, mahkemece hükme dayanak alınan bilirkişi raporlarına dayanarak uyuşmazlık çözümlenemez. Kaldı ki; alt yüklenici tüm bilirkişi raporlarına da itirazda bulunmuştur.

Mahkemece yapılacak iş; uzman bilirkişi kurulu aracılığıyla delil tesbiti raporları da değerlendirilerek, yerinde keşif yapılmak sureti ile alt yüklenici karşı davacı şirketin işten el çektiği tarihteki yapılan işin varsa nefaset farkları da düşülerek, tüm işe olan fiziki oranının saptanması; bu oranın sözleşmede kararlaştırılan götürü bedele uygulanması, çıkacak olan miktardan davacı-karşı davalının ödediği sabit olan miktarın da mahsubu yapılarak varılacak sonuca göre davaların hükme bağlanmasından ibaret olmalıdır. Açıklanan sebeplerle karar bozulmalıdır.