Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2010/6489 K.2011/2292

Davacı ...Ş. ile davalı ... İnş.San.Tic.A.Ş. arasındaki davadan dolayı ... Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 17.07.2008 gün ve 2006/376-2008/271 sayılı hükmü onayan Dairemizin 05.07.2010 gün ve 2010/2583-2010/3836 sayılı ilamı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, BK’nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup sözleşme ve ek protokole göre eksik ödenen iş bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davalı vekilince temyizi üzerine, Dairemizden verilen 05.07.2010 gün ve 2010/2583 Esas, 2010/3836 Karar sayılı onama ilâmına karşı yine davalı vekilince yasal süresi içinde karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

Davacı, taşeron sözleşmesi ve protokol uyarınca aylık hakedişlerden ihale tenzilatı sonrası kalan KDV’ye esas brüt tutar üzerinden yükleniciye verilmesi kararlaştırılan %2 ve %3,5 yerine %9,75 oranında fazla ödeme yaptığını ileri sürerek 826.546,44 TL fazla ödemenin istirdadını talep etmiştir.

Davalı fazla ödeme iddiasını kabul etmemiş, hakedişten yapılan diğer kesintilerden de davacının sorumlu olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

Davalı yüklenici, dava dışı iş sahibi ... Üniversitesi Rektörlüğü ile 01.09.2000 tarihinde imzaladığı sözleşme ile üstlendiği ... Merkez Kampusü Derslik Grubu I. Kısım inşaatı işinde, rektörlük, kütüphane, konferans salonu, İktisadi ve İdari Bilimler, Hukuk Fakültesi ve Sağlık Bilimleri Fakültesi inşaatı, mekanik ve elektrik işlerini 02.01.2011 tarihli taşeron sözleşmesi ile davacı taşerona devretmiştir.

Taşeron sözleşmesinin 5. maddesinde işin ana sözleşmeye göre ve 2001 yılı birim fiyatlarıyla keşif bedelinin 1.400.000,00 TL olduğu belirtildikten sonra taşeronun yükleniciye, yüklenicinin ana sözleşme ve eki keşif özeti birim fiyatları ile idareye yapacağı aylık hakedişlerden ihale tenzilatı sonrası kalan KDV’ye esas brüt tutar üzerinden (KDV ilavesi ve stopaj-SSDF kesintileri yapılmadan) %2 ödeyeceği, özel fiyatlardan %3 ödeyeceği kararlaştırılmıştır.

Bilahare 03.01.2002 tarihli protokolün 4. maddesi ile bu hüküm “Bundan böyle taşeron yükleniciye, yüklenicinin ana sözleşme eki keşif özeti birim fiyatları ile idareye yapacağı aylık hakedişlerden ihale tenzilatı sonrası kalan KDV’ye esas brüt tutar üzerinden %3,5 ödeyecek, özel fiyatlara ayrıca değişik bir yüzde uygulanmayacaktır.” şeklinde değiştirilmiştir.

Ayrıca taşeron sözleşmesinin vergi ve harçlar başlıklı 10. maddesinde de taşeronun vergilendirme hukuku bakımından Türk vergi mevzuatına uymakla yükümlü olduğu belirtildikten sonra, işlerin yapımına ilişkin olarak tahakkuk edecek her türlü vergi, resim, harç ve fonlar ile bunlarda olabilecek artışların taşeronun sorumluluğu altında olduğu kabul edilerek, sayılanlarla sınırlı olmamak üzere sorumlu olduğu vergi ve harçlar belirtilmiş

ve taşeron sözleşmesinin kati teminatın iadesi başlıklı 17. maddesinde yapılan iş miktarına göre SSK primleri, stopaj, KDV, damga vergisi gibi vergileri taşeronun ödeyerek ilişiksiz belgesi aldıktan sonra kati teminatın iade edileceği kabul edilmiştir. Daha sonra yapılan protokolde bu maddede herhangi bir değişiklik yapılmamıştır. Yanlar arasındaki uyuşmazlık davalı yükleniciye iş sahibince tahakkuk ettirilen hakediş bedelinden davacıya sözleşmede kararlaştırılandan eksik ödeme yapılıp yapılmadığı noktasında toplanmaktadır.

Taşeron sözleşmesinin 5 ve 03.01.2002 tarihli protokolün 4. maddelerindeki ödeme, hakediş bedelinden davalı yükleniciye yapılacak ödeme oranlarını göstermektedir. Sözleşmenin kati teminatın iadesi başlıklı 17. maddesi ile vergi ve harçlar başlıklı 10. maddesine göre taşeron SSK primleri, stopaj, KDV, damga vergisi ve Türk vergi mevzuatına göre her türlü vergi, resim, harç ve fonlardan sorumlu olduğundan sözkonusu maddelerde yükleniciye verilecek oran dışındaki hakediş bedelinden arta kalan %98, %96,5 gibi oranlarındaki miktarın tamamının davacı taşerona verileceği sonucunu çıkartmak mümkün değildir.

Bu durumda mahkemece yeniden oluşturulacak konusunda uzman bir teknik, bir mali müşavir ve yorumda yardımcı olmak üzere bir hukukçudan oluşturulacak üç kişilik bilirkişi kurulundan sözleşme süresinde tuttukları tarafların ticari defter, kayıt ve belgeleri üzerinde de inceleme yaptırılarak taşeron sözleşmesinin 10 ve 17. maddelerindeki taşeronun sorumluluklarını da gözönünde tutmak suretiyle sözleşme ve protokol gereği davalının fazla tahsilat yapıp yapmadığı, davacı taşerona eksik ödeme yapılıp yapılmadığı,

eksik ödeme yapılmışsa miktarı konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, sözleşmenin bu hükümlerine göre inceleme yapmayan yetersiz bilirkişi raporuna itibar edilerek kısmen kabul kararı verilmesi doğru olmamıştır.

Yerel mahkeme kararının bu gerekçeyle bozulması gerekirken vergi, resim, harç, prim, fon vs.den taşeronun sorumlu olduğuna dair sözleşme hükümleri gözden kaçırılarak onandığı bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından karar düzeltme talebinin kabulü uygun bulunmuştur.