Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2011/3562 K.2012/4552

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, Balıkesir İçme Suyu ve Arıtma Tesisine ilişkin 28.06.1999 tarihli sözleşme uyarınca yükümlenilen edimlerin sözleşme süresinin akışı içinde tamamlandığı, davalı idarenin yetkilendirdiği teknik personel tarafından gerekli testlerin yapıldığı, geçici kabule hazır hale getirildiğinin görüldüğü,

davalı tarafından oluşturulan geçici kabul heyetince de incelemeler yapılarak sözleşme ve eklerine, fen, sanat kaidelerine uygunluğunun saptanarak resmen hizmete açılmasına karşın davalı idarenin geçici kabul tutanağını onaylamadığını belirterek 30.05.2003 tarihi itibariyle geçici kabulün, kesin kabulün ise 30.05.2004 tarihinde yapılması gerektiğinin hükmen tesbitiyle davalının bu hususta yarattığı muarazanın giderilmesine, 3.904.500 Fransız Franklık ve 7.800,00 Euro tutarlı iki adet teminat mektubunun davacıya iadesine, nakde çevrilmeleri halinde bedellerinin faizleriyle istirdadına karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

Davalı cevabında, davacının geçici kabulün yapılmasını istemesi üzerine oluşturulan heyetin geçici kabule esas muayene çalışmaları yaptığını, tesisin çalışmasını doğrudan etkileyecek asli unsurlarında eksikler bulunduğunu, tesisin geçici kabule uygun olmadığının yükleniciye bildirilmesine karşın sonuç alınamayınca sözleşmenin 15.10.2004 tarihli olur ile feshedildiğini, feshin haklı olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece davanın kısmen kabulüyle 3.884.500,00 Fransız Franklık mektup kısmının, 7.800,00 Euro tutarlı mektubun davacıya iadesine, fazla istemin reddine karar verilmiş, karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 28.06.1996 tarihli teklif alma usulüyle imzalanan sözleşmeyle davacı, 220.000 m3/gün kapasiteli içmesuyu arıtma tesisinin prosen dizaynı ve projelendirilmesi, projelere göre metrajların çıkartılması, mekanik ve elektrik malzeme ve ekipmanın Fransa’dan temin edilmesi, işletmeye alma, montaj süpervizyonu, garanti süresi boyunca personel eğitimi vb. işlerin yapımını yükümlenmiştir. Cilt I’deki sözleşme şartlarının “Yüklenicinin Genel Sorumlulukları” başlıklı 6.1. maddesinde, “gerek kullanılan

malzeme ve ekipmanın uygun olmayışından gerekse işteki kusur ve noksanlardan ve işin tekniğine aykırı hareketlerden ve tehlikeli vaziyetler ihdasından…” sorumlu olduğu belirtilmiş, yine aynı maddede, işveren tarafından gerek görülen her türlü tamir, düzeltme gibi işleri yapmak zorunda olduğu, aksi durumda işverenin nam ve hesabına yaptırabileceği ve bedelini yüklenici alacaklarından, yetmemesi halinde teminatından kesebileceği belirtilmiştir.

Sözleşme eki Cilt II.Teknik Şartnameler Su Arıtma Tesisi Gerekleri bölümünün “Filtre Ortamı” başlıklı 2.3.9.3. maddesinde ise yüklenicinin filtre malzemesiyle ilgili sorumlulukları açıklanmıştır. Görülüyor ki yüklenici, işin yönetimi, denetimi, kullanılan malzemenin ve hatalı işlerin düzeltilmesi, gerekli uyarıların yapılmasıyla görevli ve yükümlüdür. Mahkemece dört ayrı bilirkişi heyetinden rapor alınmış ve son rapora göre hüküm kurulmuştur.

Alınan tüm raporlarda, filtre kurumunun şartnameye uygun olmadığı, suyun kalitesini sağlamak için kum filtre yüksekliğinin 150 cm’den 110 cm’ye düşülerek projeye aykırı iş yapıldığı, filtre performansının arttırılması için deneme çalışmaları sırasında H2S04 kullanıldığı, bunun da asit olup betonarmeye de zarar verebileceği görüşüne yer verilmiştir.

Hükme esas alınan 22.12.2010 tarihli bilirkişi raporunda da karot deneyi yapılması gereğine değinilmekle birlikte, tesisin uzun süredir kullanıldığı, olumsuzluk saptanmadığı, ancak BK’nın 360/II. maddesince %1 indirim yapılmasının uygun olacağı sonucuna varılmıştır.

Bilirkişilerin, büyük oranda insan sağlığını ilgilendiren ve böylesine kapsamlı bir tesiste projeye aykırı imalât ve asit kullanımıyla istenilen kalitede su elde edilmeye çalışılmasını bir yana bırakarak %1 gibi çok küçük oranda indirimle tesis iş sahibince kabule zorlanamaz.

Fen ve sanat kurallarına uygun olmayan tesisin BK’nın 360/I. maddesi hükmünce, iş sahibince reddedilerek geçici kabule elverişli görülmemesi ve yüklenicinin uyarıya karşın eserdeki eksikleri gidermeyerek mevcut haliyle kabule zorlaması hem sözleşmenin yukarıda değinilen sorumluluk hükümlerine hem de yasal düzenlemeye aykırıdır.

O halde iş sahibi davalının sözleşmeyi fesihte ve sözleşmenin 25.3. maddesince teminatlara el atmakta haklı olduğu kabul edilmeli, davanın reddine karar verilmelidir. Bu hususlar üzerinde durulmadan, bilirkişilerin hukuki görüşüyle bağlı kalınarak davanın kısmen kabulü doğru olmadığından karar, bozulmalıdır.