Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2011/533 K.2011/4660

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı-k.davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı-k.davalı vekili Avukat ... ile davalı-k.davacı vekili Avukat ... .... Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Davacı-karşı davalı ... İnşaat Sanayi A.Ş. tarafından arsa sahibi sıfatı ile açılan davada, inşaatın süresinde teslim edilmemesi nedeniyle uğradığı zarar ve kâr kaybının tahsili; davalı-karşı davacı ... İnşaat Sanayi Ticaret Ltd.

Şti.'nin davasında ise, imalât bedeli ile yanlar arasındaki sözleşmenin haksız feshi nedeniyle gerçekleştiği ileri sürülen kâr kaybının tahsili istenmiş; mahkemece, asıl dava hakkında verilen karar kesinleşmiş olduğundan yeniden karar verilmesine yer olmadığına ve karşı davanın kısmen kabulü ile 10.000,00 TL ile 272.888,00 ABD doları iş bedelinin sözleşmenin fesih tarihi olan 18.06.2002 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte fiili ödeme günündeki ABD doları T.C.

Merkez Bankası efektif satış kuru rayicine göre Türk Lirası olarak davacı-karşı davalı şirketten alınarak davalı-karşı davacı şirkete ödenmesine; fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş ve verilen karar davacı-karşı davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma kararı gereğince inceleme yapılarak hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın şümulü dışında kalarak kesinleşen cihetlere ait temyiz itirazlarının incelenmesinin artık mümkün olmamasına göre davacı-karşı davalı ... İnşaat Sanayi A.Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Davacı-karşı davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Yanlar arasında tarihsiz ve “Kat Karşılığı İnşaat Yapım Sözleşmesi” başlıklı sözleşme yapılmıştır. Davacı-karşı davalı şirket arsa sahibi; davalı-karşı davacı ise yüklenicidir. Mahkemece verilen 2004/126 E-2006/97 K. sayılı ilk karar ile arsa sahibi şirketin davasının reddine; yüklenici şirketin karşılık davasının ise zamanaşımının dolması nedeniyle reddine karar verilmiş ve kararın taraf vekillerince temyizi üzerine.

Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucu Dairemizin 2006/3649 E-2007/6913 K. sayılı ilâmı ile arsa sahibi davacı-karşı davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının; davalı-karşı davacı vekilinin ise sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiş ve BK'nın 126/IV. maddesinde öngörülen 5 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı vurgulanarak zamanaşımı def'inin reddi ile davalı-karşı davacı ... İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin yaptığı imalâtın tahsili istemiyle açtığı davanın esasına girilerek yapılan imalâtın, davacının işine yarayıp yaramadığı da belirlenerek, imalâtın yapıldığı tarihlerdeki mahalli rayiçlere göre bulunacak bedele hükmedilmesi gerektiği gerekçesi ile hüküm davalı-karşı davacı şirket yararına bozulmuştur.

Mahkemece, sayısı açıklanan bozma ilâmına uyulmuş ve 2008/370 E-2009/501 K. sayılı ikinci hüküm ile davacı-karşı davalı şirketin hakkında verilen karar kesinleşmiş olduğundan yeniden karar verilmesine yer olmadığına, karşı davanın ise kabulü ile 10.000,00 TL ve 272.888,00 USD iş bedelinin 18.06.2002 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davacı-karşı davalı şirketten tahsili ile davalı-karşı davacı şirkete verilmesine karar verilmiş; bu kararın da taraf vekillerince temyizi üzerine Dairemizin 2010/960 E-2010/4191 K. sayılı ilâmı ile davalı-karşı davacı ...

İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin temyiz isteminin reddine karar verilmiş ve Merkon Merkezi Konut İnşaat Sanayi A.Ş. vekilinin temyiz itirazının kabulüne ve 10.04.1992 tarih ve 7/4 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı ile HUMK'nın 381 ve 388. maddeleri hükümleri uyarınca karar bozulmuştur.

Mahkemece, bozma ilâmlarına uyulmuş olduğu halde, hükmüne uyulan bozma ilâmlarının gerekleri yerine getirilmemiştir. Oysa, bozmaya uyulmakla taraflar yararına oluşan usuli kazanılmış hakkın korunabilmesi için bozma kararındaki esas çerçevesinde işlem yapılması ve hüküm kurulması zorunludur.

Mahkemece verilen ilk hüküm ile davacı-karşı davalı şirketin davasının esastan ve davalı-karşı davacının davasının ise, zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş ve yukarıda sayısı açıklanan Dairemizin ilâmında gösterilen gerekçelerle davalı-karşı davacı şirketin sair temyiz itirazının reddine ve belirtilen sebeplerle de diğer temyiz itirazlarının kabulü ile karar bozulmuş olmasına karşın; mahkemece verilen ikinci kararda davalı-karşı davacının 10.000,00 TL tutarındaki dava konusu alacağı hakkında da tahsile karar verilmesi doğru değildir.

Mahkemece verilen ikinci karar da Dairemizce bozulmuş olmasına karşın yine 10.000,00 TL alacağın davacı-karşı davalıdan alınarak davalı-karşı davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Diğer yandan, Dairemizin 2006/3649 E-2007/6913 K. sayılı ilâmında yüklenici ... İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin hakettiği iş bedelinin, işin yapıldığı zamandaki mahalli rayiçlere göre belirlenmesi gerektiği vurgulandığı ve mahkemece bozma ilâmına uyulmuş olduğu halde; temyize konu 2010/506 E-2010/479 K. sayılı hükümle, yetersiz ve denetime elverişli olmayan bilirkişi kurulu raporu esas alınarak 272.888,00 USD iş bedelinin davacı-karşı davalı şirketten tahsiline karar verilmesi de doğru olmamıştır.

Çünkü, mahkemenin de kabulünde olduğu üzere; yanlar arasındaki arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, BK'nın 213, TMK'nın 705, Tapu Kanunu'nun 26 ve Noter Kanunu'nun 60. maddeleri uyarınca “zorunlu şekil koşuluna” uygun olarak yapılmaması ve TMK'nın 2/II. maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmemesi sebepleriyle yanları bağlayıcı değildir. Bu sebeple, yüklenici ... İnş. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin hakettiği iş bedelinin, Dairemizin hükmüne uyulan 2006/3649 E-2007/6913 K. sayılı ilâmında gösterilen usulle, uzman bilirkişi kurulu oluşturularak yerinde keşif yapılmak suretiyle inceleme yaptırılarak belirlenmesi gerekmektedir. Yapılan iş bedeli ise, (TL) olarak belirlenmelidir.

BK'nın 101/I. madde hükmü gereğince, davası kabul edilen alacağa temerrüt faizi uygulanabilmesi için alacağın istenebilir olması yeterli olmayıp; alacaklı tarafından, borçlunun, borçlu temerrüdüne düşürülmesi zorunludur. Somut olayda, davacı-karşı davalı, ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından karşı dava tarihi itibariyle borçlu temerrüdüne düşürülmüştür. O halde; mahkemece, karşı davada 18.06.2002 tarihinden itibaren temerrüt faizinin uygulanmasına karar verilmesi de doğru olmamıştır. Açıklanan sebeplerle karar bozulmalıdır.