Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2012/6729 K.2013/194

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı ... ...... Kişiliği ile dahili davalı ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, maddi tazminatın tahsili istemiyle açılmış; mahkemece, davalılar ........ İlçesi Kaymakamlığı ....... ....ü haklarındaki davanın husumet yönünden reddine; davalılar ...... Köyü Tüzel Kişiliği ile ... hakkındaki davanın kabulüne ve 139.678,92 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmiş ve verilen karar davalılar.... Kişiliği ve ... vekillerince temyiz edilmiştir.

Davada; taşınmaz maliki olan ...... Köy Muhtarlığı ile ... haklarında “haksız iktisap” hukuksal sebebine dayalı olarak maddi tazminatın tahsili istenmiş ve mahkemece, davacının ıslah talebi de kabul edilerek 139.678,92 TL maddi tazminatın bu davalılardan tahsiline karar verilmiş ise de; bu davalılar yönünden somut olayda uygulanması gereken 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 61 ve izleyen maddeleri hükümlerinde öngörülen koşullar gerçekleşmemiştir.

Çünkü, dava dışı ...... ile davacı şirket arasında, imzaları ........ .... Noterliği'nce onaylanan 27.07.2004 tarih ve 12063 yevmiye numaralı sözleşme yapılmış ve bu sözleşme gereğince, ........ İlçesi ...... Köyünde ... derslikli ilköğretim okulu inşaatının anahtar teslimi olarak yapımını davacı yüklenmiştir. Bu sözleşme, 818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 355. maddesi hükmünde tanımı yapılan bir eser sözleşmesidir. Davacı şirket yüklenici; dava dışı ...... ise iş sahibidir.

....... ....Müdürü, ........ İ...m Müdürü ve ........ Kaymakamı ile ....... arasında ....05.2004 tarihinde ...... İlköğretim Okulu'nun yapımına ilişkin protokol imzalanmış ve dava dışı ...... davacı ile yaptığı sözleşmenin konusu olan inşaatın yapım bedelini ödemeyi “hayırsever” sıfatıyla yüklenmiştir. Yüklenici şirket ile ...... arasında yapılan 27.07.2004 tarihli eser sözleşmesi 818 Sayılı BK'nın III. maddesi hükmü gereğince, ... yararına yapılmış bir sözleşmedir.

Davalıların hiçbirisinin davacı şirkete karşı yasadan ya da sözleşmeden kaynaklanan bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Anılan BK'nın 61. maddesi hükmü gereğince, haklı bir neden olmaksızın başkasının zararına mal edinen kimse, onu geri vermek zorunda olduğu gibi; geçerli bir neden olmaksızın veya gerçekleşmemiş veya sonradan ortadan kalkmış bir nedene dayanılarak alınmış olan birşeyin geri verilmesi, kural olarak gereklidir.

818 Sayılı Yasa'nın 62. maddesi uyarınca da, borçlu olmadığı birşeyi kendi isteğiyle veren kimse, yanılarak kendisini borçlu sanıp verdiğini kanıtlamadıkça onu geri isteyemez. Yukarıda açıklanan hususlar ve yasal haksız iktisap kuralları, birlikte değerlendirildiğinde; davacı yüklenicinin yapımını yüklendiği inşaat sebebiyle yaptığı harcamaların ya da hakettiği iş bedelinin, davalılar yönünden “sebepsiz iktisap” oluşturmadığı açıklıkla anlaşılmaktadır.

Davacı yüklenici, sözleşmeden doğan hakları varsa, dava dışı iş sahibi ve eser sözleşmesinin tarafı olan ......'e karşı ileri sürebilir.

Açıklanan tüm bu sebeplerle; davada, davalı Köy Tüzel Kişiliği ile ...'nın da pasif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Çünkü, bir subjektif hak kendisinden istenebilecek kimse hakkında dava açılabilir. Anılan bu davalılar hakkındaki davanın da “pasif husumet” yönünden reddi gerekirken; mahkemece, hukuksal olmayan gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış ve kararın bozulması gerekmiştir.