Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2012/7671 K.2013/5427

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalı vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, 818 Sayılı Borçlar Yasası’nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Yerel mahkemede görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulü ile binanın, 255.000,00 TL’lik güçlendirme ve tadilat bedelinin, dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı yüklenicinin sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacının temyiz itirazları ile davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; davalı yüklenici ..., davacı iş sahibi ...’na ait .... ili, ... ilçesinde yapılacak olan vergi dairesi hizmet binasının yapım işini üstlenmiştir. Taraflar arasında 22.07.1999 tarihli sözleşme düzenlenmiş, iş bedeli 215.000,00 TL olarak kararlaştırılmıştır. Sözleşme uyarınca ihale şartnamesi, özel idari şartnameler, fenni şartnameler, birim fiyat tarifleri ve eki, 1999 yılı birim fiyatı listeleri, genel teknik şartname, bayındırlık işleri genel şartnamesi, proje özel şartnamesi, mim. müh. hizmetleri şartnamesi, projeler ve keşif özeti cetvelleri sözleşmenin ekleri olarak kabul edilmiştir.

Davalı yüklenici işe başlamış, edimini önemli oranda ifa etmiştir. Uyuşmazlık, beton üretiminde kullanılan agreganın iyi yıkanmamış olduğu ve çok fazla ince malzeme içerdiği, betonun iyi sıkıştırılmadığı ve ayrışma olduğu, ölçüm yapılan kolonlarda etriye sıklaştırması yapılmadığı, yapılan konsolların üzerindeki duvarlarda eğilmeden dolayı çatlakların bulunduğu, beton basınç dayanımının betonarme uygulama projesinde, öngörülen basınç dayanımı değerlerini sağlamadığı, çeşitli malzeme ve yapı davranış kat sayılarına bağlı olarak yapılan statik-betonarme hesaplar sonucu kesitlerde yetersizlikler bulunduğu noktalarında toplanmaktadır.

Yerel mahkemede yapılan yargılama sürecinde sözleşme, ihtarnameler, idarece yaptırılan ön inceleme ve gözlem raporu ile güçlendirme ve tadilat işi keşif özeti, projeler

getirilmiş, tarafların göstermiş oldukları kanıtlar da toplandıktan sonra yerinde 17.01.2007 ve 12.03.2008 tarihinde tatbiki keşif yapılarak uygulama teknik bilirkişi kurulunca sağlanmıştır.

Düzenlenen raporda sonuç olarak Biga Vergi Dairesi Hizmet Binasının yönetmeliklerin öngördüğü koşulları ve proje beton sınıfı olarak seçilen c20 beton sınıfının sağlanamaması nedeniyle; olası deprem etkileri altında, mevcut haliyle yeterli güvenliğe sahip olmadığı, binanın performans değerlendirmesi yapılarak,

önerilecek güçlendirme yöntemi ile hazırlanacak takviye ve onarım projesi doğrultusunda teknik gereklere, tam anlamıyla uygun biçimde gerçekleştirilecek bir güçlendirme imalâtı uygulaması sonucunda mevcut bina deprem yönetmeliğinin öngördüğü olası deprem etkileri altında sağlıklı bir deprem davranışına ve yeterli bir deprem güvenliğine kavuşacağı ifade edilmiştir.

Bundan sonra dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda ... Teknik Üniversitesi’nden seçilen bilirkişi kurulundan rapor ve ek rapor alınmıştır. Düzenlenen bu raporlarda beton kalitesinin yeterli düzeyde bulunmaması, etriye sıklaştırması yapılmaması gibi hususlardan dolayı davalı yüklenicinin %85 oranında, kontrol teşkilatının %15 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir.

Yerel mahkemece bilirkişi heyetinin belirlediği bu kusur oranı dikkate alınarak davacı idarece yaptırılan ön inceleme ve gözlem raporunun ekinde yer alan hizmet binasının güçlendirme ve tadilat işi keşif özetinde saptanan 300.000,00 TL’nin %85’ine isabet eden 255.000,00 TL’ye hükmedilmiştir.

Bilirkişi kurulunca güçlendirmeye konu edilen imalât kalemlerinin bedeli konusunda herhangi bir değerlendirme yapılmaması mahkemece de idarece hazırlanan rapor ekindeki keşif özetinin dikkate alınarak hüküm kurulması isabetli olmamıştır. Diğer yandan, .... İşleri Genel Şartnamesi’nin 13. maddesi uyarınca yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, projesine, şartnamelere, teknik ve sanat kurallarına uygun olarak imâl edilmiş şekilde iş sahibine teslim etmekle yükümlüdür.

Aksi taktirde eksik ve ayıplı imalâttan idare elemanları ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluluğu sözkonusudur. Bu bakımdan işin kontrol teşkilatının denetimi altında yapılmış olması ve kontrol teşkilatının kusur durumu da gözetilerek indirim yapılması yerinde görülmemiştir.

O halde mahkemece yapılması gereken iş, aynı teknik bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak dava konusu gizli ayıplı imalât bedelleri her türlü kuşkudan uzak bir şekilde belirlenmeli, elde edilecek sonuç dairesinde karar vermekten ibaret olmalıdır. Açıklanan olgular dikkate alınmadan yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmesi isabetli olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.