Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2013/4691 K.2014/3909

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmal edilerek gelmişolmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı iş sahibi kooperatif vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasında akdedilen 01.05.2003, 01.05.2004, 01.05.2005 ve 01.06.2006 tarihli sözleşmelerin 4. maddelerinde, aylık hakedişlerden hakediş bedelinin % 15'i oranında kesilecek ücretin kesin teminat olacağı.

18. maddelerinde, geçici kabul ve kesin hesabın onaylanmasından sonra aylık sigorta primleri bildirgesi, aylık Soyal Güvenlik Destek Primi bordrosu, dört aylık sigorta primleri bordrosu ve SGK ilişiksiz belgesinin getirilmesiyle kesin teminatın yarısının; işin garanti süresinin sona ermesinden sonra kesin kabul tutanağının düzenlenip imzalanması, kesin hesap ve kesin hakedişin onaylanması, yüklenicinin bu işle bir ilişiğinin kalmadığının anlaşılması,

iş yerinin teftişi ve düzenlenecek tutanağın iş sahibi kooperatife ibrazı ile yine bu dönemle ilgili SGK ilişiksiz belgesinin getirilmesi halinde kesin teminatın tamamının iade edileceği, 19. maddesinde de, bu sözleşmelerde hüküm bulunmayan hallerde Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağı kabul edilmiştir.

Anılan sözleşmelerin dışında kalan 01.04.2007 tarihli sözleşmede ise, teminata ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemekle beraber hakedişlerden teminat kesintisi yapılmaya devam edildiği ve sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi hükümlerinin uygulanacağının kabul edildiği görülmektedir.

Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi'nin 45/1. maddesinde, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiğinin usulüne göre anlaşılması ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığının tespitinden sonra, Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde, geçici kabul tutanağının onaylanması ve geçici kabulde görülen kusurların giderilmesi bedelinin kesin teminatın yarısından fazla olmaması şartı ile teminatın yarısısının, kesin kabul işlemleri tamamlandıktan sonra ise, kalan yarısının yükleniciye iade edileceği hükmüne yer verilmiştir.

Davacı yüklenici dosyaya bir kısım SGK kaydı sunmuşsa da, bu kayıtlar SGK'dan getirilmiş ilişiksizlik belgesi niteliğinde değildir.

Diğer taraftan, davalı iş sahibi kooperatif 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 85. maddesinde ifade edilen, asgari işçilik uygulaması nedeniyle de yüklenicinin Soyal Güvenlik Kurumu'na borçlarının bulunduğunu, bu uygulama için yüklenici tarafından Sosyal Güvenlik Kurumu'na verilmesi gerekli belgelerin henüz kuruma teslim edilmediğini ifade etmiştir. Mahkemece bu yön üzerinde durulmadığı gibi bilirkişilerce de bu konuda bir değerlendirme yapılmadığından, eksik incelemeye ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3-Mahkemece hükme esas alınan bilirkişiler kurulu raporunda, davalı kooperatif tarafından senetle yapılan bir kısım ödemenin yükleniciye değil, M. T., M.Y.ve H. A. isimli kişilere yapıldığı ve bunun nedeninin anlaşılamadığı ifade edilmişse de, bu isimlerin senetlerin keşidecileri olduğu, bu senetlerin yükleniciye teslim edildiği tutanak içeriklerinden anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, altı taraflarca imzalanmış tutanaklarda gösterilen senetlerin iş sahibince yükleniciye yapılmış ödemeler olarak kabulü gerektiği halde yanılgılı değerlendirme ile bu senetlerin ödeme belgesi olarak kabul edilmemiş olması doğru değildir.

Son olarak, Ankara 15. İcra Müdürlüğü'nün 2009/15108 Esas sayılı dosyasında yapılan takip nedeniyle yükleniciye 20.000,00 TL senet bedeli ödenmiştir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, bu senetlerin yükleniciye yapılan ödeme olarak hesaplanıp hesaplanmadığı da dosya kapsamı ile belirlenemediğinden, eksik inceleme ile denetime elverişli olmayan bilirkişi raporuna değer verilerek karar verilmiş olması da doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş, dosyanın aralarında sosyal güvenlik uzmanı, inşaat mühendisi ve muhasebe alanında uzman bilirkişilerden oluşturulacak yeni bir bilirkişiler kuruluna tevdi edilerek, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266 vd. maddelerinde ve yukarıda gösterilen esaslar dairesinde denetime elverişli, çelişki ve belirsizlikler içermeyen, davalı iş sahibi kooperatifin özellikle temyiz dilekçesi içeriğinde yinelediği raporlara yönelik itirazlarının da değerlendirildiği rapor almak ve sonucuna göre karar vermekten ibarettir.