Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2013/5166 K.2014/4467

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ile ilgili yapılan icra takibine itirazın iptâli talebine ilişkin olup mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davasında, davalı ile aralarında düzenlenen sözleşmeye göre ürettiği makinayı davalıya teslim ettiğini, ancak bedelinin ödenmediğini belirterek alacağı ile ilgili yapılan icra takibine davalının itirazının iptâline karar verilmesini talep etmiş, davalı savunmasında makinanın sözleşmede kararlaştırılan şekilde imâl edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiş, mahkemece 6762 sayılı TTK'nın 25/3. maddesine göre zamanında ayıp ihbarında bulunulmadığı gerekçesi ile dava kabul edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sözleşme konusunun yüzey eskitme makinası üretimine ilişkin olmasına göre eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup davanın çözümlenmesinde uygulanması gereken hükümler, mülga 818 sayılı BK'nın 355 ve devamı maddeleridir. Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 818 sayılı BK'nın 359-363 maddeleri arasında düzenlenmiştir. 818 sayılı BK'nın 360. maddesi ayıbı işin kusurlu olması veya sözleşmeye aykırı bulunması olarak tanımlamıştır.

Ayıp eserde olması gereken lüzumlu vasıfların veya sözleşmede kararlaştırılan vasıfların eksikliğini ifade etmektedir. 818 sayılı BK'nın 359/I. maddesine göre iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre geç sayılmayacak bir süre içinde eseri muayene edip varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir.

BK'nın 359/1. maddesine göre açık ayıplarda bildirimin "işlerin mutad cereyanına göre imkanını bulur bulmaz" diğer bir ifadeyle işlerin olağan akışına göre geç sayılmayacak bir süre içinde, 818 sayılı BK'nın 362/3. maddesine göre gizli ayıplarda ise gizli ayıba vakıf olur olmaz (öğrenir öğrenmez) yapılması gerekir. Ayıp halinde iş sahibinin hakları 818 sayılı BK'nın 360. maddesinde düzenlenmiştir.

Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları sözleşmeden dönme, bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın giderilmesini talep etme haklarıdır. Eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi veya eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebilir.

Eserdeki ayıpların eserin reddini gerektirecek nitelikte önemli olmaması halinde ise diğer seçimlik hakların kullanılması gerekir. Diğer taraftan ayıbın varlığını ihbar şekil koşuluna bağlı olmayıp tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir.

Somut olayda sözleşme konusu makinanın 12.07.2011 tarihinde teslim edildiği çekişmesizdir. Hükme esas alınan bilirkişi raporunda makinanın 2.000 kg kapasiteli imal edilmesi gerekirken 1.500 kg kapasiteli olduğu açıklanmış olup bu haliyle ayıplı olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece mülga TTK'nın 25/3. maddesine göre ayıp ihbarında bulunulmadığı kabul edilmiş ise de dinlenen davalı tanığının beyanı, taraflar arasındaki yazışmalardan davalının ayıp ihbarında bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda ayıbın BK'nın 360. maddesi hükümlerine göre değerlendirilerek davacı alacağının hesaplattırılması yerine hukuki değerlendirmede yanılgıya düşülerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bu nedenle kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.