Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/3108 K.2015/2143

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen dava eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, asıl dava menfi tespit, 4 adet sözleşme konusu makine ile ilgili sözleşmenin feshi bu makinaların davalı yükleniciye iadesi, kâr kaybı, manevi tazminat ile 4 adet makina dışındaki sözleşme konusu makinalardaki ayıpların giderim bedeli ve uğranılan zararların tahsili; birleşen dava ise aynı sözleşmeye dayanılarak yüklenici tarafından açılmış olup, bakiye iş bedelinin tahsili için yapılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptâli ve takibin devamı istemlerine ilişkindir. Mahkemece asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı -birleşen dosya davalısı iş sahibi vekilinin tüm, davalı-birleşen dosya davacısı yüklenici vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nın 74. maddesi hükmünce Türk Medeni Kanunu ile belli hükümler saklı olmak üzere hakim her iki tarafın iddia ve savunmasıyla bağlı olup, talepten fazlasına ve başka bir şeye hükmedemez. Aynı ilke, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'da da muhafaza edilmiş, 26. maddesinde hakimin tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olduğu, ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümlerinin saklı olduğu belirtilmiştir. "Taleple bağlılık ilkesi" emredici nitelikte olduğundan görevi gereği mahkemeler ve temyiz halinde Yargıtay'ca kendiliğinden gözönünde tutulur.

Somut olayda asıl davada delil tespit masrafları, tamirat giderleri, telefon masrafları, malın sigortası için ödenen primler, nakliye masrafları, makinaların çalışmaya başlayacağı düşüncesiyle işçi istihdam edilmesine rağmen makinaların faal olmaması nedeniyle işçiler çalışmadığı halde ödenen işçi ücretleri ve sigorta primleri sebebiyle uğranılan zararlar karşılığı 40.000,00 TL istenmiş, bu alacak kalemleriyle ilgili talep ıslah suretiyle artırılmamıştır. Hükme esas alınan 2. bilirkişi kurulu raporunda reddolunan dışındaki makinaların onarım bedeli 29.482,30 TL, işçilerin çalışmama ve boş kalmasından dolayı yapılan ödeme ve maliyetin 16.175,25 TL olup, iş sahibinin bu kalemle ilgili alacak toplamlarının ve maddi zararının 45.657,55 TL olduğu hesaplanmıştır.

Bu halde Mahkemece onarım masrafları ve işçilere fuzuli olarak ödenen bedel ve yapılan masraflar karşılığı maddi zarar istemiyle ilgili taleple bağlı kalınarak 40.000,00 TL'ye hükmedilmesi gerekirken bu kalem alacak yönünden talep aşılarak 45.657,55 TL maddi zarara hükmedilmesi doğru olmamış kararın bozulması uygun bulunmuştur.