Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/3109 K.2015/1591

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla girişilen ilâmsız icra takibine vâki itirazın iptâli, takibin devamı ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir. Dava önce Bursa Tüketici Mahkemesi’nde açılmış, mahkemenin 21.03.2013 tarih, 2013/646 Esas, 2013/480 Karar sayılı kararıyla görevsizlik kararı verilerek dosya Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmiş, bu mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın esas yönünden kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girdiği 01.10.2011 ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 25.01.2013 tarihinde açılmıştır. HMK'nın 114/1-c maddesine göre “mahkemenin görevli olması” dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115/1 maddesine göre mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Aynı maddenin 2 nolu bendine göre ise mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Diğer taraftan Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer Hukuk Mahkemeleri arasındaki ilişki, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/3. maddesi uyarınca iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde ticari davalar sayılmış, 5. maddesinde de ticari davalara Asliye Ticaret Mahkemesinde bakılacağı belirtilmiştir.

4. madde hükmüne göre bir davanın ticari dava sayılması için her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması (nispi ticari dava) ya da tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede 6 bent halinde sayılan davalardan olması (mutlak ticari dava) gerekir. Eser sözleşmesinden doğan davalar TTK'nın 4. maddesinde sayılan mutlak ticari davalar arasında da yer almamaktadır.

Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Somut olaya gelince; davacı gerçek kişi olup tacir olduğunu gösterir dosyada bilgi, belge bulunmadığı gibi davalı da site yöneticiliği olup tacir sıfatını taşımamaktadır. Her ne kadar mahkemece davacının tacir olduğu, davalı tacir olmasa da bir taraf için ticari sayılan işin diğer taraf içinde ticari sayılacağı, davalının davanın ticari mahiyette olduğu yönünde beyan ve ikrarının bulunduğu, bu nedenle mahkemenin görevli olduğu kabul edilip yargılamaya devam edilerek işin esası hakkında karar verilmiş ise de, göreve ilişkin bu kabul isabetli bulunmamaktadır. Yukarıda açıklanan nedenlerle davaya ticaret mahkemelerinde bakılması mümkün değildir. 6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesi uyarınca görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

Mahkemece, davanın mahkemenin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine, dosyanın talep halinde görevli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken görev hususunda yanılgılı değerlendirmeyle işin esası hakkında karar verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.