Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2014/4795 K.2015/3575

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı ile davalı B..B..İnşaat Malzemeleri Sanayi Ltd. Şti. vekillerince istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat Ç..S.. ile davalı B..B.. İnşaat Malzemeleri Sanayi Ltd. Şti. vekili Avukat A.H..Y.. ve diğer davalılar vekili Avukat E..K.. geldi. Temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, yüklenicinin edimini ifa etmemesi sebebiyle sözleşmenin feshi sonucu davacı iş sahibince davalı yükleniciye verilip bedelsiz kalan çekler nedeniyle borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı ve davalı B..B.. İnş. Malz. San. Ltd. Şti. vekillerince temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı B..B.. İnş. Malz. San. Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Mahkemece alınan bilirkişi kurulu rapor ve ek raporunda, davacıya ait ticari defterlerde davacının davalı yüklenici E.. Mobilya Orman Ürünleri İnşaat ve Taahhüt Ltd.

Şti.'den dava edilen çekler de dahil toplam 268.500,00 TL alacaklı göründüğü, bu çeklerden 28.000,00 TL tutarlı olanın ödemesinin yapıldığı, geriye kalan çeklerle ilgili herhangi bir ödeme kaydı olmamasına rağmen davacı firmanın 2009 yılı yevmiye defterine yapılan 10.03.2009 tarihli kayıt ile davalı yüklenicinin 159.15 nolu verilen sipariş avanslarındaki hesabına 268.500,00 TL alacak kaydı ile 710.01.015 direkt ilk madde ve malzeme giderleri hesabının mutfak dolabı, vestiyer, kapı muavin hesabına borç kaydedilerek hesabın kapatıldığı ve rakamın giderleştirildiği belirtilmiştir.

Bu kayıt ile anlatılmak istenenin de verilen çekler karşılığında hizmet veya malın alınmış olduğu ve hizmet veya mal bedeli karşılığının giderleştirmesi olduğunu beyan etmişlerdir.

Davacı vekili, müvekkili şirketin davaya konu çekleri avans hesabına işlemiş olduğunu, bir kısım mobilya işinin yapılması sebebi ile bir kısım çeki ödenen gider hesabına geçireceğine yanlışlıkla tümünü gider hesabına geçirdiğini, bir hizmetin yapıldığı ya da bir malın teslim edildiğinin sadece hizmet alanın hesabına işlenerek ispat edilemeyeceğini, davalı yüklenicinin fatura, irsaliye gibi malın teslim edilmesine ilişkin belgelerle işin yapıldığını ispat etmesi gerektiğini, davalı .. Mobilyaca işin yapılmadığının Silifke 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/6 D.iş sayılı dosyası ile sabit olduğunu 06.09.2013 tarihli bilirkişi rapor ve ek raporuna karşı itiraz dilekçesinde ileri sürmüştür. Bu haliyle davacı, defterlerindeki aleyhe kaydın yanlışlıkla konulduğunu beyan etmektedir.

Davacı iş sahibi ile davalı yüklenici E.. Mobilya Orman Ürünleri İnşaat ve Taahhüt Ltd. Şti. arasında imzalanan 04.08.2008 tarihli eser sözleşmesinin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 84. maddesi gereğince usulüne uygun olmasa dahi ticari defterlerinin içeriği sahibi ve halefleri aleyhine delil sayılır. Bu husus ticari defter sahipleri aleyhine konulmuş bir yasal karinedir. Ancak karinenin aksinin ispatı olanaklı olduğu gibi kuralın davalının savunması ile örtüşmesi halinde uygulanması mümkündür.

Somut olayda davalı yüklenici şirketin eser sözleşmesi gereği davacıya karşı yapımını üstlendiği amerikan kapı, mutfak, vestiyer, bonyo dolabı, süpürgelik imalâtı vs. gibi mobilya işlerini tamamlayıp teslim ettiğine dair bir savunması yoktur. Aksine davalı yüklenici dava konusu çeklerin, diğer davalı B..B.. İnş. Malz. San. Ltd. Şti.'den alıp davacıya sattığı demirlerin satış bedeli karşılığı düzenlenip verildiğini savunmaktadır.

Davalı yüklenici davacı defterlerinin aksine çeklerin ihdas nedenini değiştirmekle ispat külfeti kendisine düşmesine rağmen çeklerin satılan demirler karşılığı düzenlenip verildiğini yasal delillerle kanıtlayamadığından defterlerindeki mobilyaların teslim edildiğine dair kayıt ve karinenin davacı aleyhine yorumlanması mümkün değildir (Yargıtay 15. Hukuk Daire'sinin 30.06.2014 gün 2013/5892 Esas, 2014/4593 Karar ve 02.02.2012 gün 2011/5006 Esas 2012/520 Karar sayılı ilamları).

Bu durumda dava konusu çeklerin 04.08.2008 tarihli eser sözleşmesinin konusu iş sebebiyle verildiği anlaşıldığından mahkemece, davalı yüklenicinin edimini ifa etmediği ve çeklerin bedelsiz kaldığı, diğer davalı şirketin de çeklerin bedelsiz olduğunu bile bile devraldığı iddiası yönünden taraf delilleri toplanıp işin esası incelendikten sonra sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken bu husus gözden kaçılarılarak eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile davanın reddedilmesi doğru olmamıştır.

3-Öte yandan davacı vekilinin talebi üzerine 03.03.2009 tarihli tensip tutanağının 7. maddesi ile Mersin 8. İcra Müdürlüğü'nün 2009/1712, 16.04.2009 tarihli ara kararı ile Mersin 1. İcra Müdürlüğü'nün 2009/3767, 18.05.2009 tarihli ara kararı ile Mersin 7. İcra Müdürlüğü'nün 2009/4781, 17.07.2009 tarihli ara kararı ile Mersin 1. İcra Müdürlüğü'nün 2009/6853 ve 05.08.2009 tarihli ara kararı ile Mersin 5. İcra Müdürlüğü'nün 2009/6717 sayılı dosyalarında takibe konulan dava konusu çekler yönünden İİK'nın 72/III. maddesi gereğince %15 teminat karşılığı icra veznesine girecek paranın takip alacaklısına ödenmemesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İİK'nın 72/IV. maddesinde menfi tesbit davasının alacaklı lehine sonuçlanması halinde ihtiyati tedbirin kalkacağı ve alacaklının ihtiyati tedbir dolayısı ile alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alacağı hükmü getirilmiştir. Bunun için ihtiyati tedbirin uygulanması yeterli olup talepte bulunulması zorunlu değildir.

Bu halde mahkemece davanın reddine karar verildiğine göre verilen ihtiyati tedbir kararlarının kaldırması ve ihtiyati tedbir kararları teminat yatırılarak uygulanmış ise talep olmasa dahi İİK'nın 72/IV. maddesi gereğince davacının inkâr tazminatı ile sorumlu tutulması gerekirken, tazminata hükmedilmesi için kötüniyet koşulu bulunmadığı halde yanlış değerlendirme ile ihtiyati tedbirin devamına ve inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olmuştur. Kararın belirtilen sebeplerle bozulması gerekmiştir.