Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/1782 K.2016/1782

...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Uyuşmazlık, zaman bakımından uygulanması gereken 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanmaktadır.

Davada, Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Karar sayılı dosyasına konu olan ....sayılı icra dosyası ile tahsilat yapıldığı ancak bu davanın reddine karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği iddia edilerek yapılan ödemelerin istirdadı için .... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası ile başlatılan ilâmsız icra takibine davalılar tarafından yapılan itirazın iptâli ile takibin devamı istenmiştir.

Davalılar icra takibine itirazında yetkili icra dairesinin ....İcra Müdürlüğü olduğunu belirterek icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz etmiş, davaya cevabında da yetkili mahkemenin ....Mahkemeleri olduğunu belirterek mahkemenin yetkisine itiraz etmiş ayrıca davanın esas yönden de reddini dilemiştir.

Mahkemece, 04.12.2014 tarihli ön inceleme duruşmasında davalının icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı, ....Müdürlüğü'nün .... sayılı takip dosyasında takibin muris.... mirasçıları olan davalılar aleyhine başlatıldığı, söz konusu takibin yeni ve ilk icra takibinden bağımsız bir takip olduğu, bu durumda davalıların yerleşim yerindeki icra müdürlüğünün yetkili icra müdürlüğü olacağı, dava dosyası kapsamına göre ise yetkili olan icra müdürlüğünün ...Müdürlüğü olduğu gerekçesiyle yetkili icra dairesinde takip yapılmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

./.....

Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Uyuşmazlığın kaynaklandığı sözleşme 15.07.1994 tarihinde 1086 sayılı HUMK'nın yürürlükte olduğu dönemde imzalanmış, dava ise 6100 sayılı HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra 25.06.2014 tarihinde açılmıştır.

HMK'nın “Zaman bakımdan uygulama” başlıklı 448. maddesinde “Bu kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır” hükmüne yer verildiğinden HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açılan davalarda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekir. Ancak HMK'nın yürürlüğe girmesinden önce düzenlenen yetki sözleşmeleri bu kuralın dışındadır.

Yetki sözleşmeleri usul hukuku bakımından sonuç doğurmakla birlikte kurulmaları ve geçerlilikleri bakımından maddi hukuk ilkelerine tabi olduğundan HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra da geçerliliklerini korur. Aksinin kabulü, müktesep hak müessesesine aykırı olacağı gibi sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan yasanın tanımış olduğu seçimlik hakları ortadan kaldırarak hak kaybına yol açacağından ve eşitlik ilkesine aykırı olacağından kabul edilemez.

Davacı ile davalıların murisi ...arasında düzenlenen 15.07.1994 tarihli sözleşmenin son paragrafında “sözleşmenin uygulanmasından doğacak her türlü anlaşmazlıkların çözümünde ...mahkeme ve icra dairelerinin yetkili olacağı” kararlaştırılmıştır.

Yetki koşulunu içeren sözleşme 1086 sayılı HMUK'nın yürürlükte olduğu dönemde düzenlendiğinden sözleşmeyle yetkili kılınan...Mahkemelerinin yetkisinin seçimlik yetki mi yoksa kesin yetki mi olduğu hususunun sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan HUMK hükümlerine göre belirlenmesi gerekir. HUMK'nın 22. maddesine göre yetki sözleşmesi ancak yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı hallerde yapılabilir, sözleşmeyle yetkili kılınan mahkemenin yetkisi de kesin yetki olmaz.

Sözleşmeyle yetkili kılınan mahkemenin yanında kanunen yetkili genel ve özel diğer mahkemelerin yetkisi de devam eder. HMUK'nın yürürlükte olduğu dönemde akdedilen sözleşmeyle yetkili kılınan mahkemenin yetkisinin, sözleşme tarihinden sonra yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 17. maddesine dayanarak kesin yetki olduğu kabul edilemez.

Eser sözleşmesinden kaynaklanan davalar davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yerinde (HUMK m.9/1, HMK m.6/1), sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde (HUMK m.10, HMK m.10), sözleşmeyle yetkili kılınan yer mahkemesinde (HUMK m.22, HMK m.17) açılabilir. Davacının seçimlik hakkı mevcut olup, davasını genel ve özel yetkili mahkemelerden herhangi birisinde açabilir.

Somut olayda icra takibi her ne kadar muris ....mirasçıları aleyhinde yapılmış ise de; uyuşmazlığın davacı ile muris arasında imzalanan 15.07.1994 tarihli eser sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Kaldı ki icra takibi ...da yapılmış, itirazın iptali davası da ....da açılmıştır. Ancak, davalıların yerleşim yeri .... sözleşmenin ifa mahalli ....ve sözleşmeyle yetkili kılınan mahkeme de Alanya olup, ....icra dairelerinin ve mahkemelerinin yetkisi bulunmaktadır. Mahkemece ... İcra Dairelerinin yetkisi bulunmadığı değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiş olması yerinde görülmemiş ve kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

./.. s.3 ...

...