Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/3044 K.2015/5053

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup, ihale 2010 yılında yapılmasına rağmen sözleşmenin 2011 yılında imzalanması nedeni ile oluşan alacağın tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece ıslahla artırılan miktar da dikkate alınarak davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Atatürk Üniversitesi Yakutiye Araştırma Hastanesi, Acil Servis, Kan Merkezi ve Günübirlik Ünitesi ve İdari Kısım Büyük Onarımı işi ile ilgili taraflar arasında imzalanan sözleşme, 17.01.2011 tarihlidir. İhale 16.09.2010 tarihinde yapılmış olmasına rağmen itiraz ve şikayetler sonucu 22.12.2010 tarihinde kesinleşmiş, yer teslimi de sözleşmenin imzalanmasından bir gün sonra 18.01.2011 tarihinde yapılmıştır.

Davacı, dava dilekçesinde işin ihale sonucu kendisinde kaldığını, ihaleye çeşitli şikayet ve itirazlar yapılmış olması sebebi ile Kamu İhale Kurumunca itirazların incelenerek karar verildiğini, davalı iş sahibi üniversitenin daveti üzerine 17.01.2011'de sözleşmenin imzalandığını, 18.01.2011 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başladığını, 2010 yılında ihalesi yapılan iş ile ilgili sözleşmenin 2011 yılında imzalanmış olması nedeniyle müvekkilinin fiyat farkı alacağının doğduğunu idareden fiyat farkı ödenmesi talebinin sonuçsuz kaldığını, işi de bitirdiğini, ihale sürecinin uzamasından dolayı meydana gelen fiyat farkının ödenmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, fiyat farkı alacağının tespit edilerek tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi ve aşamalardaki savunmalarında davanın reddini istemiştir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 26. maddesi hükmünce hakim, kural olarak tarafların talep sonuçları ile bağlı olup ondan fazlasına veya başkasına karar veremeyecektir. Aynı Kanunun 33. maddesi hükmüne göre hakim Türk hukukunu re'sen uygulayacağından maddi vakıaları ileri sürüp kanıtlamak taraflara, hukuki vasıflandırma hakime aittir.

Davacı dava dilekçesinde ihale süresinin uzamasından dolayı alacak isteminde bulunmuştur. Bu talep fiyat farkı olarak vasıflandırmış ise de; sözleşme eki Tip İdari Şartname'nin 24.01 maddesi gereğince tekliflerin geçerlilik süresi ihale tarihinden itibaren en az 90 gün olup, somut olayda 124 takvim günü geçmesine ve sözleşmeyi teminat irat kaydedilmeksizin imzalamama hakkına sahip olmasına rağmen serbest iradesi ile imzalandığından fiyat farkı olarak nitelendirdiği talebinin 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 480 ve devamı maddelerinde düzenlenen sözleşmenin uyarlanması istemi niteliğinde olduğunun kabulü gerekir.

Az yukarıda belirtildiği üzere davacı yüklenici ihale tarihi ile sözleşmenin imzalandığı tarih arasında geçen süre sebebiyle yatırdığı teminatın irat kaydedilme riski olmamasına rağmen serbest iradesi ile sözleşmeyi imzalamış olması sebebiyle ahde vefa prensibi uyarınca uyarlama isteyemeyeceği gibi davacının beyanına göre sözleşme konusu iş tamamlanıp teslim edilmiş olduğu ve teslimden sonra talep edilemeyeceğinden uyarlama koşulları da oluşmamıştır.

Bunun dışında davacının dava dilekçesinde sözleşmenin imzalanmasından sonraki dönemde davalı iş sahibince verilen süre uzatımlarından kaynaklanan fiyat farkına ilişkin herhangi bir istemi de bulunmamaktadır.

Bu durumda mahkemece davacının dava dilekçesinde belirttiği ve sözleşmenin uyarlanması olarak nitelendirilen talebi ile ilgili uyarlama koşulları gerçekleşmediği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan sözleşmenin imzalanmasından sonra verilen süre uzatımları nedeniyle fiyat farkı da talep edilmediğinden davanın tümden reddine karar verilmesi gerekirken yanlış değerlendirme sonucu talep edilmeyen bir konuda karar verilmesi doğru olmamış, bozulması uygun bulunmuştur.