Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/3717 K.2015/5047

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalı-birleşen dosya davacısı vekili tarafından duruşma istenmiş ise de davetiye masrafı bulunmadığından duruşma isteğinin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, geç teslim nedeniyle cezai şart, eksik teslim ve üretilen makinenin performans eksikliğinden kaynaklanan zararların tahsili istemiyle yapılan icra takibine davalının itirazının iptâli, takibin devamı ve icra inkâr tazminatı istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasında, makine imalâtına ilişkin eser sözleşmesi ilişkisi olup, davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir. 29.10.2008 tarihli sözleşmeyle 0,2/2 lt pet şişirme makinesi ve 7 adet kalıbın 103.000 euro + KDV bedelle imalatı kararlaştırılmış, 04.03.2009 tarihli Taahhütname başlıklı belgeyle de makinenin teslim tarihi 31.03.2009 olarak belirtilerek, süresinde teslim edilmezse günlük 500 euro cezai şart ödeneceği, ödenecek bedelin, sözleşme bedelinin %3'ünü geçemeyeceği kabul edilmiştir.

Davacı iş sahibi dava dilekçesinde, davaya konu icra takibinde 3090 euro cezai şart, 13.500 euro eksik teslim edilen kalıp bedeli ile 43.000,00 TL üretilen makinedeki performans düşüklüğündün kaynaklanan zarar bedeli olduğunu belirterek ve döviz cinsinde olan alacaklarını, takip tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevirdiğini ifade ederek 79.343,71 TL asıl alacak, 7.647,58 TL işlemiş faiz olmak üzere 86.993,48 TL tahsili için yapılan icra takibine itirazın iptalini talep etmiştir.

Mahkemece hükme esas alındığı anlaşılan 17.03.2014 tarihli raporda, sözleşme bedelleriyle teslim edilen makine ve 2 kalıp bedeli olarak iş bedeli 97.285 euro olarak belirlenmiş, toplam 87.734,24 euro ödemenin mahsubuyla davalı yüklenici bakiye alacağı 9.550,76 euro bulunmuştur.

Yine aynı raporda, makine mühendisinden alınan teknik raporaatıf yapılarak sözleşme bedeli 95.000 euro olan makinedeki değer düşüklüğünün 40.850 euro, TL karşılığının ise 78.881,35 TL olduğu, değer düşüklüğünün mahsubuyla belirlenen 54.150 Euro makine bedeli üzerinden de %3 cezai şartın 1.624,50 euro, TL karşılığının ise 3.136,91 TL olacağı belirtilmiştir.

Bu kabullere dayanılarak da davacı iş sahibinin 40.850 euro (78.881,50 TL) makine performans düşüklüğü, 1624,50 euro (3.136,76 TL) cezai şart alacağından, davalı yüklenicinin 9.550,76 euro (18.442,50 TL) bakiye alacağının mahsubuyla, davacı iş sahibinin 32.923,74 euro (63.575,94 TL) alacağına KDV ilavesiyle 38.850,01 euro (75.019,37 TL) alacağı olduğu kanaatı ifade edilmiş, mahkemece de 75.019,37 TL alacak üzerinden itirazın iptâline, takibin devamına, icra inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 29.10.2008 tarihli sözleşmede, sözleşme bedelinin 103.000 euro + KDV olarak belirtildiği, 04.03.2009 tarihli taahhütnamede ise makinenin 31.03.2009 tarihine kadar teslim edeleceği, aksi takdirde günlük 500 Euro cezai şart ödeneceği, ödenecek cezai şartın sözleşme bedelinin %3'ünü geçemeyeceğinin kararlaştırıldığı, makinenin 07.10.2009 tarihinde teslim edildiği tarafların kabulünde olup, bu hususlar ihtilâfsızdır.

Taraflar arasındaki sözleşmeler, davalı yüklenicinin davaya cevap ve yargılama sırasındaki beyanlarında 01.09.2009 tarihli faks mutabakatıyla 3.090 euro cezai şartın uygulanmasını benimsediği görülmüş olmakla, hükmolunacak cezai şartın 3090 euronun takip tarihindeki kur karşılığı TL olarak esas alınması gerekirken, 1.624,50 euro olarak kabulüyle bu miktarın TL karşılığına hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu noktadan davacı iş sahibi yararına bozulması gerekmiştir.

3-Davalı yüklenicinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde ise; dava icra takibine dayalı itirazın iptâli davası olup, davacı iş sahibi dava dilekçesinde talep kalemlerini ve her kalem için talep ettiği bedeli açıklamıştır. Makinedeki performans düşüklüğüne ilişkin talebini 43.000,00 TL olarak belirtmiş, cezai şart ve eksik teslim nedeniyle olan döviz alacağını da takip tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevirerek 79.343,71 TL asıl alacağı olduğunu ifade etmiştir.

Her ne kadar yargılama sonucu hükmolunan bedel, icra takibinde talep edilen bedelin altında kalmış ise de, hükme esas alınan raporun incelenmesinde, makine performans düşüklüğü bedelinin 40.850 euro karşılığı 78.881,35 TL olarak hesaba katıldığı, bu kalem yönünden talebin aşıldığı anlaşılmaktadır. İcra takip tarihinde yürürlükte olan 1086 sayılı HUMK'nın 74. maddesi ve karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 26/I. maddesi gereğince hakim taleple bağlıdır.

Bu açıklamalar kapsamında dava dilekçesinde makine performans düşüklüğüne ilişkin talep 43.000,00 TL olarak belirtildiği halde, 40.850 euro karşılığı 78.881,35 TL olarak kabul edilmesi, talep aşımı niteliğinde olduğundan doğru olmamış, bu noktadan da kararın davalı yüklenici yararına bozulması uygun bulunmuştur.