Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/4534 K.2015/5942

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı-birleşen dosya davacısı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Uyuşmazlık kamu ihale sözleşmesinden kaynaklanmış olup, iş sahibi tarafından açılan asıl davada irat kaydedilen kesin teminat mektubunun güncelleme farkı, birleşen 2010/135 Esas sayılı davada fesih nedeniyle uğranılan menfi zararların tahsili, yüklenici tarafından açılan 2011/166 Esas sayılı davada da kesin hesap alacağı ile irat kaydedilen kati teminat mektup bedelinin tahsili istenmiş; mahkemece iş sahibi tarafından açılan asıl ve birleşen davanın reddine, yüklenici tarafından açılan davanın kısmen kabulüne dair verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı-birleşen davada davacı yüklenicinin tüm, davacı-birleşen davada davalı iş sahibinin sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Hükme dayanak yapılan bilirkişi kurulu raporunda yüklenici şirketin %81,3609 seviyesinde imalât yaptığı ve 25.557.652,03 TL bedele hak kazandığı kabul edilerek bu bedelden ara hakedişlerle ödenen 12.853.505,68 TL indirilmek ve kalan miktara 2.286.746,34 TL %18 KDV eklenmek suretiyle yüklenicinin alacağı 14.990.892,69 TL olarak hesaplanmış, bu bedelden de 6.219.714,60 TL gecikme cezası minha edilerek yüklenicinin nihai kesin hesap alacağı 8.771.178,09 TL olarak belirlenmiştir. Mahkemece bu rapor benimsenerek 8.771.178,09 TL kesin hesap alacağı hüküm altına alınmıştır.

Bilirkişilerce yüklenici şirkete 182 gün süre uzatımı verilerek 20.08.2006 olan iş bitim tarihi 25.04.2007 tarihine uzatılmış, 25.04.2007 tarihi ile 08.07.2008 fesih tarihi arasında 440 gün gecikme olduğu kabul edilerek 8.292.952,80 TL gecikme cezası hesaplanmış, bu cezanın 2.073.238,20 TL'sinin ara hakedişlerde yüklenici alacağından mahsup edildiği belirtilerek ve kalan 6.219.714,60 TL'si de kesin hesap alacağından mahsup edilerek davalı birleşen dosya davacısı yüklenicinin bakiye kesin hesap alacağı 8.771.178,09 TL olarak belirlenmiştir.

Davacı -birleşen dosya davalısı iş sahibi tarafından düzenlenen ara ve kesin hakedişlerde ise yükleniciye 42 gün süre uzatımı verilerek 20.08.2006 olan iş bitim tarihi 01.10.2006 tarihine uzatılmış, 01.10.2006 tarihi ile 08.07.2008 fesih tarihi arasındaki 645 gün için toplam 12.156.713,56 TL gecikme cezası hesaplanmış, bu cezanın 110 gün karşılığı 2.073.238,20 TL'si 17 nolu ara hakedişte kesilmiş, 535 gün karşılığı 10.083.475,36 TL'si de kesin hakedişte kesilmiştir.

Yüklenici şirket iş sahibi Bakanlığa vermiş olduğu 16.11.2007 tarihli dilekçesinde; inşaatın süre uzatımı ile birlikte bitim tarihinin 01.10.2006 olduğunu kabul edip, bu tarihten itibaren işe sözleşmede yazılı günlük gecikme cezasını ödeyerek devam etmek istediğini ve en geç 31.03.2008 tarihinde işi bitireceğini beyan ve taahhüt etmiştir.

Yüklenicinin bu dilekçesine istinaden 29.11.2007 tarihli Bakanlık oluru ile yükleniciye 01.10.2006 tarihinden 31.03.2008 tarihine kadar cezalı süre verilmiş, 17 nolu ara hakedişte 01.10.2006 tarihi ile 19.01.2007 tarihleri arasındaki 110 günlük gecikme nedeniyle 2.073.218,20 TL gecikme cezası uygulanmış ve bu hakediş yüklenici şirket tarafından itirazsız imzalanarak sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 39. maddesi uyarınca olduğu şekliyle kesinleşmiştir.

Bilirkişilerce yüklenici şirketin 16.11.2007 tarihli dilekçesindeki cezalı sürenin başlangıcına dair kabul ve taahhütleri ile gecikme cezası uygulanan 17 nolu ara hakedişin itiraz edilmeksizin kesinleştiği gözardı edilerek yükleniciye 42 gün yerine 182 gün süre uzatımı verilmesi, iş bitim tarihinin 01.10.2006 yerine 25.04.2007 olarak belirlenmesi ve gecikme cezasının 01.10.2006 - 08.07.2008 (fesih) tarihleri arası yerine 25.04.2007 - 08.07.2008 (fesih) arası için hesaplanması doğru olmamıştır.

Mahkemece birleşen 2011/166 Esas sayılı davadaki kesin hesap alacağına ilişkin taleple ilgili olarak yapılacak iş; bilirkişilerce belirlenen 14.990.892,69 TL kesin hesap alacağından 19.01.2007 onyedi nolu hakediş tarihi ile 08.07.2008 fesih tarihi arasındaki 535 günlük gecikme cezası tutarı 10.083.475,00 TL'yi mahsup ederek kalan 4.907.417,69 TL kesin hesap alacağına hükmetmek olmalıdır.

3-Mahkemece birleşen 2011/166 Esas sayılı davada hüküm altına alınan teminat mektup bedeline 08.07.2008 fesih tarihinden itibaren faiz yürütülmüştür. Sözleşmenin feshedilmesi irat kaydedilen teminat mektup bedeli yönünden iş sahibi idareyi temerrüde düşürmez. Temerrüt için alacağın muaccel olmasından yani teminat mektubunun nakde çevrilmesinden sonra iş sahibi idareye ihtar keşide edilerek irat kaydedilen ve nakde çevrilen teminat mektup bedelinin talep edilmesi gerekir.

Somut olayda dava ve ıslah tarihlerinden önce iş sahibi idarenin teminat mektup bedeli yönünden temerrüde düşürüldüğüne dair bir iddia ve delil ileri sürülmediğinden ve davada talep edilen 100.000,00 TL'nin tamamının kesin hesap alacağına ilişkin olduğu kabul edilerek hüküm altına alınan alacağın 100.000,00 TL'lik kısmına dava tarihinden faiz uygulandığından teminat mektup bedeli yönünden temerrüdün ıslah harcının yatırıldığı 01.07.2013 tarihinde oluştuğunun kabulü gerekir.

Mahkemece hüküm altına alınan teminat mektup bedeli alacağına ıslah tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerekirken fesih tarihinin faize başlangıç yapılması doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle kararın bozulması uygun bulunmuştur.