Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/4698 K.2016/3595

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, .. Genel Müdürlüğü'ne ait .. binaların deprem dayanımının belirlenmesi (röleve, malzeme dayanımı, zemin- temel etüdü, analiz), gerektiğinde güçlendirme projelerinin (analiz, detay, keşif) hazırlanması, binaların deprem dayanıklılık testlerinin (inceleme, tespit ve statik hesaplan) yapılması, binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği ve Binaların Yangından Korunması Hakkındaki Yönetmeliğe uygun düzenlemelerin projelendirilmesi işine dair eser sözleşmesinden kaynaklanan gecikme cezası kesintisinin tahsili istemine ilişkin olup mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı iş sahibi vekilince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve özellikle davalı “.. Bakanlığı” olmasına rağmen karar başlığında “.. Müdürlüğü” yazılmış olmasının maddi dayalı olması ve talep halinde her zaman mahallinde düzeltilmesinin mümkün olmasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Taraflar arasındaki 18.07.2012 tarihli sözleşmenin 8.2. maddesine göre Hizmet İşleri Genel Şartnamesi (HİGŞ) sözleşmenin ekidir.

HİGŞ'nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42. maddesinin “Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi” başlıklı (a) bendinin toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşmelerde hakediş raporlarının düzenlenmesi esaslarına ilişkin 1 nolu alt bendinde, yüklenicinin geçici hakedişleri, itirazı olduğu takdirde, karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerçekleri, idareye vereceği ve bir örneğini de Hakediş Raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hakediş raporunun “İdareye verilen ...... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla” cümlesini yazarak ya da bu anlama gelecek bir itiraz şerhi ile imzalamasının gerekli olduğu,

yüklenicinin itirazlarını bu şekilde bildirmediği

takdirde hakedişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı belirtilmiştir. Aynı maddenin “sözleşme bedelinin bir defada ödenmesi halinde” başlıklı (b) bendinde ise yüklenicinin yapacağı işin bir defada teslim alınacak olması halinde hakediş raporunun sözleşmesinde yazılı esaslara göre iş bitiminde bir defada düzenleneceği, bu hakediş raporlarının imzalanma, düzeltme ve ödemelerinin de (a/1) bendinde yazılı hükümlere göre yapılacağı belirtilmiştir.

HİGŞ’nin 4. maddesindeki bu düzenleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 193. maddesi (mülga 1086 sayılı HUMK 287.maddesi) uyarınca delil sözleşmesi niteliğinde olup taraflarca ileri sürülmese dahi görevi gereği mahkemece re’sen gözetilmek zorundadır.

Kesinti yapılan hakedişe HİGŞ'nde belirtilen şekilde itiraz edilmediği takdirde hakediş olduğu şekilde kesinleşeceğinden ve karşı taraf yararına kazanılmış hak oluşacağından, yüklenicinin hakedişe bağlı talep ve dava hakları düşer.

Sözleşme kapsamında düzenlenen 16.12.2013 tarihli 1 (son) nolu hakediş raporunda sözleşme bedeli olan 168.500,00 TL'nin %30'u oranında (50.550,00 TL) gecikme cezası kesilmiş ve hakediş raporu davacı yüklenici şirket temsilcisi tarafından “tüm dava haklarım saklı kalmak kaydıyla” yazılmak suretiyle imzalanmış olup hakedişe sözleşme eki HİGŞ’nin yukarıda yazılı hükmüne uygun bir itiraz yapılmamıştır. Bu nedenle söz konusu hakedişten yapılan gecikme cezası kesintisi kesinleşmiş, yüklenicinin talep hakları düşmüştür. Artık sözü edilen kesintinin dava yoluyla istenmesi mümkün değildir. Mahkemece HİGŞ'nin 42. maddesi dikkate alınarak davanın tümden reddi gerekirken, yazılı şekilde kısmen kabul kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.