Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/5019 K.2016/1326

Vek. Av. ...

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı-k.davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ile ilgili yapılan icra takibine itirazın iptâli talebine, karşı dava ayıplı imalât nedeniyle alacak talebine ilişkin olup mahkemece asıl davanın kabulüne, karşı davanın reddine dair verilen karar davalı karşı davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davasında, davalıya 3 ayrı fatura ile makine imal edip teslim ettiğini, bundan kaynaklanan bakiye alacağının makinelerin ayıplı olduğu iddiası ile ödenmediğini, oysa makinelerde ayıp bulunmadığı gibi süresinde de ayıp ihbarında bulunulmadığını açıklayarak alacağı ile ilgili yapılan icra takibine davalının itirazının iptâline karar verilmesini talep etmiş, davalı savunmasında ve 10.04.2014 tarihli açıklama dilekçesinde makinelerden “....İki ....Makinesi”nin arızalı olduğundan hiç kullanılamadığını, davacı tarafından garantili imal edilmesine rağmen ayıpların giderilmediğini,

bu nedenle bakiye alacağın ödenmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiş, karşı davasında ayıplı makine nedeniyle davacıya ödediği 32.000,00 TL'nin iadesine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece makinelerin davalı karşı davacıya mayıs/2010 tarihinde teslim edildiği, ayıp ihbarının ilk kez 13.12.2010 tarihinde çekilen ihtarla yapıldığı, süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığı gerekçesi ile asıl davanın kabulüne karşı davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 3 adet makine üretimine ilişkin olmasına göre eser sözleşmesinden kaynaklanmış olup davanın çözümlenmesinde uygulanması gereken hükümler, sözleşme tarihinde yürürlükte olan mülga 818 sayılı BK'nın 355 ve devamı maddeleridir. Eser sözleşmesinde ayıba dair hükümler, 818 sayılı BK'nın 359-363 maddeleri arasında düzenlenmiştir. 818 sayılı BK'nın 360. maddesi ayıbı işin kusurlu olması veya sözleşmeye aykırı bulunması olarak tanımlamıştır. Ayıp eserde olması gereken lüzumlu vasıfların veya sözleşmede kararlaştırılan vasıfların eksikliğini ifade etmektedir. 818 sayılı BK'nın 359/I. maddesine göre iş sahibinin eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına ./.. ...

göre geç sayılmayacak bir süre içinde eseri muayene edip varsa ayıplarını yükleniciye bildirmesi gerekir. BK'nın 359/1. maddesine göre açık ayıplarda bildirimin "işlerin mutad cereyanına göre imkanını bulur bulmaz" diğer bir ifadeyle işlerin olağan akışına göre geç sayılmayacak bir süre içinde, 818 sayılı BK'nın 362/3. maddesine göre gizli ayıplarda ise gizli ayıba vakıf olur olmaz (öğrenir öğrenmez) yapılması gerekir.

Ayıp halinde iş sahibinin hakları 818 sayılı BK'nın 360. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları sözleşmeden dönme, bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın giderilmesini talep etme haklarıdır.

Eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi veya eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebilir. Eserdeki ayıpların eserin reddini gerektirecek nitelikte önemli olmaması halinde ise diğer seçimlik hakların kullanılması gerekir.

Diğer taraftan ayıbın varlığını ihbar şekil koşuluna bağlı olmayıp tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. Sözleşme gereği garanti taahhüdü bulunduğunda ise Dairemizin mevcut uygulamalarına göre ayrıca ayıp ihbarına gerek yoktur.

Somut olayda davacı karşı davalı tarafından 3 ayrı makinenin davalı karşı davacıya mayıs - ağustos - eylül 2010 tarihlerinde düzenlenen faturalarla tesliminin yapıldığı, her üç makine için fatura tarihlerinden itibaren 2 yıl garanti verildiği, davadan önce davalı karşı davacı tarafından makinelerden birinin ayıplı olduğunun gönderilen ihtar ile davacı karşı davalıya bildirildiği, bundan sonra 27.01.2011 tarihinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda teslim ve davanın açıldığı tarih itibarıyla garanti süresinin dolmadığı, dolayısıyla ayıp ihbarına gerek kalmaksızın davalı- karşı davacının ayıp iddiasının incelenmesinin gerektiği açıktır. Mahkemece alınan teknik bilirkişi raporunda makinenin ayıplı ve kullanılamaz durumda olduğu açıklanmış ise de 3 makineden hangisi olduğu konusunda ayrıntılı bir açıklamaya yer verilmemiştir.

Yapılması gereken iş bilirkişiden ek rapor alınarak davalı karşı davacının 10.04.2014 tarihli açıklama dilekçesinde bildirdiği makinenin ayıplı olup olmadığının incelenmesi suretiyle sonucuna göre asıl dava ve karşı dava hakkında yukarıda açıklanan ilkelere göre karar verilmesinden ibaret iken hukuki değerlendirmede yanılgıya düşülerek eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış, bu nedenle kararın karşı davacı yararına bozulması gerekmiştir.