Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/5294 K.2016/859

Davacılar ... vs. ile davalı .. arasındaki davadan dolayı ..Asliye Hukuk Mahkemesince verilen sayılı bozmaya uyularak verilen hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı .. vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat .. geldi. Davalı vekili gelmedi. Hazır bulunan davacı ... avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili ve sözleşmenin uyarlanması amacıyla açılan alacak davasıdır. Davacılar yüklenici, davalı kurum ise iş sahibidir. Dava, yükleniciler .. ve .. tarafından birlikte açılmıştır. Mahkemece yapılan açık yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu kararın taraf vekillerince temyizi üzerine Dairemizin 20.02.2013 tarih, 2012/7362 Esas, 2013/1153 karar sayılı ilâmı ile bozulmuş, mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiş, karar davacılardan ... tarafından yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir. Davacıların adi ortaklık hükümlerine göre dava açtıkları anlaşılmaktadır.

Taraf ehliyeti, bir davada taraf olabilme yeteneğini ifade eder. Taraf ehliyeti, medeni (maddi) hukuktaki medeni haklardan yararlanma ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekil olarak anlaşılmalıdır Buna göre; medeni haklardan yararlanma ehliyeti bulunan her gerçek yada tüzel kişi davada taraf ehliyetine sahip kabul edilmelidir.

Mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 520 (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 620) ve devamı maddelerinde düzenlenen adi ortaklığın taraf ehliyeti yoktur. Bu nedenle, adi ortaklığa ilişkin davalarda, adi ortaklığı oluşturan kişilerin taraf olarak hep birlikte hareket etmeleri gerekir. Adi ortaklık tarafından açılacak davaların iştirak halinde mülkiyet hükümleri gereği bütün ortaklar tarafından birlikte açılması gerekir.

Adi ortaklığa karşı açılacak davalar yönünden ise;ikili bir ayrım yapmak gerekecektir. Davanın konusu paradan başka bir şey ise davanın bütün ortaklara karşı birlikte açılması (mecburi dava arkadaşlığı), davanın konusu para ise; ortaklar bu borçtan müteselsil sorumlu bulunduklarından ortaklardan biri, bazıları yada tümüne karşı (ihtiyari dava arkadaşlığı) dava açılabilecektir.

Taraf ehliyeti, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d maddesi gereğince dava şartlarından olup, taraflarca ileri sürülmese dahi, mahkemece re'sen nazara alınabilecektir.

Sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 638 maddesi hükmüne göre; ortaklık sözleşmesinde aksi kararlaştırılmadıkça adi ortaklar birlikte yada temsilci vasıtasıyla üçüncü kişilere karşı deruhte etmiş oldukları borçlardan müteselsilen sorumlu olurlar. Bu hükme göre alacağa ilişkin bu davanın adi ortakların müteselsil sorumluluğuna dayalı olarak her birine karşı açılması mümkündür. Aynı şekilde dava açılırken ve temyiz yoluna başvuru yaparken de de adi ortakların birlikte hareket etmesi zorunludur.