Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/6003 K.2016/2497

Mahkemesi :Asliye Hukuk Mahkemesi Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ile davalı vekili Avukat Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı.

Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:aklanan fazla iş bedelinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemenin, davanın reddine dair kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Taraflar arasında Alanı düzenlemesine ilişkin 15.04.2010 tarihli sözleşme imzalanmış olup, davacı bu sözleşmenin yüklenicisi, davalı ise iş sahibi konumundadır.

Davacı yüklenici davasında, işi yapıp teslim ettiğini, ancak; davalı ile birlikte hazırladıkları mukayeseli keşif icmal tablosuna göre 157.191,95 TL tutarında sözleşme dışı iş yaptığını, ancak bedelinin ödenmediğini ileri sürerek bu miktar alacağının tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ise; ek işlerin bilgisi dışında yapıldığını, bu işlere ilişkin herhangi bir protokol olmadığını, davacının işi tam olarak yerine getirmedğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece; keşif icmal tablosunun ihaleden sonra düzenlendiği gibi ihale makamınca da onaylanmadığı, Köylere Hizmet Götürme Birliği İhale Yönetmeliği'nin 45. maddesinde yapılan ihalelerde fiyat farkı ödenmeyeceğine dair hüküm bulunduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamından ve davacının dava dilekçesinin içeriğinden, davacının talebinin sözleşme kapsamında yapılan işlere ilişkin uygulama yılı fiyat farkı ya da yayımlanan fiyat farkı kararnamelerine dayalı bir fiyat farkı istemediği, idare tarafından onaylanmayan mukayeseli keşif icmal tablosunda belirtilen ve sözleşme dışı yapıldığı anlaşılan işlerin bedelinin istendiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle mahkemenin fiyat farkı istenemeyeceğine dair gerekçesi yerinde değildir.

Şu halde uyuşmazlık, davacının sözleşme dışı iş bedelini isteyip isteyemeyeceği, isteyebilecekse miktarının ne olacağında toplanmaktadır.Taraflar arasında sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan ve zaman bakımından uygulanması gereken mülga 818 sayılı BK'nın 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen "eser" sözleşmesi ilişkisi bulunduğu anlaşılmaktadır.

Eser sözleşmelerinde iş bedeli götürü kararlaştırılmış ise, yüklenici yapılacak şeyi teklif ettiği fiyattan yapmak zorundadır (BK. md. 365). Sözleşmeye bağlılık ilkesi uyarınca da götürü bedelle yapılacak sözleşmelerde, iş tahmin edilenden fazla emek ve masrafı gerektirse dahi yüklenici bu işi sözleşme bedeliyle yapma yükümlülüğü altındadır. Uyuşmazlığa konu olan sözleşme de götürü bedelle yapılmış ve işin 500.000,00 TL'ye yapılacağı kararlaştırılmıştır.

Ne var ki, davacı yüklenici sözleşme dışı iş yapıldığını ileri sürdüğüne göre bu durumda taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümleri çerçevesinde değerlendirme yapılmalıdır. Taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 8.2.1. maddesinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin sözleşmenin eki olduğu kararlaştırılmıştır. Yapım İşleri Genel Şartnamesinde de, proje dışı işlerin yapılması halinde iş bedeli Şartnamenin 21. ve 22. maddeleri uygulanarak belirlenmelidir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 8. maddesinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin sözleşmenin eki olduğu ve ilk sırada uygulanacağı, 28. maddesinde ise sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesine ilişkin hususlarda da aynı şartnamenin uygulanacağı kabul edilmiştir.

Davada ilave işlerin bedeli istendiğinden, bu bedelin sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 21 ve 22. maddesi hükümlerine göre hesaplanması gerekir.

Anılan Şartnamenin 21. maddesinde, sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave iş artışının olması ve bu işin: a) sözleşmeye esas proje içinde kalması, b)idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla götürü bedelli işlerde sözleşme bedelinin % 10, birim fiyatlı sözleşmelerde % 20’sine kadar fazlasının süre hariç sözleşme hükümlerine göre aynı yükleniciye yaptırılabileceği belirtildikten sonra,

22. maddesinde idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve ihale kapsamında fiyatı verilmemiş yeni iş kalemleri ile 21. maddeye göre sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave iş bedellerinin maddenin 2. fıkrasında belirtilen hükümler çerçevesinde yüklenici ile birlikte tespit edilen birim fiyatlar üzerinden yükleniciye ödeneceği hükmü getirilmiştir. 22. maddenin 2. fıkrasında yeni birim fiyatının nasıl tespit edileceği sırasıyla gösterilmiştir.

Buna göre; a)Yüklenicinin birim fiyatların tesbitinde kullanarak teklifi ekinde idareye sunduğu ve yeni iş kalemi ile benzerlik gösteren iş kalemlerine ait analizlere kıyaslanarak bulunacak analizler, b)İdare veya diğer idarelerde mevcut olan ve yeni iş kalemine benzerlik gösteren yeni iş kalemlerine ait analizler,

c)Yeni iş kaleminin yapılması sırasında tutulacak puantajla tespit edilecek malzeme miktarları ile işçi ve makinelerin çalışma saatleriyle ilgili diğer tüm girdiler esas alınarak uygulanacak analizler uygulanacaktır. c)İdarece kabul edilmek şartıyla uygulama ayına ait Ticaret ve/veya Sanayi Odalarınca onaylanmış mahalli rayiçler kullanılacaktır.

Bu durumda, mahkemece HMK'nın 266. ve devamı maddelerinde öngörülen usulle yeniden oluşturulacak uzman bilirkişi kurulundan alınacak raporla sözleşme ve eklerine göre davacı yüklenicinin gerçekleştirdiği ilave işler ve ek imalâtların ayrı ayrı nelerden ibaret olduğu, bunlardan hangilerinin sözleşme kapsamında yaptırılan ilave işler olduğu, hangilerinin de sözleşmede bulunmayan işler kapsamında kaldığı tespit ettirildikten sonra,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 21 ve 22. maddesine göre bedeli denetime elverişli ve gerekçeli olarak hesaplattırılıp sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, davacının isteminin yorumunda hataya düşülerek fiyat farkı istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.