Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2015/87 K.2015/1872

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ise de davetiye masrafı bulunmadığından duruşma isteğinin reddiyle incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, iki ayrı sözleşmeye dayalı olarak eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağının tahsiline karar verilmesi istemiyle açılmış, davalı savunmasında, sözleşmeler kapsamındaki işlerin davacı tarafından yerine getirilmediği ve kendisi tarafından işin yapıldığını belirterek davanın reddini istemiş, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında yazılı olarak 12.7.2010 tarihli “Gençlik Merkezi İnşaatı ile İlgili Taşeronluk Sözleşmesi” ve aynı tarihli “Toplum Merkezi İnşaatı ile İlgili Taşeronluk Sözleşmesi” düzenlendiği uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, sözleşme kapsamındaki işlerin alt yüklenici davacı tarafından yapılıp yapılmadığı ve davacı alt yüklenicinin bedele hak kazanıp kazanmadığı konusundadır. Sözleşmeler farklı işlere ilişkin olsa da benzer şekilde düzenlenmiş olup, iş bedelinin 300.000,00 TL olduğu, karşılıklı olarak 100.000,00 TL’lik senetlerin yediemin olarak ...’ye bırakılacağı, her hakedişte taşerona ödeme yapılacağı, malzeme ve işçilik ödemelerinin taşerona ait olduğu düzenlenmiştir. İki ayrı iş için sözleşme düzenlendiğinden toplam iş bedeli 600.000,00 TL’dir.

İnşaat yapımına ilişkin sözleşmeler hukuki niteliğince, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı mülga Borçlar Yasası'nın 355 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmelerinden olup davacı alt yüklenici, davalı yüklenicidir. Yanlar arasındaki uyuşmazlık sözleşmeler kapsamındaki işlerin davacı tarafından tamamlanıp tamamlanmadığı noktalarında toplanmaktadır.

İhtilâflı konular hukuki işlem niteliğinde olmadığından, bu nedenle senetle ispat kuralına tâbi bulunmadığından tanık dahil her türlü delille kanıtlanabilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 198. maddeye göre kanuni istisnalar dışında hâkim delilleri serbestçe değerlendirir. Tanıklık takdiri bir delil olup hakim tanığın doğru söylemediğini başka delil ve belirtilerle anlarsa tanık ifadelerinin aksi yönde karar verebilir.

Fakat tanık ifadelerini serbestçe takdir ederken sadece hakimin vicdani kanaati yeterli olmayıp, hükümde bir tanığın ifadesinin neden kabul edildiğinin veya edilmediğinin belirtilmesi gerekir.

Davacı tanık anlatımlarıyla işi yaptığını kanıtlamak istemiş ise de işin toplam değerinin 600.000,00 TL olduğu ve her türlü inşaat giderinden davacının sorumlu olduğu gözetildiğinde sadece tanık anlatımlarıyla sözleşmeler uyarınca davacı tarafından edimin ifa edildiği kabul edilemez. Bu kapsamda bir iş yapan kimsenin tümüyle kayıt dışı olarak işçilik ve malzemeyi temin edip işi tamamlaması hayatın olağan akışına uygun değildir. Sözleşmelere göre Katma Değer Vergisinden yüklenicinin sorumlu olması da bu durumu hayatın olağan akışına uygun hale getirmez.

Davacının bu işlerle ilgili olan ... Odası, ... Dairesi, ... Kurumu’na verdiği belgeler, düzenlediği ve bu işle ilgili aldığı fatura, irsaliye ve benzeri belgelerin ibraz ettirilmesi zorunludur.

Mahkemece anlatılan belgeleri toplanarak ve sözleşmede yer alan tanıkları da dinlenerek, defter ve kayıtlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra tanık anlatımları da birlikte değerlendirilerek işin davacı tarafından yaptırılıp yaptırılmadığının açıklığa kavuşturulması ve kısmen ikmâl edildiği anlaşılır ise sözleşmelerin götürü bedelli olduğu gözetilerek konusunda uzman teknik bilirkişi kurulundan alınacak raporla davacı tarafından yapılan işlerin fiziki gerçekleşme oranının belirlenip, götürü bedele uyarlanması suretiyle davacı alacağının saptanması ve sonucuna göre hüküm kurulması gerekir.

Eksik incelemeyle hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olmuş, kararın bozulması gerekmiştir.