Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/3733 K.2017/3213

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ... geldi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, iki eser sözleşmesinden kaynaklanan; yüklenicinin bakiye iş bedelinin tahsili ve teminat mektubunun iadesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

Taraflar arasında, davalıya ait ocaktan, davacı tarafından kalker çıkarılması, kırılması, elenmesi ve nakli işlerini kapsayan 01.05.2009 ve 08.01.2011 tarihli iki eser sözleşmesi imzalandığı çekişme konusu değildir. Her iki sözleşmenin de aynı ocaktan aynı işin yapılmasına ilişkin olması nedeniyle birbirinin devamı mahiyetinde olduğu, davacı ilk sözleşmeden dolayı; ocağın 7 ay geç teslimi nedeniyle.

40.000,00 TL masraf ile şimdilik 10.000,00 TL kâr kaybı ve süresinden önce haksız feshedilen ikinci sözleşme nedeniyle de; teminat mektubunun iadesi ile, personel sözleşmelerinin feshinden uğradığı 125.000,00 TL zarar ve kar kaybından dolayı şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili davacı ile müvekkilinin kiraladığı ocaktan konsinye agrega alım ve nakliye işini yapması için iki sözleşmenin imzalandığını, davacının ekonomik durumunun bozulması nedeniyle ikinci sözleşmeyle işin sadece agrega taşımaya çevrildiğini, ancak davacının ruhsatlı komşu maden alanlarına tecavüz etmesi sebebiyle Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün ceza yaptırımına uğradığını, Orman İşletme Müdürlüğü'nün de aynı yöndeki tesbitleri üzerine sözleşmeyi haklı olarak feshettiklerini, uğradıkları zarara karşılık teminatı elde tuttuklarını, esasen sözleşme uyarınca taminat iade koşullarının oluşmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Yerel mahkemece yapılan yargılamada alınan bilirkişi raporlarına göre: ilk sözleşmedeki gecikme ile ilgili davalının temerrüdünün kanıtlanamadığı gibi davacının ihtarı ya da sözleşmeden dönmesinin de söz konusu olmaması nedeniyle ilk sözleşmeye ilişkin talepleri reddedilmiş, ikinci sözleşmeyle ilgili olarak; maden sahasının korunmasından davalının kontrol mühendislerinin sorumlu oldukları, komşu ruhsatlı alanlara tecavüzde davacının kusuru olmadığı, davalının bu olguya dayanarak sözleşmeyi feshetmekte haksız

olduğu kabul edilerek 100.000,00 TL değerindeki teminatın davacıya iadesine, fesih tarihi olan 14.10.2011 tarihine kadar davacının yaptığı işlerin karşılığını delil sözleşmesi uyarınca taraflarca kabul edilen davalı defterlerine göre tahsil etmiş olduğu saptandığından diğer taleplerin reddine karar verilmiştir

Taraflar arasındaki 08.01.2011 tarihli sözleşmenin eki şartnamenin 72. maddesinde: “Firmanın kusurundan, mevzuat veya sözleşmeden doğan sorumluluklarını yerine getirmemesi nedeniyle idari, cezai, maddi ve/veya manevi zarara uğraması, bir ödeme yapmak durumunda kalması,

rucuen tazminat veya başka bir davaya muhatap olması ve ödemeye mahkum edilmesi (...’ya atfedilen kusurdan olsa bile) durumunda, bu ödemeler yanında mahkeme ve icra masrafları, vekâlet ücretleri ve faizleri ile birlikte ayrıca bildirimde bulunmaksızın firmanın hakedişinden ve teminatından tahsil edilir. ...’nın firmanın hakediş ve teminatından karşılanamayan zararını talep, takip ve sözleşmeyi fesih hakkı saklıdır” hükmü yer almaktadır.

Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün 5 kişilik teknik heyetinin 13.04.2011 tarihli raporunda 24.634 ton kaçak üretim yapıldığı sabit olduğuna göre, bu miktardaki sözleşmeye aykırılıktan davalının teknik ekibinin sorumlu olduğunu, davacının hiç bir kusurunun bulunmadığını kabul etmek mümkün olmadığı gibi, sözleşmeye aykırı olan bu eylem basiretli bir tacir davranışı ile de izah edilemez.

Bilirkişi kurulu raporunda özetlendiği gibi, davalı iş sahibi tarafından gösterilen ocaktan agrega alım ve nakliyesi yaptığını, davacı yüklenici kanıtlamak zorunda olup, bu olgunun ispatı için yüklenici tarafından sunulan herhangi bir delil bulunmadığı ve dava dışı 3. kişiye ait ruhsatlı ocaktan malzeme alması sonucu, davalı tazminat ödemek suretiyle zarara uğradığından, sözleşmeye aykırılık nedeniyle fesihte haklı olduğunun ve davanın tümden reddi gerektiğinin kabulü zorunludur. Açıklanan nedenlerle davalının temyiz itirazları haklı görüldüğünden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir