Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/4284 K.2017/353

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacılar ... ve müteveffa mirasçılarından ... vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış, eksiklik nedeniyle mahalline iade edilen dosya ikmâl edilerek gelmiş olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağına karşılık verilen çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemidir. Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacılardan , ... ve müteveffamirasçılarından ... tarafından süresinde temyiz edilmiştir. Davacılardanyüklenici, davalı taşerondur.

Davacılar vekili, davacılardan yüklenici olan. arasında 20.06.2008 tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca İşinin taşerona verildiğini, iş bedeline karşılık yüklenici tarafından davalıya 11.11.2008 tarihli 41.200,00 TL bedelli, 25.11.2008 tarihli 206.000,00 TL bedelli, 22.12.2008 tarihli 133.900,00 TL bedelli, 08.01.2009 tarihli 133.900,00 TL bedelli ve 22.11.2008 tarihli 40.000,00 TL bedelli olmak üzere toplam 555.000,00 TL bedelli 5 adet çek verildiğini, verilen çeklerin ödeme günleri gelmeden davalı tarafından sayılı ve sayılı dosyaları ile icra takipleri başlatıldığını,

bu icra takip dosyaları ile talep edilen alacağın ödenmesine yönelik davacılardan yüklenici davalı arasında 03.03.2009 tarihinde protokol yapıldığını, yapılan protokol gereği icra takip dosyalarındaki borca karşılık olmak üzere, 31.03.2009 tarihli

150.000,00 TL, 30.04.2009 tarihli 160.000,00 TL, 15.06.2009 tarihli 100.000,00 TL ve 15.07.2009 tarihli 75.000,00 TL bedelli olmak üzere toplam 485.000,00 TL bedelli 4 adet çek verildiğini, protokol gereğince 2008/12128 sayılı ve 2008/21280 sayılı dosyalarındaki borçların ödenmiş olduğunun kabul edildiğini ve bu iki dosyanın işlemden kaldırılmasının kararlaştırıldığını, protokole konu çeklerin davalıya teslim edildiğini, icra dosyalarının işlemden kaldırılması gerekirken, davalı tarafından protokole aykırı davranılarak icra takiplerine devam edildiğini ve davacı yüklenici nezdinde bulunan alacakları üzerine haciz konulması sonucunda,

alacakların Müdürlüğü'nün 2008/12128 sayılı dosyasına 640.571,17 TL ve 2008/21280 sayılı dosyasına 40.179,20 TL gönderildiğini ve aynı gün davalı tarafından tahsil edildiğini, protokole aykırı şekilde icra dosyalarına devam edilerek bedellerin tahsil edilmesi nedeniyle protokol gereği verilen çeklerin bedelsiz kaldığını,05.06.2009 tarih ve 18654 yevmiye nolu ihtarnamesi ile bedelsiz kalan çeklerin iadesinin istendiğini, ihtara rağmen çeklerin iade edilmeyip bedelsiz kalan 15.07.2009 tarihli 75.000,00 TL bedelli çekin 2009/5747 sayılı takip dosyasıyla,

15.06.2009 tarihli 100.000,00 TL bedelli çekin de sayılı takip dosyası ile davacılar aleyhinde takibe konulduğunu iddia ederek, davacıların Müdürlüğü'nün 2009/4688 ve 2009/5747 sayılı takip dosyalarına konu iki adet çekten dolayı borçlu olmadıklarının tespitini, haksız takiplerden kaynaklı %40'dan aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalıdan alınarak davacılara verilmesini talep etmiş, davalı taşeron ise; davacı ... İnşaat Tic. Ltd.

Şti.'nin bir aşamadan sonra ödemelerini yapmamaya ve geciktirmeye başlayınca çek ile ödeme yapmasının kabul edildiğini, iş bedeli için önce 15.09.2008 ödeme tarihli 45.000,00 TL, 27.09.2008 ödeme tarihli 45.000,00 TL, 10.10.2008 ödeme tarihli 42.500,00 TL, 14.10.2008 ödeme tarihli 50.000,00 TL, 25.10.2008 ödeme tarihli 42.500,00 TL ve 28.10.2008 ödeme tarihli 50.000,00 TL bedelli olmak üzere toplamda 275.000,00 TL bedelli çeklerin verildiğini, bu çek bedellerinin ödenmemesi ve işin devamı için bu defa bu çekler yerine 11.11.2008 ödeme tarihli 41.000,00 TL, 22.11.2008 ödeme tarihli 40.000,00 TL, 15.11.2008 ödeme tarihli 206.000,00 TL,

22.12.2008 ödeme tarihli 133.900,00 TL ve 08.01.2009 ödeme tarihli 133.900,00 TL bedelli olmak üzere toplamda 555.000,00 TL bedelli çeklerin verildiğini, bu çek bedellerinin de ödenmediğini, 28.11.2008 tarihinde işi eksiksiz olarak teslim ettiğini, yüklenici olan davacılardan 'nin ortağı dava dışı kendilerine gelerek başlattıkları icra takiplerinden dolayı inşaatın durduğunu ve istihkaklarını alamadıklarını, bu hususta davalının yardımı halinde bu icra dosyasına yapılacak tahsilattan bir kısmının inşaatı devam ettirme için kendilerine verilmesi talebinde bulunmaları üzerine,

en azından borcun bir kısmının tahsilatını hızlandırılması bakımından bu teklif ve önerilerin kabul edildiğini, davacı ...ile bir takım protokoller akdettiğini, 02.03.2009 tarihinde davacı . ile yapılan protokole göre, davacı ..

davalıya aldığı 31.03.2009 tarihli 150.000,00-TL bedelli çek ile 30.04.2009 tarihli 160.000,00 TL bedelli 2 adet çeki ciro ederek vereceğini, bunlar dışında da 15.06.2009 tarihli 100.000,00 TL bedelli ve 15.07.2009 tarihli 75.000,00 TL bedelli olmak üzere toplam 4 adet çek ile 485.000,00 TL ödeme yapacağını, buna göre de yapılan icra takiplerinin kaldırılmasının kararlaştırıldığını, sonrasında 03.03.2009 tarihinde davacı ... ile yapılan protokol ile daha evvel kendilerine verilip takibe konu edilen çekler yerine 31.03.2009 tarihli 150.000,00 TL, 30.04.2009 tarihli 160.000,00 TL, 15.06.2009 tarihli 100.000,00 TL,

15.07.2009 tarihli 75.000,00 TL olmak üzere toplamda 485.000,00 TL bedelli çeklerin verilmesi konusunda anlaşmaya varıldığını, en son 31.03.2009 tarihinde . ile yapılan protokolün 4. maddesine göre 02.03.2009 tarihli protokolde belirtilen toplam 310.000,00 TL'lik 2 adet çekin davalı tarafından Şti.'ye geri iade edileceğini, iş sahibinden tahsil edilen bedelden 310.000,00 TL'nin davalıda kalacağını, 310.00000 TL'nin üzerinde kalan tahsilatın davacı yüklenicinin işe devam edebilmesi için yüklenicinin ortağı olan .'ye ödeneceğini, protokol kapsamında icra dosyalarında tahsilat yapılmasından sonra 310.000,00 TL'nin davalı uhdesinde kaldığını,

alınan 310.000,00 TL bedelli çeklerin kendilerine iade edildiğini ve 31.03.2009 tarihli protokole göre davalının icra dosyasından tahsil ettiği 310.000,00 TL üzerinde kalan 260.000,00 TL'yi 07.04.2009 tarihinde dava dışı hesabına yatırdığını, buna göre alacağının tamamını tahsil etmemiş olduğunu ve davaya konu 15.06.2009 ödeme tarihli 100.000,00 TL bedelli çek ile 15.07.2009 ödeme tarihli 75.000,00 TL bedelli çeklerin tarihinde ödeneceğinin davacı borçlular tarafından taahhüt edildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava çek keşidecisi, lehdar ve cirantalar tarafından menfi tespit istemi ile açılmıştır.

Davaya konu 15.06.2009 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çek ile 15.07.2009 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli çekin keşidecisinin davacı ...lehdarının yüklenici . oldukları, çeklerin sırasıyla. tarafından bu şirketin temsilcisi olan davacı ...’a(müteveffa) ciro edildiği, ... tarafından temsilcisi ve oğlu olan davacı ...’a ciro edildiği, ... tarafından da davalıya ciro edildiği,

davalı tarafından davacılar aleyhinde 15.07.2009 tarihli 75.000,00 TL bedelli çekin 2009/5747 sayılı dosyasıyla, 15.06.2009 tarihli 100.000,00 TL bedelli çekin de 2009/4688 sayılı dosyası ile takip başlatıldığı ve davacıların davada borçlu olmadıklarının tespitini talep ettikleri, yargılama sırasında davacılardan ...'ın öldüğü, mirasçılarından .. tarafından mirasın red edildiği, mahkemece mirası red eden mirasçılar yönünden davada aktif dava ehliyetleri kalmadığından sıfat yokluğundan açılan davanın reddine, diğer davacılar yönünden dava kanıtlanamadığından davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, davacılardan yüklenici . ile 20.06.2008 tarihinde imzaladıkları sözleşme uyarınca davacının yükleniminde bulunan işinin davalıya verildiği, tarafların kabulünde olduğu üzere davaya konu iş için iş bedeli karşılığında yüklenici tarafından davalı taşerona 11.11.2008 ödeme tarihli 41.000,00 TL, 22.11.2008 ödeme tarihli 40.000,00 TL, 15.11.2008 ödeme tarihli 206.000,00 TL, 22.12.2008 ödeme tarihli 133.900,00 TL ve 08.01.2009 ödeme tarihli 133.900,00 TL bedelli olmak üzere toplamda 555.000,00 TL bedelli çeklerin verildiği,

söz konusu bedellerin ödenmediği gerekçesi ile davalı tarafından söz konusu çeklerden beşinin tahsili için 13.11.2008 tarihinde sayılı takip dosyası ile geriye kalan bir çek için de 26.11.2008 tarihinde 2008/21280 E. sayılı takip dosyası ile davacılar aleyhinde takibe geçildiği anlaşılmıştır. Davacılardan yüklenici . ile davalı ... Tic. Ltd.

Şti. arasında düzenlenen 02.03.2009 tarihli protokole göre yüklenicinin dava dışı'den aldığı 31.03.2009 tarihli 150.000,00TL bedelli çek ve 30.04.2009 tarihli 160.000,00 TL bedelli 2 adet çeki ciro ederek davalıya vereceği, ayrıca 15.06.2009 tarihli 100.000,00 TL bedelli ve 15.07.2009 tarihli 75.000,00 TL bedelli iki çekin daha davalıya verilerek toplamda 4 adet çek ile 485.000,00 TL davalıya ödeme yapılacağı, buna karşılık davalının da yaptığı bütün icra işlemlerini hemen kaldıracağı ve icra işlemi yapılmış bütün çek ve senetleri iade edeceği kararlaştırılmış,

yine taraflar arasında düzenlenen 03.03.2009 tarihli protokolde 10.10.2008 tarihinde 0072 nolu makbuzla 'den alınan ve takip konusu yapılan 11.11.2008 tarihli 4641785 çek nolu 41.200,00 TL bedelli, 25.11.2008 tarihli 4641786 çek nolu 206.000,00 TL bedelli, 22.11.2008 tarihli 4641787 çek nolu 133.900,00 TL bedelli, 08.01.2008 tarihli 4641788 çek nolu 133.900,00 TL bedelli olmak üzere toplam 515.000,00 TL bedelli 4 adet çeke karşılık 31.03.2009 tarihli 150.000,00 TL bedelli, 30.04.2009 tarihli 160.000,00 TL bedelli,

15.06.2009 tarihli 100.000,00 TL bedelli ve 15.07.2009 tarihli 75.000,00 TL bedelli toplamda 485.000,00 TL bedelli çeklerle değiştirildiği belirlenmiştir. 31.03.2009 tarihinde dava dışı İkiler ile davalı taşeron arasında düzenlenen protokole göre ise; protokolün konusunun Müdürlüğü’nün 2008/12128 sayılı dosyasına iş sahibince iş bedeline ilişkin ödeme yapıldığında tahsil edilen alacağın paylaşımı hakkında olduğu,

iş sahibi nezdindeki 660.000,00 TL'lik istihkak yaptırılıp icra dosyasına ödenmesini dava dışı .'nin sağlayacağı, icra dosyasına iş sahibince ödeme yapıldıktan sonra 'nin keşidecisi olduğu 31.03.2009 tarihli 150.000,00 TL bedelli ve 30.04.2009 tarihli 160.000,00 TL bedelli çeklerin kendisine iade edileceği, icra dosyasındaki alacağın tamamının davalı tarafından çekileceği, çekilen bedelin 310.000,00 TL'lik kısmının davalıda kalacağı, bu bedel üzerinde kalan meblağın tamamının resmi tahsil harçları düşüldükten sonra hiçbir kesinti yapılmaksızın tüm ferileri ile birlikteödeneceği,

davalının bakiye alacak ve çekleri tahsil hakkının saklı olduğu ve

bu bakiyenin ödenmesi hususunda her türlü yardımı davalıya yapacağı kararlaştırılmıştır.

Davalı taşeronun, başlattığı takipleri yüklenici ile yaptıkları 02.03.2009 ve 03.03.2009 tarihli protokole rağmen sürdürdüğü ve iş sahibince asıl işe karşılık sayılı dosyasına 07.04.2009 tarihinde 640.571,17 TL, sayılı takip dosyasına da değişik tarihlerde toplam 51.466,59 TL yatırıldığı, bu bedellerin davalı taşeronca tahsil edildiği anlaşılmış; davalı taşeronun 31.03.2009 tarihli protokol kapsamında 07.04.2009 tarihli dekont ile 525,00 TL ve aynı tarihli dekont ile 259.475,00 TL olmak üzere toplam 260.000,00 TL'yi gönderdiği geriye kalan bedeli kendi uhdesinde tuttuğu anlaşılmıştır.

Daha sonra da tahsil ettiği bedelin bir kısmını gönderdiğinden alacağının tamamını tahsil edemediğini ileri sürerek 03.03.2009 tarihli protokol kapsamında kendisine verilen 15.07.2009 tarihli 75.000,00 TL bedelli çeki 2009/5747 sayılı takip dosyasıyla, 15.06.2009 tarihli 100.000,00 TL bedelli çeki de 2009/4688 sayılı takip dosyasıyla takibe koymuştur.

Her ne kadar, davalı taşeron tarafından dava dışı olan Şti.'nin davacı şirketin ortağı olduğu iddia edilmiş ise de; dava .'ye ihbar edilmiş davaya katılmamış ve beyanda bulunmamıştır. İş sahibi tarafından dava dosyasına gönderilen cevapta davacı yüklenicinin alacağını 05.06.2009 tarihinde temlik ettiğini ve 11.06.2009 tarihli yönetim kurulu kararı ile temlike izin verildiği belirtilmiştir.

Ancak davacı yüklenicinin alacağını temlik etmesinin bu şirketlerin ortak olup birlikte hareket ettiklerini ispata yeterli olmadığı gibi dosya arasına alınankaydına göre 11.02.2009 tarihinde tescil edildiği, ortaklarının olduğu, şirketi temsile yetkili olduğu belirlenmiş olup davacı yüklenici şirket ve temsilcileri ile yakınlıkları kurulamamıştır. O halde davalının ile davacı ... ortak olduğuna dair savunmasına itibar edilemez.

Bu nedenle davalının, tahsil ettiği bedelden 31.03.2009 tarihli protokol kapsamında geriye ödenen bedelin, asıl işin icra takipleri sonucu durması sonucu tüm alacağının tahsilinin mümkün olmayacağının anlaşılıp alacağını tahsil edebilmek adına davacıya bu bedelin gönderilmesi halinde, bu bedel ile davacının işe devam edip, işi tamamlayıp, iş bedelini tahsil etmesi sağlandığında, kendi alacağının tahsili imkânının ortaya çıkacağı yönündeki savunması da dayanaksız kalmış olup ayrıca . ile yapılan protokole davacı yüklenici 'nin taraf olmadığı aşikardır.

O halde mahkemece davanın mirası red etmeyen ... mirasçıları ve diğer davacılar yönünden kabulüne karar verilmesi gerekirken; delillerin değerlendirilmesinde ve hukuki değerlendirmede yanılgıya düşülerek davanın tamamıyla reddi sonucuna varılması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması uygun bulunmuştur.