Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/5044 K.2018/1495

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı davasında 14.12.2010 tarihli sözleşme ile ...Üniversitesi (...) Merkez Kampüsü Alt Yapı İnşaatı işini üstlendiklerini, sözleşme bedelinin işin tamamı için 5.999.498,53 TL olarak belirlendiğini, işin devamı sırasında imalât artışlarının yapıldığını, davalı idare tarafından 23.02.2012 tarihinde 575.387,19 TL iş artışı, 16.08.2012 tarihinde 57.476,03 TL iş azalışı ile 17.10.2012 tarihinde 53.799,60 TL iş artışının onaylandığını, toplam alacağın 6.571.209,29 TL olduğunu, davalı idare tarafından 6.235.467,61 TL ödendiğini, yazılı başvurulara rağmen idare yetkililerinin hakedişlerini ödemediğini,

yine idare tarafından verilmiş olan süre uzatımları ve iş artışları sonucunda oluşan fiyat farkı alacaklarının da ödenmediğini, olumsuz şartlara rağmen imalâtları tamamladıklarını, geçici kabulde belirlenen eksiklikleri de tamamladıklarını, buna rağmen ödedikleri kesin teminatın yarısının kendilerine ödenmediğini, ayrıca idare tarafından ek işler yaptırıldığını ve bu ek işler için iş artışları hesaplamasının idare nezdinde halen yapılmadığını, üniversite kampüsünde iş yapmakta olan diğer müteahhitlerin kendilerinin yapmış olduğu imalâtlara verdiği zarar ve ziyanları da gidermek zorunda kaldıklarını,

bu giderlere ilişkin idareye yazılan dilekçelerine cevap verilmediğini ve hakediş ödemelerinin geciktirildiğini bu nedenle mağdur olduklarını ve bankalardan krediler kullanarak iş yapmaya çalıştıklarını, geçici kabul için hakedişler nezdinde idare tarafından teminat olarak tutulan ve ödemelerden kesilen %3 geçici kabul bedeli KDV dahil 197.136,278 TL'nin henüz ödenmediğini bu bedelin hakediş ve iş artışlarından kaynaklı olan 335.741,68 TL+KDV alacaklarına dahil olduğunu, kesin kabulün de Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 40. maddesine göre 6 ayda düzenlenmesi gerekirken halen düzenlenmediğini,

bu nedenle fazladan personel giderinin oluştuğunu belirterek hakediş ve iş artışlarından kaynaklı bedelin, ek imalât bedelinin personel masraflarının kesin teminatın yarısının süre uzatım ve iş artışlarından kaynaklı fiyat farklarının mahkemece hesaplanarak alacak bedellerinin belirlenmesini, fazlaya ilişkin talep haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik 50.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında talebini ıslah ederek 215.540,86 TL'sine çıkarmıştır.Davalı savunmasında işin devamı sırasında iş artış ve eksilişlerinin yapıldığını,

bunların anahtar teslim götürü bedel usulüne göre değil iş artış ve eksilişine konu olan imalâtların metrajları ve fiyat mutabakatlarına göre hazırlandığını, davacı ortaklığın kendi alt yüklenicileri ile olan sorunlarının işin gecikmesine ve imalâtların kabul edilebilir düzeyin alt seviyesinde kalmasına sebep olduğunu, fiyat farkı ödenmesi için geçerli bir sebep olmadığını, geçici kabul eksikliklerinin halen tam olarak bitirilemediğini, yüklenici firmanın kesin teminatının yarısını almayı ancak geçici kabul eksikliklerinin tamamlandığı tarihten sonra talep edebilecek durumda olduğunu,

...Üniversitesi Merkez Kampüsü Altyapı İnşaatı işindeki iş artışının toplamda %9,529 olduğunu, Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 21. maddesinde yasal iş artışının "anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin %10'una" kadar yapılabileceğinin belirtildiğini, idare tarafından teminat olarak tutulan ve hakediş ödemelerinden kesilen %3 geçici kabul kesintilerinin yükleniciye geçici kabul eksikleri tamamlanmadan ödenmesinin mümkün olmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece davanın kabulü ile kesin hesap niteliğindeki 13 nolu hakedişten kaynaklı 22.691,35 TL. hakediş alacağı ile %3 geçici kabul kesintisi 192.849,51 TL olmak üzere toplam 215.540,86 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Dosya kapsamından taraflar arasında davanın açılmasından önce 12 hakediş düzenlendiği, geçici kabulün 22.09.2013 itibar tarihi ile yapıldığı, 13 nolu hakedişin kesin hesap niteliğinde ve dava tarihinden sonra düzenlendiği, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda davacının 13. hakediş alacağının 22.691,35 TL %3 geçici kabul kesintisi alacağının ise 192.849,51 TL hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Davacı dava dilekçesine işin yapımı sırasında iş artışları ve işi eksilişleri olduğunu bunlarla birlikte hakediş alacağının 6.571.209,29 TL olduğunu, davalı idare tarafından 6.235.467,61 TL ödendiğini bakiye hakediş alacağının 335.741,68 TL+KDV olduğunu açıkladıktan sonra geçici kabul için hakedişler nezdinde idare tarafından teminat olarak tutulan ve ödemelerden kesilen %3 geçici kabul bedeli KDV dahil 197.136,278 TL alacağının da 335.741,68 TL+KDV alacağına dahil olduğunu açıklamış daha sonra dilekçesinin sonuç kısmında hakediş ve iş artışlarından kaynaklı bedelin,

ek imalât bedelinin personel masraflarının kesin teminatın yarısının süre uzatım ve iş artışlarından kaynaklı fiyat farklarının mahkemece hesaplanarak alacak bedellerinin belirlenmesini, fazlaya ilişkin talep haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik 50.000,00 TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Bilirkişi raporunun alınmasından sonra verdiği 05.06.2016 tarihli ıslah açıklama dilekçesinde ise dava dilekçesinde talep ettiği 50.000,00 TL’nin 22.308,65 TL’sinin 13 nolu hakediş alacağı olduğunu, kalan 27.308,65 TL’sinin geçici kabul alacağı ile ilgili olup bu miktarı 192.849,51 TL olarak ıslah ettiğini belirtmiştir.

Bu beyana göre dava dilekçesine konu edilip ıslah edilmeyen her bir alacak kalemi için ne miktarda talepte bulunulduğu dava dilekçesinde açıklanmadığından mahkemece açıklattırılıp bilirkişilerden alınacak ek rapor ile 13 nolu hakediş diye adlandırılıp hesaplamaya dahil edilen imalâtların davadan sonra yapılıp yapılmadığı da değerlendirilip dava tarihinden sonraki imalâtlar için ayrıca dava açılabileceği dikkate alınarak dava tarihi itibarıyla gerçekleştirilen imalâta göre hesaplama yapılmak suretiyle davacı alacağının belirlenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanın tümüyle kabulüne karar verilmesi doğru olmadığı gibi 2547 sayılı

Kanun'un 56/1 maddesine göre davalı üniversite harçtan muaf olmasına rağmen harçtan sorumlu tutulması da doğru olmamış, bozulması gerekmiştir.