Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/5156 K.2018/590

.... Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacılar vekili Avukat ... geldi. Davalı vekili gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacılar avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın ıslah da dikkate alınarak kabulüne dair verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir. 2-Taraflar arasında 14.09.2010 tarihinde ".. .... İstasyonları arasında km: 47+757-49+078 arasında bulunan .... tünel portalında drenaj yapıları yaptırılması" işine ilişkin sözleşme imzalanmıştır. Davacılar yüklenici, davalı iş sahibidir.

Davada sözleşmenin davalı iş sahibinin 05.09.2011 tarihli yazısıyla işin süresinde yapılmaması nedeniyle haksız ve hukuka aykırı olarak feshedildiği ileri sürülerek ödenmeyen imalât bedeli ile haksız olarak gelir kaydedilen kesin teminat mektubu bedelinin tahsiline karar verilmesi istenmiştir. Mahkemece hükme esas alınan 30.10.2014 tarihli ek bilirkişi raporunda davacının fesih tarihine kadar yaptığı imalât bedeli 472.781,00 TL olarak belirlenmiştir.

Yüklenici tarafından yapılan imalât miktarına ilişkin olarak bilirkişilerce düzenlenen tablo incelendiğinde, 15.001/2B poz numaralı "Makine ile her derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması"imalâtının 13.229 m3 ve 12960 ton olduğu görülmektedir.

Bu durumda davacı yüklenicilerin 15.001/2B poz numaralı "makine ile her derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması" imalâtında 13.229-6180=7049 m3, "kazı nakli" işinde ise 26.458-12.960=13.498 ton sözleşme dışı ilave iş yaptığı anlaşılmaktadır.

Sözleşmenin 8.2 maddesinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi sözleşme ekleri arasında sayılmıştır. Sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi dava tarihinde yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nın 287 ve yargılama aşamasında yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 193. maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olup mahkemeler ve Yargıtayca görevleri görevi kendiliğinden gözönünde tutulur. Şartnamenin 22. ve sözleşmenin 28. maddesinde ilave işlerin bedelinin hesaplanma yöntemi gösterilmiştir.

....

Anılan şartnamenin sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve tasfiyesi başlıklı 22. maddesinde, sözleşme konusu iş ile ilgili yaptırılacak ilave iş ve iş artışının olması halinde ve (a) ve (b) bentlerindeki koşulların varlığı halinde götürü bedelli işlerde iş bedelinin %10, birim fiyatlı sözleşmelerde %20'sine kadar fazlasının süre hariç sözleşme hükümlerine göre aynı yükleniciye yaptırılabileceği belirtildikten sonra,

aynı şartnamenin 23. maddesinde idarenin gerekli görerek yapılmasını istediği ve sözleşme kapsamında olmayan yeni iş kalemlerinin ve sözleşme kapsamında yaptırılacak ilave iş bedellerinin fiyatlarının ne şekilde tesbit edileceği ve ödeneceği hükmü getirilmiş ve sırasıyla gösterilmiştir.

Sözleşme dışı iş bulunması ve bu işlerin sözleşme eki Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nın 21. maddesi kapsamında kalması halinde %20 fazla imalâtın (iş birim fiyatlı olduğundan) sözleşme fiyatlarıyla, %20'yi aşan imalâtın sözleşme ve dava tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 410 ve devamı (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 526) maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümleri gereğince iş sahibi yararına olması koşuluyla yapıldığı yıl mahalli piyasa rayiçleriyle bedellerinin hesaplanıp yükleniciye ödenmesi gerekmektedir.

Bu durumda somut olayda 15.001/2B poz numaralı "makine ile her derinlikte yumuşak ve sert toprağın kazılması"ile.... poz numaralı "kazı nakli" ile ilgili imalât bedellerinin sözleşme eki uygulama projesinde gösterilen miktar ve %20 fazlasının sözleşme fiyatlarıyla, artan kısımlarının mahalli piyasa rayiçleriyle hesaplanması için bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak ve yine kesin teminatın iadesi ile ilgili sözleşmenin 10.4 maddesindeki koşulların gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılarak sonucuna uygun bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Kararın belirtilen nedenlerle bozulması uygun görülmüştür.

....