Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/5215 K.2017/3941

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, davacının eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağı ve işlemiş faiz için giriştiği takibe davalının itirazı üzerine vâki itirazın iptâli ile takibin devamı ve %20 icra inkâr tazminatı istemlerine ilişkin olup, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekilince yasal süresi içerisinde temyiz edilmiştir.

Davacı “klima ve havalandırma tesisatı” yapım ve montajı işini konu alan eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye alacağının tahsili isteminde bulunmuş olup, davalı ise söz konusu eserin ayıplı ifa edildiğinden bahisle davanın reddini istemiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulü ile takibin asıl alacak yönünden devamı ve alacaklı lehine icra inkâr tazminatına karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davada davacı tarafından 19.376,51 TL bakiye alacağına ilişkin istemde bulunulduğu halde sadece 25,20 TL harcın yatırıldığı, kalan 305,69 TL yargı harcının yatırılmadığı, yargılama sırasında da bu eksikliğe ilişkin işlem yapılmaksızın harç tamamlanmadan esas hakkında karar verildiği anlaşılmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispî esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Değer tâyini mümkün olan hallerde dâva dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse dâvacıya tespit ettirilir.

Tespitten kaçınma halinde, dâva dilekçesi muameleye konmaz (16/3. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). Harçlar Kanunu 28. maddeye göre (1) sayılı tarifede yazılı nispî karar ve ilâm harcının 1/4 ü peşin alınır (28. md.).

Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dâva dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilâm harcı tamamlanmadıkça dâvaya devam olunmaz. HMK'nın

150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK'nın 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Somut olayda; mahkemece hükmün 1. bendinde, “davanın kısmen kabulü ile, davalının Mersin 3. İcra Müdürlüğü'nün 2013/7751 sayılı takip dosyasına karşı yaptığı itirazın 18.000,00 TL asıl alacak yönünden iptâli ile takibin ana para yönünden devamına,” şeklinde karar verilmiş ise de dava açılırken 19.376,51 TL’ye ilişkin olarak 25,20 TL’nin yatırıldığı, 305,69 TL yargı harcının yatırılmadığı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, hükmedilen asıl alacak yönünden harç yatırılması zorunlu olup, harç yatırılmadığı halde esastan inceleme yapılarak karar verilmiştir. Yatırılması gerekli peşin harçlar yatırılmaksızın davanın görülmesi mümkün değildir. Harç kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece gözetilmesi gerektiği gibi temyiz nedeni olarak ileri sürülmese bile Yargıtay tarafından gözetilmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece harcın tamamlanması için davacı tarafa süre verilmeli, süresi içinde harç yatırılmaz ise harcı yatırılmayan talepler yönünden dosya işlemden kaldırılmalı, harç eksikliği tamamlanır ise yargılamaya devam edilerek esastan inceleme yapılmalıdır. Kamu düzenine ilişkin bu kurallara rağmen eksik harcın yatırılması için gereken işlemler yapılmadan esastan inceleme yapılarak bu konuda karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bozma sebebine göre diğer temyiz itirazları incelenmemiştir.