Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2016/5271 K.2017/593

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, sözleşmenin haklı nedenle feshi sonucu uğranılan zarar nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup, mahkemenin; göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine dair kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Davacı taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğu ve konusunun "... ... ....Köyü 320 Ada ...

Parsel 200 Kişilik Pansiyon İle Altyapı ve Çevre Düzenleme İnşaatı İşi" olduğunu, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği ve yeniden ihaleye çıkılarak başka yükleniciye ihale edilmesi sonucu zarara uğradıklarını belirterek 487.040,96 TL tutarıdaki idare zararının en yüksek oranda ticari reeskont faiziyle tahsilini istemiş, davalı talebin sözleşmenin tasfiye şeklini belirleyen .... maddesine aykırı olduğunu, taraflar arasında tasfiyenin yapıldığını, ihaleye geç çıkılmasından doğan zararın da kendilerine yükletilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuş, mahkemece kamu iktisadi teşebbüslerinin tacir sayılacağı,

davacının özel hukuk tüzel kişisi olduğu, tarafların tacir olması nedeniyle davaya bakmaya ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava sözleşme tarihine göre uygulanması gereken 818 sayılı mülgâ BK'nın 355 ve devamı maddelerde düzenlenen ve konusu ".... ... ... Köyü 320 Ada ... Parsel 200 Kişilik Pansiyon İle Altyapı ve Çevre Düzenleme İnşaatı İşi" işi olan eser sözleşmesine dayalı olarak açılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun .... maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle

ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun .../II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.

Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez. 6335 sayılı Kanun'un .... maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun .... maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır.

Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlık için özel bir düzenleme bulunmadığından davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için tarafların tacir ve dava konusunun tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olması gerekir. Davalı şirket olup tacirdir.

Davacı idarenin tacir sayılıp sayılmadığı konusuna gelindiğinde; ... ... ... (....) 5018 sayılı Kamu Yönetimi Mali Kontrol Kanunu'nda I sayılı listede üçüncü sırada genel bütçe kapsamında kamu idareleri arasında gösterilen Başbakanlığa bağlı bir kuruluştur. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu ek .... maddede de ....'nin Başbakanlığa bağlı ve kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluş olduğu belirtilmiştir.

Bu kanunda ....'nin görevleri, gelir ve giderleri gösterilmiş olup, sermayesinin tamamı devlete ait, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan, kamu iktisadi teşebbüsü olduğuna dair düzenlemeye de yer verilmediği gibi ek .... maddede ... ... ... personelinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu Hükümlerine tabi olduğu düzenlenmiştir.

233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye ek listede kamu iktisadi teşebbüsleri sayılmış olup bunlar arasında .... bulunmamaktadır. Bu kurallar karşısında kamu idaresi olan Başbakanlığa bağlı, kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluş olarak faaliyet gösteren ....'nin iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulmuş olmadığı ve tacir sıfatı bulunmadığı açıktır.

2985 sayılı Kanun'un ek .... maddenin e bendi ile konut sektörüyle ilgili şirketler kurmak veya kurulmuş şirketlere ve finans kurumlarına ortak olmak ....'nin görevleri arasında sayılmış ise de bu hüküm ....'nin tacir sayılmasını gerektirmemektedir. 6102 sayılı TTK'nın tüzel kişiler başlıklı .... maddesine göre ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar. Bu maddeden de anlaşıldığı üzere ....'nin kurduğu veya ortak olduğu

şirketler yönünden tacir sıfatı, kurulan veya ortak olunan ve ayrı tüzel kişiliği bulunan şirkete ait olup bunları kuran veya ortak olan ....'ye ait değildir.

Bu durumda davacı tacir olmadığından davaya bakmaya asliye ticaret mahkemesi görevli olmayıp asliye hukuk mahkemesi görevli olduğu ve davaya bakılması gerektiği halde yazılı şekilde mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi doğru olmadığından kararın temyiz eden davacı yararına bozulması gerekmiştir.