Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/1249 K.2019/1896

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hüküm asıl dosya davalısı ... ve asıl dosya davalısı-birleşen dosya davacıları ..., ..., ..., ... vekili ile birleşen dosya davalısı ... tarafından temyiz edilmiş, asıl dosya davalısı-birleşen dosya davacıları ..., ..., ..., ... vekili tarafından duruşma istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... geldi. Davalı asiller ve vekilleri gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan davacı avukatı dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl dava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, yüklenici sözleşme gereği kendisine verilmesi gereken bağımsız bölümlerin tapusunun iptâli ve kendi adına tescilini, olmadığı taktirde bağımsız bölümlerin bedelinin tahsilini, birleşen ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/361 Esas sayılı dava dosyasında ise arsa sahipleri sözleşmenin feshi ve kira alacağının tahsilini talep etmiş olup mahkemece yapılan yargılama sonucunda asıl davanın kabulüne, birleşen davanın ise reddine dair verilen karar, asıl dosya davalısı arsa sahibi ..., asıl dosya davalısı-birleşen dosya davacıları arsa sahipleri ..., ..., ..., ... ile birleşen dosya davalısı yüklenici ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan HUMK'nın 45. maddesinin 1. fıkrasında, "Aynı mahkemede görülmekte olan davalar, aralarında bağlantı bulunması halinde, davanın her

safhasında, istek üzerine veya kendiliğinden mahkemece birleştirilebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Yine yargılama devam ederken yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 166. maddesinde de, "(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir." (4) Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda bağlantı var sayılır." hükmü düzenlenmiştir.

Kural olarak aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar diğer mahkemeyi bağlar.

Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise, bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren bununla bağlıdır.

HMK 166/4. maddesine göre davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı varsayılır.

Tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; davalılardan..., ..., ... ve ... vekili, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/177 Esas ve 2011/115 Esas sayılı dosyalarının iş bu dava dosyası ile irtibatlı olduğu ve birlikte görülmesi gerektiğini belirtmiştir. Davacıları farklı olmak ile birlikte, aynı kooperatif ile arsa sahipleri ve yükleniciler arasında ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/177 ve aynı inşaat ile ilgili düzenlenen eser sözleşmesi nedeni ile açılan ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/115 Esasına kayıtlı dosyalar mevcut olup dosyaların aynı taşınmazla ilgili olması ve bir kısmının sözleşmelerinin aynı olması nedeni ile davanın konusu bakımından aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu, davalardan biri hakkında verilecek karar diğerini etkileyeceğinden, üç davanın birlikte görülmesinde, gerek usûl ekonomisi ve gerekse birbirleriyle çelişkili kararların çıkmasının önlenmesi bakımından fayda bulunmaktadır.

Mahkemece iş bu davanın ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/117 Esas sayılı davası ile birlikte görülüp, deliller birlikte toplanarak TMK'nın 692. maddesi hükmünce arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin tüm arsa sahiplerince yapılıp yapılmadığı, geçerli olup olmadığı değerlendirilip inşaatın gerçekleşme seviyesi ve temerrüt tarihi araştırılarak fesih koşulları ve yine imalât bedeli ile ilgili fesih iradelerinin birleştiği tarih itibari ile piyasa rayiçleri ile bedelinin istenebileceği gözetilip, eser sözleşmesinde yapılan imalâtların arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında yapılıp yapılmadığı ve her ne kadar mahkemece iş bu dosya ile birleşen ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/361 Esas sayılı dosyasındaki sözleşmenin feshi taleplerinin ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/177 Esas sayılı dosyasında da talep edildiğinden taleplerin derdestlikten reddine karar verilmiş olsa da ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/177 Esas sayılı dosyasında 01.12.1998 ve 15.04.2004 tarihli sözleşmelerin feshi dava konusu yapılmış olup iş bu dosyasında feshi istenilen 19.08.2008 tarihli sözleşme ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/177 Esas sayılı dosyasının konusu olmadığı, bu nedenle 19.08.2008 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin feshine yönelik talebin

derdestlik nedeni ile reddine karar verilmesi hatalı olduğundan 19.08.2008 tarihli sözleşmenin feshine yönelik talebin de esasına girilip değerlendirilerek sonuçlandırılması gerektiğinden 6100 sayılı HMK 166. maddesi uyarınca birleştirme kararı verilmesi için hükmün bozulması gerekmiştir.