Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/2679 K.2019/924

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak ile ilgili yapılan icra takibine itirazın iptâli talebine ilişkin olup mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı tarafından temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı davasında 09.02.2011 tarihli sözleşme ile davalıya ait inşaatın yapımını üstlenip bitirdiğini ayrıca sözleşme dışı işlerde yaptığını, sözleşme kapsamında yapılan imalâtlar için fatura düzenlediğini, davalının borcu ödememesi nedeniyle icara takibine geçtiğini ancak takibe itiraz edildiğini belirterek itirazın iptâline ayrıca sözleşme dışı yapılan imalâtlar nedeniyle oluşan 45.887,50 TL alacağından fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı savunmasında taraflar arasında atölye binası yapımı için 09.02.2011 tarihli sözleşme imzalandığını,

sözleşmede işin bedelinin anahtar teslim olarak 365.000,00 TL +KDV olarak kararlaştırıldığını ancak sözleşmeye konu işlerin davacı tarafından tamamlanmadığını, yaptığı işlemin tüm bedelinin kendisine ödendiğini, sözleşmeye rağmen yapı kullanma izin belgesini almadığını, buna ilişkin masrafların kendisi tarafından karşılandığını inşaatın süresinde bitirilmemesi nedeniyle fazla ödeme ve cezai şart alacaklarına karşılık takas ve mahsup def'inde bulunduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece alınan bilirkişi raporuna göre davacıya yaptığı imalâta göre fazla ödeme yapıldığı, davacının sözleşme dışı işler nedeniyle alacağının KDV dahil 37.827,88 TL olduğu, ancak davalının takas mahsup def'i dikkate alınarak, bu tutardan davalının yaptığı 2.165,08 TL fazla ödeme ile davacının eksik bıraktığı 11.681,18 TL eksik işler bedeli, ayrıca geç teslimden kaynaklı olarak davacının ödeyeceği 75.000,00 TL cezai şart mahsup edildiğinde de davacının davalıdan bir alacağının kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği ihtilafsız olan 09.02.2011 tarihli sözleşmede imalâtın bedeli 365.000,00 TL + KDV olarak kararlaştırılmış, 15. maddesinde işin kararlaştırılan sürede

bitmemesi halinde her ay için 5.000,00 TL ceza ödemesi kabul edilmiştir. Bu haliyle sözleşmedeki bedel TBK’nın 480. maddesinde tanımlanan götürü bedeldir. Davalının beyanlarına göre iş bedelinin tamamının ödenmediği anlaşılmaktadır.

Götürü bedelli işlerde, yüklenicinin hak ettiği iş bedelinin saptanması yada iş sahibinin ödemesinin fazla olup olmadığının belirlenmesi için gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti, bulunacak bu oranın toplam iş bedeline uygulanarak hak edilen bedelin saptanması ve bulunacak bu rakamdan kanıtlanan ödemeler düşülerek hesaplanması gerekmektedir.

Yine sözleşme dışında iş ve imalâtlar yapıldığının yüklenici tarafından ispatlanıp iş sahibinin yararına olduğunun anlaşılması durumunda 6098 sayılı TBK'nın 526 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekâletsiz iş görme hükümleri uyarınca yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçleri ile bedeli hesaplanıp, sözleşme kapsamında hak edilen bedele eklenmesi gerekir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplamalar açıklanan ilkeye uygun olmadığından yapılması gereken iş alınacak ek rapor ile öncelikle gerçekleştirilen imalâtın eksik ve kusurlar da dikkate alınarak tüm işe oranının tespiti ile bulunacak oranın kararlaştırılan imalât bedeline oranlanarak davacının sözleşme kapsamındaki imalâtlar nedeniyle alacağının hesaplattırılması, bulunacak miktardan ödendiği anlaşılan 435.626,28 TL'nin düşülerek sözleşme kapsamında ödenmeyen bedel veya fazla ödeme bulunup bulunmadığının tespit ettirilmesi,

sözleşme dışı imalâtların bedellerinin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçleri ile bedelinin hesaplattırılıp varsa davacının alacağına eklenmesi, davalının sözleşmenin 15. maddesindeki cezai şart ile ilgili alacağının da takas-mahsup itirazı kapsamında değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir. Açıklanan bu gerekçe ile eksik incelemeye dayalı kararın bozulması uygun bulunmuştur.