Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/413 K.2018/1351

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine dair verilen karar, davacı tarafından temyiz edilmiştir.Davacı davasında... Açık Ceza İnfaz Kurumu İş Yurduna ait ...

Kasalı soğutma sitemine sahip olarak dizayn edilmiş bulunan ... plakalı ... marka aracın soğutucu ünitesinin arızalandığını, arızanın kompresörden kaynaklandığının tespit edildikten sonra piyasa araştırmasının yapıldığını ve yetkili servisin teklifi 16.930,00 TL iken, davalı ... Isıtma Havalandırma İth. İhr. San. Tic. Ltd.

Şti. firması teklifinin 8.162,00 TL olması nedeniyle, aracın en uygun fiyatla davalı firmaya yaptırıldığını, ancak aracın soğutucu ünitesi tamirinin yapıldıktan sonra bir türlü düzen tutmadığı ve devamlı farklı arızalar vermeye başladığını, davalı firma yetkilileri ile yapılan görüşme sonucunda hatanın kendi ihmallerinden kaynaklandığının kabul edildiği ve mevcut soğutma ünitesi yapılana kadar araca kendilerine ait olan bir soğutucu ünitesinin takıldığını, sonuçta davacı tarafından işin içinden çıkılamayacağı ve paranın tekrar iade edileceğinin ifade edildiğini,

davalı tarafından sebep olunan soğutucu ünitesinin tamiratı ile ilgili olarak yetkili olan dava dışı ... İmalât Nakliyat Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

Firması tarafından KDV hariç 10.965,00 euro maliyet çıkarıldığını, 24.02.2014 tarihli döviz kuru ile 32.116,48 TL ve KDV tutarı olan 5.780,96 TL ile birlikte toplam 37.897,44 TL idare zararı olduğunu belirterek 10.965,00 euro + KDV'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı savunmasında davacının ...plakalı ... marka aracın soğutucu ünitesindeki arızanın giderilmesi için verdikleri teklifin kabul edilmesi üzerine 26.06.2013 tarihinde onarımı yapıp aracın çalışır halde teslim ettiklerini, 26.06.2013 tarihli KDV dahil 9.619,36 TL bedelli faturanın bedelinin tahsil edildiğini,

davacı kurum tarafından aracın arıza verdiğinin bildirilmesi üzerine uzun uğraşlarına rağmen düzenli şekilde çalışmayacağını anladıklarında talep edilirse paranın iade edilebileceği veya son bakım aşamasında geçici olarak kullanılan ...marka cihaz farkının ödenmesi durumunda takılabileceği veya son olarak orijinal sistemine çevrilebileceğinin davacıya bildirildiğini, davacı kurumun paranın iadesini talep etmesi üzerine 03.04.2014 tarihinde 9.619,36 TL miktarlı iade faturasının kesildiğini ve 16.04.2014 tarihinde de davacının hesabına bedelinin aktarıldığını,

böylelikle alacak-borç ilişkisinin kalmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Mahkemece alınan bilirkişi raporu da dikkate alınarak davalının onarımından sonra meydana gelen arızalar ile ilgili bir tutanak bulunmadığı, arızanın hangi tarihte meydana geldiğinin belli olmadığı, davalı şirketin davacıdan tahsil ettiği tamirat bedelini iade ettiği bundan kaynaklı bir kurum zararının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Dosya kapsamından davalının onarımı yaptığı aracın daha sonra yeniden arızalandığı sonuçta arızasının giderilemediği,

davalının aldığı bedeli iade ettiği bu nedenle sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda iş sahibi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerinden olan 125. maddesi gereğince olumsuz (menfi) zararını talep edebilir.

Sözleşmenin ifa edileceğine güvenmekten doğan zarar olarak tanımlanabilecek olumsuz zarar kavramına; sözleşmenin kurulması ve işin görülmesi için yapılan masraflar ile daha elverişli koşullarda sözleşme yapma fırsatının kaçırılmış olmasından doğan zararlar girer.

Zararın hesaplanmasında izlenecek yöntem ise yüklenicinin yapamadığı imalâtın ilk ihalede yükleniciden sonraki en düşük teklifi veren şirkete verilmiş olması halinde ödenmesi gereken bedelin (kaçırılan fırsat) hesaplattırılıp, fesih tarihinden itibaren dava dışı ikinci yükleniciye kalan işin verildiği ikinci ihalenin makul süre içerisinde yapılıp yapılmadığının, ikinci ihale ile birinci ihalenin aynı özellikleri taşıyıp taşımadığının özellikle imalâtın konusu ve niteliklerinin farklı olup olmadığının, ilk ihaleye dahil olmayan bir imalâtın ikinci ihaleye ilave imalât olarak dahil edilip edilmediğinin belirlenmesi,

ikinci ihalenin makul süre içinde ve ilk ihale ile aynı koşul ve özelliklerde yapılması halinde olması gereken bedelin hesaplattırılarak bulunacak rakam ile kaçırılan fırsat olarak ilk ihalede yükleniciden sonra en düşük fiyatı veren teklif sahibine iş verilmesi halinde onarımın yapılması için o teklif sahibine ödenmesi gereken bedel arasındaki farkın menfi zarar olarak hesaplanmasından ibarettir.

Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına göre eğer, ikinci ihale makul süreden çok sonra yapılmış ve böylece zararın artmasına iş sahibi neden olmuşsa, sözleşmeden dönülmesini müteakip, en kısa zamanda bu işin hangi tarihte ikinci ihaleye çıkarılabileceği ve böyle bir işin kaça yaptırılabileceği tespit edilerek, bu tarihte iş sahibinin ödemek zorunda kalacağı ikinci ihale bedeli ile iş sahibinin kaçırdığı fırsat arasındaki fark da olumsuz zararın bir başka hesap tarzıdır (Emsal 15. H.D.

1997/47E. 1997/556 K. 3.2.1997 T. 15. H.D. 1993/4758 E. 1994/4044 K. 16.6.1994 T.). Yapılması gereken iş konusunda hükme esas raporu veren bilirkişi heyetinden yukarıda açıklanan ilkelere göre alınacak ek rapor ile açıklanan yönteme göre hesap yaptırılarak sonucuna göre karar verilmesinden ibaret iken eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesi doğru olamamış, bozulması gerekmiştir.