Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/4569 K.2019/711

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün temyizen tetkiki taraf vekillerince istenmiş ve temyiz dilekçelerinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Asıl ve birleşen davalarda davacı arsa sahipleri, davalı yüklenici kooperatifle ayrı ayrı imzaladıkları kat karşılığı inşaat sözleşmeleri uyarınca işin 36 aylık inşaat süresi ve ilave sürelerde tamamlanması nedeniyle davalının davacılara kira alacağı ve 2 daire verilmesi yükümülüğünün doğduğunu ileri sürerek dava dilekçelerinde belirttikleri para alacağının tahsili ile dairelerin tapu iptâl ve tesciline karar verilmesini talep etmişlerdir. Mahkemece gecikme cezası istemlerinin taleple bağlı kalınarak kabulüne, dairelerin tapu iptâli ve tescili istemlerinin kabulü mümkün olmadığından belirlenen daire bedellerinden hakkaniyet indirimi yapılmak suretiyle her bir dosya için 27.000,00 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre asıl ve birleşen dosya davacılarının tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Davacılar ve dava dışı arsa sahiplerinin davalı yüklenici kooperatifle imzaladıkları sözleşmelerin 4/c (veya 5/c) maddesinde inşaatın tamamlanma süresi belirtilmiş olup, aynı maddelerin “d” bendinde de bu süre ve ek süreler içerisinde bitirilmeme durumunda arsa sahiplerine ödenecek kiralar ve 3. üç aylık ek süreden sonra halen bitirilmeme durumunda da yükleniciye ait iki dairenin arsa sahiplerine verileceği kararlaştırılmış olup, davaların dayanağını da sözleşmelerin bu hükmü oluşturmuştur.

Aynı bendin son cümlesinde ise arsa sahiplerinin yoksun kaldıkları gerçek kira karşılığını ve diğer zarar ve ziyanlarını istemek, ayrıca eksik ve kusurlu işleri yüklenici hesabına tamamlattırmak, düzelttirmek hakkına sahip oldukları belirtilmiştir. Sözleşmenin dava konusu edilen hükmünde işin 90 günlük ilk ek sürede tamamlanmaması halinde ikinci ve üçüncü 90’ar günlük ek sürelerde de tamamlanmaması

halinde arsa sahiplerine ödenmesi kararlaştırılan avro cinsinden para için “kira” tabiri kullanılmışsa da aynı bendin (yukarıda yazılı) son cümlesinde arsa sahiplerinin yoksun kaldıkları gerçek kira karşılığı ile zarar ve ziyanlarını talep etme hakları ayrıca saklı tutulduğuna göre, davacıların dava dilekçelerindeki nitelendirmeleri ile dikkate alındığında sözleşmede kararlaştırılan ve dava konusu edilen euro cinsinden ve daire bedeli alacakların niteliğinin,

sözleşmenin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (BK) 106/II ve 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 125/I. maddelerinde düzenlenmiş bulunan “gecikme tazminatı” değil. BK’nın 158/II ve TBK’nun 179/II. maddelerinde düzenlenen “ifaya ekli ceza” olduğu anlaşılmaktadır.

Gerek BK’nın 158/II gerekse de TBK’nın 179/II. maddesinde ifaya ekli cezanın istenebilmesi için ifanın çekincesiz olarak kabul edilmiş olmaması yada sözleşmede ihtirazî kayda (çekinceye) gerek olmaksızın bu cezanın istenebileceğinin kararlaştırılmış olması şartı aranmıştır.

Bu kural ve açıklamalarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde, sözleşmede teslimde ihtirazî kayıt konulmaksızın cezai şartın istenebileceğine dair hüküm bulunmadığı gibi asıl ve birleşen davaların dava dilekçelerinde davacılar vekili, yapı kullanma izin belgesi alındıktan sonra kendilerine düşen bağımsız bölümleri aldıklarını kabul etmeleri ve teslimden önce cezai şart isteme hakkını saklı tutmadıklarından davacıların cezai şart isteme hakları düşmüştür. Bu nedenle davaların tümden reddi gerekirken kısmen kabul edilmiş olmaları doğru görülmemiş, kararların bozulması gerekmiştir.