Yargıtay 15. Hukuk Dairesi E.2018/5571 K.2019/1686

Yukarıda tarih ve numarası yazılı hükmün duruşmalı olarak temyizen tetkiki davalı ... vekili tarafından istenmiş olmakla duruşma için tayin edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... geldi. Diğer davalı asil gelmedi. Temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan ve hazır bulunan taraflar avukatları dinlendikten sonra vaktin darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması başka güne bırakılmıştı. Bu kere dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği konuşulup düşünüldü:

- KARAR -

Dava, kat karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptâli tescil istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulü ile dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 23673 Ada 1 nolu parselde bulunan 5 ve 6 nolu bağımsız bölümlerin davalı arsa sahibi adına olan tapu kayıtlarının iptâli ile davacı yüklenici adına tapuya kayıt ve tesciline dair verilen karar, davalı arsa sahibi alacaklısı ... vekilince temyiz edilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre: "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30'uncu madde hükmü uygulanır (16/4. md.).

Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK 120/1. maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Yukarıda yapılan bu açıklamalar ve sözü edilen kurallar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; davacı yüklenici tapu iptâli tescil istemiyle açtığı davasında, harca esas dava değeri göstermeden 27,70 TL başvurma harcı ve 27,70 TL peşin harç yatırmıştır. Mahkemece tapusunun iptâli ve tescili istenen dava konusu 5 ve 6 nolu bağımsız bölümlerin toplam bedeli keşif sonucu tanzim edilen bilirkişi heyeti raporunda 270.000,00 TL olarak saptanmıştır.

Mahkemece davacı yüklenici şirkete tapu iptâli ve tescilini talep ettiği dava konusu bağımsız bölümlerin toplam değeri 270.000,00 TL üzerinden 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28-a maddesine göre nispi karar ve ilam harcının 1/4'ü tutarındaki 4.610,92 TL noksan olan peşin nispi harç tamamlatılmadan, yargılamaya devam edilerek işin esasının incelenip, karar verilmesi doğru olmamıştır.

Mahkemece yapılacak iş; kamu düzeninden olup, taraflarca ileri sürülmese dahi re'sen gözetilmesi gereken harç hususu dikkate alınarak davacı yüklenici şirkete tapusunun iptâli ile kendi adına tapuya kayıt ve tescilini talep ettiği ... ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi, 23673 Ada 1 nolu parselde bulunan 5 ve 6 nolu bağımsız bölümlerin toplam değeri 270.000,00 TL üzerinden noksan harcı yatırması için bir sonraki duruşmaya kadar süre verilmesi, noksan harçlar tamamlanmadıkça müteakip işlemler yapılamayacağından, şayet noksan harç ikmâl edilirse işin esası incelenip hüküm kurulması,

harcın tamamlanmaması durumunda 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30. maddesinin son cümlesi ve 6100 sayılı HMK 150. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken, bu husus gözden kaçırılarak Harçlar Yasası'nın 32. maddesine aykırı biçimde yargılamaya devam edilerek işin esasının incelenip, karar verilmesi doğru olmamış, hükmün diğer yönleri incelenmeksizin bozulması uygun görülmüştür.